III SA/Kr 714/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Halina Jakubiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 marca 2016 r. nr [ ] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 25 marca 2016 r. nr [....] uznało, że zażalenie wniesione przez K. Ż. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo – Usługowa "A" na postanowienie Starosty z dnia [....] 2013 r. Nr [.....] odmawiające ustalenia wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [....] w okresie od dnia 28 marca 2006 r. do dnia 7 listopada 2007 r. przechowywanego na parkingu strzeżonym należącym do skarżącej i wskazujące wystąpienie o wypłatę wynagrodzenia za dozór do przedsiębiorcy "B" zostało wniesione z uchybieniem terminu. Jako podstawa prawna postanowienia wskazany został przepis art. 134 w zw. z art. 141 § 2 i 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23). Z uzasadnienia postanowienia wynika następujący stan faktyczny: Starosta postanowieniem z dnia [....] 2013 r. nr [....] odmówił ustalenia wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [....] o nr rej. [.....] za okres od dnia 28 marca 2006 r. do dnia 7 listopada 2007 r. przechowywanego na parkingu strzeżonym należącym do skarżącej, wskazując wystąpienie o wypłatę wynagrodzenia za dozór do przedsiębiorcy "B" z siedzibą na S. Postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 16 sierpnia 2013 r. Skarżąca pismem z dnia 21 września 2015 r. (data wpływu do organu 22 września 2015 r.) zażaliła się na Starostę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w związku z nieprzekazaniem jej zażalenia na ww. postanowienie Starosty do organu odwoławczego. W treści pisma wskazała, że zażalenie wniosła w terminie, gdyż w dniu 22 sierpnia 2013 r. Załączyła dowód nadania zażalenia do Starosty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [....] 2015 r. nr [.....] uznało zażalenie za nieuzasadnione z uwagi na to, iż zażalenie na bezczynność lub przewlekłe postępowanie administracyjne może zostać uwzględnione jedynie wówczas, gdy dotyczy postępowania administracyjnego, a nie jak w niniejszej sprawie czynności materialno – technicznej (przekazania zażalenia do organu odwoławczego). Równocześnie organ stwierdził jednak, że z uwagi na przedstawienie dowodu nadania zażalenia na postanowienie Starosty z dnia [....] 2013 r. zostanie ono rozpatrzone. Następnie Kolegium pismem z dnia 11 stycznia 2016 r. wezwało skarżącą o dołączenie do akt oryginału dowodu nadania przedmiotowego zażalenia a na podstawie przepisu art. 64 § 2 Kpa wezwało skarżącą do uzupełnienia braku formalnego złożonego zażalenia z dnia 22 sierpnia 2013 r. poprzez własnoręczne jego podpisanie w terminie do 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia zażalenia bez rozpoznania. Wezwanie zostało odebrane przez skarżącą w dniu 18 stycznia 2016 r. W dniu następnym, 19 stycznia 2016 r. skarżąca przedstawiła organowi żądany oryginał nadania zażalenia oraz podpisane zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 25 marca 2016 r. opisane na wstępie postanowienie. Kolegium uzasadniło stanowisko ustaleniami z przeprowadzonych w sprawie czynności wyjaśniających, z których wynikało, że w ewidencji Elektronicznego Systemu Obiegu Dokumentów Starostwa Powiatowego [.....] w sierpniu 2013 r. odnotowany był wpływ jedynie zażalenia na postanowienie Starosty w sprawie samochodu [.....] – Nr [.....], które było wydane równolegle w stosunku do postanowienia w sprawie [.....]. Starosta przedstawił wydruk z systemu obiegu dokumentów z okresu od dnia 16 sierpnia 2013 r. do dnia 30 sierpnia 2013 r. oraz zażalenie skarżącej na postanowienie dotyczące [.....]. W opinii Kolegium w przesyłce nadanej przez skarżącą w dniu 22 sierpnia 2013 r. znajdowało się jedynie zażalenie na postanowienie Starosty w sprawie samochodu [.....]. W związku z tym Kolegium przyjęło, że za dzień złożenia zażalenia na postanowienie Starosty z dnia [.....] 2013 r. należy uznać dzień 21 września 2015 r. (data nadania zażalenia bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego). Z porównania dat odbioru postanowienia z dnia [....] 2013 r. oraz daty złożenia zażalenia 21 września 2015 r. wynika, że zażalenie zostało wniesione po terminie, który zgodnie z przepisem art. 141 § 2 Kpa wynosi 7 dni od doręczenia postanowienia. Zażalenie powinno być wniesione najpóźniej w dniu 23 sierpnia 2013 r. Kolegium zwróciło uwagę, że postanowienie z dnia [.....] 2013 r. zawierało prawidłowe pouczenie o prawie, terminie i sposobie złożenia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. K. Ż. wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła postanowieniu naruszenie przepisów postępowania art. 134 Kpa poprzez uznanie, że zażalenie na postanowienie Starosty z dnia [.....] 2013 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu, podczas gdy z porównania dat doręczenia tego postanowienia (16 sierpnia 2013 r.) i daty wynikającej z dowodu wysłania (22 sierpnia 2013 r.) wynika, że zażalenie zostało wniesione w szóstym dniu od doręczenia, to jest zgodnie z pouczeniem zawartym w tym postanowieniu. Skarżąca zwróciła uwagę, że organ nie kwestionuje okoliczności nadania przez nią w dniu 22 sierpnia 2013 r. przesyłki poleconej do Starosty, niemniej w sposób dowolny przyjmuje, że w przesyłce znajdowało się jedynie zażalenie na postanowienie dotyczące [.....]. Podniosła, iż gdyby stan sprawy wyglądał w sposób ustalony przez organ, nie wnosiłaby zażaleń na niezałatwienie sprawy zażalenia na postanowienie dotyczące pojazdu [.....]. Drugi zarzut skargi stanowiło naruszenie przepisu art. 7 i 77 Kpa poprzez podjęcie niedostatecznych wyjaśnień w sprawie, to jest nieuwzględnienie stanowiska wyrażonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniu z dnia [.....] 2015 r. (dotyczącym zażalenia na niezałatwienie sprawy), iż "w związku z dołączeniem przez stronę dokumentów" związanych z zażaleniem na postanowienie z dnia [......] 2013 r. "zażalenie zostanie rozpatrzone". Powyższe skutkowało w ocenie skarżącej naruszeniem zasady zaufania do władzy publicznej, gdyż z jednej strony organ stwierdza, że zażalenie zostanie rozpatrzone, a z drugiej traktuje je "formalnie", gdyż stwierdza, że zostało wniesione z uchybieniem terminu. Skarżąca zwróciła ponadto uwagę, że organ bezzasadnie przyjął, iż wniosła zażalenie na postanowienie Starosty z dnia [.....] 2013 r. w dniu 21 września 2015 r., podczas gdy faktycznie w tym dniu wysłała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie przez Starostę sprawy przekazania przedmiotowego zażalenia do organu odwoławczego. Zarzuciła przy tym, iż z całokształtu zaskarżonego rozstrzygnięcia zdaje się wynikać teza, że skarżąca nie wniosła zażalenia na postanowienie Starosty z dnia [.....] 2013 r. przy czym jednocześnie stwierdza się, że wniosła go w dniu 21 września 2015 r. Ostatnim zarzutem skarżącej stanowiło naruszenie przepisu art. 6 i 8 Kpa poprzez naruszenie zasady działania na podstawie przepisów prawa i naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do władzy publicznej wyrażające się w braku konsekwencji wynikającej z podjętego działania polegającego na wezwaniu skarżącej do uzupełnienia braku formalnego zażalenia z dnia 22 sierpnia 2013 r. poprzez jego podpisanie pod rygorem pozostawienia zażalenia bez rozpoznania a następnie w sytuacji uzupełnienia braku w terminie stwierdzeniu, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu, podczas, gdy w ocenie skarżącej prawidłowym w tej konfiguracji było rozstrzygnięcie merytoryczne (rozpoznanie zażalenia). Skarżąca wniosła wobec treści zarzutów o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. W treści odpowiedzi Kolegium podniosło argumenty przemawiające za oddaleniem skargi, wskazując, że w związku z uzyskaną od skarżącej informacją, że w dniu 22 sierpnia 2013 r. wysłała na adres Starosty zażalenie na postanowienie nr [.....] oraz dołączeniem przez nią do akt sprawy kopii nadania zażalenia, organ zwrócił się o uzupełnienie braku formalnego zażalenia oraz przedstawienie oryginału dowodu nadania przesyłki poleconej. Skarżąca w dniu 21 września 2015 r. uzupełniła brak formalny zażalenia (przesłała podpisane zażalenie) oraz przedstawiła oryginał nadania przesyłki, co pozwoliło na rozpoznanie zażalenia. Z uwagi jednak na niedochowanie terminu do wniesienia zażalenia przyjęto, że zostało wniesione z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014, poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji i postanowień sąd bada czy zaskarżona decyzja bądź postanowienie nie naruszają prawa oraz czy zostały wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga K. Ż. podlega uwzględnieniu. Obowiązujące na gruncie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego przepisy art. 141 stanowią : § 1 Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. § 2. Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Zgodnie z przepisem art. 144 w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie natomiast z przepisem art. 129 § 1 odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. W stanie faktycznym sprawy zarysował się między skarżącą a organem spór dotyczący kwestii podstawowej, czy skarżąca wniosła w ustawowym terminie zażalenie na postanowienie Starosty z dnia [....] 2013 r. nr [......] odmawiające ustalenia wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [.....] o nr rej. [.....] za okres od dnia 28 marca 2006 r. do dnia 7 listopada 2007 r. przechowywanego na parkingu strzeżonym należącym do skarżącej. Skarżąca dowodzi wniesienia zażalenia w terminie, legitymując się dowodem nadania w dniu 22 sierpnia 2013 r. (w szóstym dniu od daty odbioru ww. postanowienia) przesyłki poleconej nr [.....] zawierającej według skarżącej przedmiotowe zażalenie. Organ nie kwestionuje wysłania przez skarżącą w tym dniu na adres Starosty listu poleconego, niemniej uważa, że przesyłka zawierała zażalenie na wydane równolegle postanowienie w sprawie wynagrodzenia za dozór samochodu [.....]. Dowodem ma być wydruk z należącego do organu pierwszej instancji systemu obiegu dokumentów z okresu od dnia 16 sierpnia 2013 r. do dnia 30 sierpnia 2013 r., w którym pod datą 23 sierpnia 2013 r. widnieje wpływ zażalenia na postanowienie w sprawie [.....] (nr [.....]). Nie przesądzając w niniejszym postępowaniu czy skarżąca, nadając ww. przesyłkę, wniosła zażalenie na postanowienie z dnia [.....] 2013 r. dotyczące wynagrodzenia za dozór pojazdu o marce [.....], Sąd dostrzega uchybienia proceduralne, których dopuścił się organ odwoławczy, w konsekwencji których stwierdzenie, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia opisanego zażalenia jest przedwczesne. Mianowicie, akta sprawy nie potwierdzają stanowiska organu, że skarżąca wniosła przedmiotowe zażalenie dopiero w dniu 21 września 2015 r. Z akt sprawy wynika jedynie, że w tym dniu nadała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie sprawy przez Starostę polegające na nieprzesłaniu jej zażalenia dotyczącego postanowienia w sprawie wynagrodzenia za dozór pojazdu o marce [....]. W tym stanie sprawy Sąd nie może dokonać oceny, czy zaskarżone postanowienie zostało wydane w zgodzie z prawem, gdyż uniemożliwia to sprzeczność dokonanych w sprawie ustaleń ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Należy zwrócić uwagę, iż organ stosując tryb przewidziany przepisem art. 64 § 2 Kpa wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braku formalnego zażalenia na postanowienie z dnia [.....] 2013 dotyczącego pojazdu marki [.....] poprzez jego podpisanie, podczas gdy z treści zażalenia z dnia 21 września 2015 r. (dotyczącego niezałatwienia sprawy) nie wynika w żaden sposób, by strona skarżąca jednocześnie z tym zażaleniem przesłała organowi zażalenie na postanowienie z dnia [....] 2013 r. dotyczące pojazdu marki [.....]. Konsekwencją działań organu, który uzyskał od strony skarżącej podpisane zażalenie było rozstrzygnięcie formalne – stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione po terminie. Rozstrzygnięcie to zamknęło stronie skarżącej prawo do dochodzenia praw na gruncie postępowania zażaleniowego, z czym w świetle całokształtu sprawy nie sposób się zgodzić. Nie można pominąć faktu, że w toku postępowania strona skarżąca była wprowadzana w błąd odnośnie postępowania związanego z przedmiotowym zażaleniem, co należy ocenić jako naruszenie zasady zaufania strony do organów władzy publicznej (art. 8 Kpa). Pozostając w przekonaniu, że nadając przesyłkę poleconą w dniu 22 sierpnia 2013 r. wniosła zażalenie na postanowienie Starosty z dnia [....] 2013 r. dotyczące pojazdu marki [.....] – dwukrotnie składała zażalenia na niezałatwienie przez Starostę sprawy. Co prawda zażalenia zostały przez organ odwoławczy uznane za nieuzasadnione ( postanowienia z dnia [....] 2015 r. i z dnia [....] 2015 r.), niemniej w treści drugiego z nich przyjęto, że przedmiotowe zażalenie zostało złożone (w terminie), co stwierdzono na podstawie przedłożonych przez stronę dokumentów (w tym dowodu nadania przesyłki). Ponadto w wezwaniu z dnia 11 stycznia 2016 r. Kolegium wezwało stronę skarżącą o podpisanie zażalenia "z dnia 22 sierpnia 2013 r." dotyczącego postanowienia w sprawie pojazdu [.....], następnie po wykonaniu przez skarżącą tego wezwania – organ uznał, że skarżąca wniosła jednak zażalenie w dniu 21 września 2015 r., co staje się podstawą faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia. W świetle powyższego organ winien zweryfikować kategoryczne stanowisko, że skarżąca nie wniosła w dniu 22 sierpnia 2013 r zażalenia na postanowienie Starosty z dnia [....] 2013 r. Nr [.....] dotyczące ustalenia wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [.....]. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ odwoławczy niewątpliwie naruszył podstawowe zasady postępowania wyrażone art. 7 i 77 § 1 Kpa oraz zasadę zaufania wyrażoną treścią przepisu art. 8 kpa, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni wskazówki zawarte w niniejszym uzasadnieniu. W pkt II Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a