III SA/Kr 717/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Grażyna Danielec Sędziowie NSA Wiesław Kisiel (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej skargę oddala wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 717/07 1. W dniu 7 grudnia 2006 r. wpłynął do Urzędu Miasta wniosek (datowany na dzień 4 grudnia 2006 r.) współwłaścicieli nieruchomości nr [...] i nr [...] przy ul. [...] o anulowanie zameldowania Z. D. wraz z synem w lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...]. Wnioskodawcy podali, że zameldowanie to zostało dokonane z dniem [...] 2006 r., mimo że Z. D. wraz z synem A. tego lokalu nie zajmowała ani wcześniej, ani w dniu [...] 2006 r. Z. D. z mężem i synem dokonali bezprawnego zajęcia lokalu, którego nigdy nie zajmowali, a w Urzędzie świadomie posłużyli się nieaktualnymi dokumentami. 2. Pismem z dnia [...] 2007 r. Prezydent Miasta zawiadomił strony i osoby które skierowały wniosek z dnia 4 grudnia 2006 r., że w dniu [...] 2006 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie o anulowanie czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego Z. D. wraz z małoletnim synem A. D. w lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...]. 3. Z. D. zeznała w Urzędzie Miasta w dniu [...] 2007 r., że w lokalu nr [...] przy ul. [...] zamieszkała w dniu 4 grudnia 2006 r. i przebywała tam przez kilka dni. W dniu składania tych zeznań ([...] 2007 r.) strona nie mieszkała już w tym lokalu z powodu utrudnionego dostępu, o czym zawiadomiła Prokuraturę Rejonową. Wskazała, iż jej mąż A. D. nadal jest współwłaścicielem nieruchomości i ma w niej 15% udziałów. Pozostałe 85% udziałów ma Firma A sp. z o.o., która kupiła je od pozostałych udziałowców. Tym samym współwłaściciele podpisani pod pismem z dnia 4 grudnia 2006 r. oświadczyli fałszywie, gdyż w tym dniu nie byli już współwłaścicielami budynku przy ul. [...]. Oświadczyła również, iż budynek przy ul. [...] nie posiada fizycznego podziału na lokale. 4. W dniu [...] 2007 r. przeprowadzono w Urzędzie Miasta rozprawę w sprawie meldunkowej. Obecne na niej strony podtrzymały swoje wersje wydarzeń w sprawie. 5. Decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta anulował czynność materialno-techniczną polegającą na zarejestrowaniu w dniu [...] 2006 r. pobytu stałego Z. D. i jej syna A. lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zameldowanie osoby na pobyt stały jest prawidłowe, o ile strona ta w dacie zameldowania zamieszkuje z zamiarem pobytu stałego w lokalu, w którym zarejestrowano jej pobyt. Z. D. wraz z małoletnim A. D. zameldowania na pobyt stały lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] dokonała w dniu [...] 2006 r., natomiast zamieszkała tam dopiero w dniu 4 grudnia 2006 r., co sama przyznaje. Zatem z całą pewnością można stwierdzić, że przedmiotowe zameldowania zostały dokonane wadliwie. Przedmiotowe zameldowania podlegają anulowaniu, ponieważ Z. D. i małoletni A. D. faktycznie nie przebywają i nie zamieszkują oraz nie zamieszkiwali w przedmiotowym lokalu w dniu zameldowania. Skoro Z. D. i małoletni A. D. faktycznie nie zamieszkiwali w lokalu w dniu zameldowania, więc zameldowanie tam było nieprawidłowe i jako takie podlegało anulowaniu. Właściwy organ administracji publicznej nie bada legalności zamieszkiwania danej osoby w lokalu, a jedynie zbiera informacje o ruchu ludności. Zameldowanie i wymeldowanie nie wpływa ani pozytywnie (nabycie prawa do lokalu), ani negatywnie (jego utrata) na tytuł prawny do lokalu, a wszelkie spory na temat własności nieruchomości rozstrzygane są przez sąd. Organ ewidencji ludności nie jest upoważniony do ingerowania w sprawy własności lokali, ani tym bardziej do rozwiązywania ewentualnych konfliktów z tym związanych. Utrudnianie zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu nie może skutkować pozostawieniem powyższych zameldowań, ponieważ zostały one dokonane wadliwie. Obowiązek zameldowania w lokalu powstaje bowiem dopiero po zamieszkaniu w lokalu i jest skutkiem uprzedniego zamieszkania w lokalu. 6. Od tej decyzji Z. D. wniosła odwołanie do Wojewody. Wskazała, iż organ I instancji w sposób stronniczy włączył się do sporów między współwłaścicielami kamienic przy ul. [...]. Zarzuciła organowi, iż w toku postępowania nie sprawdził, że strona ma w tym lokalu swoje meble, rzeczy osobiste oraz inne urządzenia codziennego użytku. 7. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy powołał jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 z późn. zm.). A. D. potwierdzając na druku meldunkowym pobyt żony i syna w powyższym lokalu świadomie wprowadził organ meldunkowy w błąd. Z. D. dokonała zameldowania na pobyt stały w lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] pomimo, że w dacie zameldowania nie mieszkała tam ani ona, ani jej syn A. W dniu [...] 2006 r. nie pojawił się więc jeszcze obowiązek meldunkowy. Czynność meldunkowa była zatem od samego początku wadliwa i dlatego podlegała anulowaniu. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma potwierdzić fakt pobytu w tym lokalu. Wszelkie sprawy dotyczące własności lokalu, nieruchomości są rozstrzygane przez sądy powszechne. Jeśli w przyszłości Z. D. wraz z synem A. faktycznie zamieszka w spornym lokalu z zamiarem pobytu stałego to wówczas powstanie obowiązek zarejestrowania tego pobytu pod tym adresem. Dopiero po zamieszkaniu w lokalu pod określonym adresem następuje obowiązek zgłoszenia tego pobytu, a nie odwrotnie. 8. Pismem z dnia 18 czerwca 2007 r. Z. D. wniosła skargę na decyzję Wojewody z dnia [...], nr [...]. Zarzuciła organowi nierzetelność przy ustalaniu faktu przebywania stron w wymienionym lokalu. Przesłanką anulowania zameldowania były wyłącznie doniesienia M. M., a nie dokonano wizji lokalnej, nie uwzględniono postawy ochroniarzy oraz faktu pobicia skarżącej w wymienionym mieszkaniu. Skarżąca uważa, że decydujące znaczenie przy określeniu stałego lub czasowego charakteru pobytu ma zamiar osoby. Zamieszkanie w spornym lokalu wymagało jego wcześniejszego uporządkowania i wymalowania. Z braku pobytu strony pod wskazanym adresem bezpośrednio po zameldowaniu nie można było zasadnie wyprowadzić wniosku o braku zamiaru strony przebywania w takim lokalu. 9. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo organy obu instancji zinterpretowały i zastosowały art.10 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 z późn. zm.), który stanowi, że "osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia". W przepisie tym został zapisany zamknięty katalog przesłanek zameldowania oraz granice przedmiotowe postępowania. Interpretując zwrot "osoba która przebywa" Trybunał Konstytucyjny wyeksponował rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że przedmiotem rejestru jest jedynie "przebywanie", a nie – "uprawnienie" do lokalu. "Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu." (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K20/01, OTK-A r. 2002, nr 3, poz.34, LEX 54068). W kontrolowanym przez Sąd postępowaniu administracyjnym, ani w niniejszym postępowaniu sądowym nie ma żadnego znaczenia prawo własności lokalu, ani - tytuł osoby meldowanej do zajmowanego lokalu. Dlatego prawidłowo działały organy administracyjne nie ustosunkowując się do przedkładanej dokumentacji dotyczącej sporów na temat prawa własności budynku nr [...] przy ul. [...], ani — nie wyprowadzając z tych dokumentów żadnych konsekwencji dla sprawy o anulowanie zameldowania. Prawidłowo organy akcentowały, że zarówno redakcja art. 10 ust. 1 ustawy, jak i rejestracyjny charakter meldowania wykluczają zameldowanie, które czasowo wyprzedzałoby zamieszkanie. Skoro więc niesporne w niniejszej sprawie pozostaje ustalenie faktyczne, że zgłoszenie zameldowania od dnia [...] 2006 r. było niezgodne ze stanem faktycznym, więc nie ma podstaw do uchylenia decyzji anulującej zameldowanie zaczynające się z dniem [...] 2006 r. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji anuluje zameldowanie, a nie dokonuje wymeldowania. Jeżeli więc strona nie zamieszkała z dniem [...] 2006 r., a tylko to jest przedmiotem decyzji i oceny sądu, to nie ma w niniejszej sprawie znaczenia ewentualne utrudnianie stronie dostępu do tego mieszkania przez osoby trzecie. Takie utrudnianie rzutowałoby ewentualnie na możliwość wymeldowania, nie może natomiast wpływać na ocenę zameldowania i jego anulowania. Zapisany w art.10 ust.1 ustawy zwrot "osoba jest obowiązana zameldować się" nie pozostawia żadnych wątpliwości, że postępowanie wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony meldowanej. Jest to widoczne szczególnie wyraźnie w zestawieniu z art.15 ustawy, przewidującym wymeldowanie na wniosek strony bądź z urzędu ("Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się ... Organ ...wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania"). Zestawienie ze sobą art.10 ust.1 i art.11 ustawy prowadzi do wniosku, że prawidłowe jest stanowisko organów administracyjnych w niniejszej sprawie, że wniosek o zameldowanie (i następujące po tym – zarejestrowanie czyli dokonanie zameldowania) obejmuje w szczególności dane strony, miejsce zamieszkania oraz datę początkową zamieszkania. W postępowaniu, którego dotyczy skarga, rozpatrywany był problem zamieszkiwania od dnia [...] 2006 r. nie w dowolnym lokalu, ale w konkretnie wskazanym lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] i strona wielokrotnie oświadczała, że w tym dniu w tym konkretnie wskazanym lokalu nie zamieszkała, lecz uczyniła to dopiero w dniu 4 grudnia 2006 r. Zaskarżona decyzja , ani niniejsze postępowanie sądowe nie dotyczy zamieszkania i zameldowania od dnia 4 grudnia 2006 r. Dlatego przedmiotem oceny Sądu nie jest w ogóle prawidłowość ustaleń czy strona zamieszkała w lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w dniu 4 grudnia 2006 r., ani – ile dni tam zamieszkiwała po tej dacie. Co więcej - ani strona, ani organ nie twierdzi, aby strona złożyła wniosek o zameldowanie począwszy od dnia 4 grudnia 2006 r. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 w związku z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270, zm.: Dz. U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, poz. 1417 i nr 250, poz. 2118 oraz 2006, nr 38, poz. 268 i nr 208, poz.1536 i nr 217, poz. 1590 oraz 2007, nr 120, poz. 818, nr 121, poz. 831, nr 221, poz. 1650).