III SA/Kr 721/07
PostanowienieWSA w Krakowie2008-04-28
Skład orzekający: Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, którego braków strona mimo wezwania nie uzupełniła, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, czy też sąd powinien samodzielnie ocenić sytuację materialną strony na podstawie przedstawionych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, mimo braków formalnych, nie powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, jeśli strona przedstawiła wystarczające dowody na swoją trudną sytuację materialną. W sytuacji, gdy miesięczny dochód rodziny wynosił 1088 zł, z czego połowa była przeznaczana na rachunki, a pozostałe 500 zł na utrzymanie, sąd uznał, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych ani kosztów wynajęcia pełnomocnika, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
A. R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała na niski dochód rodziny (1088 zł miesięcznie) i wysokie koszty utrzymania. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu braków formalnych i nieprzedstawienia wymaganych dokumentów. A. R. wniosła sprzeciw, argumentując, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie pomocy, a informacje we wniosku uległy zmianie.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy A. R. w zakresie całkowitym przez zwolnienie z kosztów i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. R. od Zarządzenia Referendarza Sądowego z dnia 16 stycznia 2008r. w przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi A. R. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 1998r. p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy A. R. w zakresie całkowitym przez zwolnienie z kosztów i ustanowienie adwokata.
Na rozprawie w dniu 19 listopada 2007r. A. R. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy przez ustanowienie z urzędu adwokata lub radcy prawnego. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wniosła dodatkowo o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, iż mieszka razem z córką – T. R. Nie posiadają żadnej nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. A. R. otrzymuje zasiłek przedemerytalny w kwocie 560 zł, a T. R. rentę rodzinną w wysokości 328 zł oraz wynagrodzenie za pracę na ¼ etatu – 200 zł. Ich łączny dochód wynosi zatem 1088 zł miesięcznie.
A. R. wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wyjaśniła, że w obecnej chwili nie pracuje, nie posiada kont bankowych, i nie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z powodu zadłużenia mieszkania, a także przedstawiła kwoty ponoszonych wydatków. Zdaniem skarżącej, skoro z urzędu jest zwolniona z kosztów sądowych, to tym samym również pełnomocnik powinien jej zostać przyznany z urzędu.
Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2008r. referendarz sądowy pozostawił wniosek A. R. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu zarządzenia referendarz podniósł, że oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Podniósł, że skarżąca nie przedstawiła w zakreślonym terminie wymaganych dokumentów i nie udzieliła odpowiedzi na wszystkie z postawionych pytań. W konsekwencji, zgodnie z przepisem art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, którego braków mimo wezwania strona nie uzupełniła, należało pozostawić bez rozpoznania.
Od powyższego Zarządzenia A. R. wniosła sprzeciw, w którym zarzuciła, iż przedstawione okoliczności powinny przemawiać na jej korzyść. Wskazała również, że pomoc pełnomocnika jest jej potrzebna, gdyż sama nie będzie wstanie przedstawić materiałów dowodowych. Natomiast informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy uległy zmianie już po jego wypełnieniu. Skarżąca nadesłała też rachunki za gaz, telefon, prąd oraz wykaz odpłatności za używanie mieszkania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a w szczególności:
"Art. 245 § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
§ 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
§ 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego."
"Art. 246 § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny".
Należy zauważyć, iż miesięczny dochód rodziny A. R. wynosi ok. 1088 zł, z czego połowa jest przeznaczana na opłacenie rachunków – stałych kosztów związanych z zamieszkaniem. Zatem skarżącej i jej córce pozostaje te ok. 500 zł na dalsze koszty utrzymania, co też - zdaniem Sądu - jednoznacznie świadczy o tym w, że skarżąca nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów sądowych oraz kosztów wynajęcia adwokata lub radcy prawnego.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz treść art. 260 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło