III SA/Kr 723/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy postanawia: oddalić wniosek Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła, że brak jest osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym. Podobnie przedstawiła swój stan majątkowy. Określając osiągane dochody podała, że otrzymuje 537,32 zł renty. Uzasadniając swoje starania ograniczyła się do zaakcentowania, iż nie ma majątku a jedynie niską rentę z której komornik ściąga 232,43 zł. Prócz tego na lekarstwa, leczenie i rehabilitację wydaje około 220 zł. Wreszcie telefon komórkowy kosztuje ją miesięcznie 27,50 zł. Do wniosku dołączyła kopię skierowania na zabiegi fizjoterapeutyczne z uwagi na zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowego oraz kopie zaświadczeń z których wynika, iż w okresie od 16 do 27 lipca 2007 r. uczęszczała na zabiegi rehabilitacyjne a na terenie gminy W. nie posiada gospodarstwa rolnego, nieruchomości ani lasu. Wezwana o złożenie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych ograniczyła się do poczynienia wzmianki, że pod wskazywanym adresem mieszka z mężem. Posiadany samochód został zezłomowany, nie korzysta z pomocy społecznej. Podniosła, że nie ma pieniędzy na opłatę domu, poza tym nie jest jego właścicielką gdyż należy on do męża. Do swych pisemnych wyjaśnień skarżąca dołączyła kopię pisma ZUS informującego o stanie jej zadłużenia i po raz kolejny kopię zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy. Równocześnie skarżąca pominęła milczeniem źródło i wysokość dochodów swego męża a także przeszła do porządku na określeniem stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu. Mimo wezwania nie udokumentowała wydatków na leczenie ani wytłumaczyła powodów, dla których nie może tego uczynić. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika (art. 245 §2) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) i oświadczeniem, że nie zatrudnia ani też pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem - złoży oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że oświadczenie skarżącej zasługuje na wiarę tylko w takim zakresie w jakim znajduje potwierdzenie w przedstawionych dowodach w postaci kserokopii odpowiednich dokumentów. Te były bowiem obiektywnym świadectwem przedstawionych w nich danych, podawanych faktów oraz wskazywanych dat. W pozostałej części oświadczeniom skarżącej nie sposób było jednak przypisać wskazywanej cechy. Ich wiarygodność podważała, bowiem i nie dająca się racjonalnie wytłumaczyć wzajemna sprzeczność składanych oświadczeń i zatajanie przez skarżącą pewnych informacji i dająca się zaobserwować skłonność do konfabulacji. Co się tyczy pierwszego z podniesionych zastrzeżeń to należy wskazać, że o ile na formularzu wniosku skarżąca uwidoczniła że brak jest osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym to jednak sama sobie zaprzeczyła składając dodatkowe wyjaśnienia w których podała, że mieszka razem z mężem. Nadto z uwagi na fakt, iż aktualnie zainicjowane postępowanie nie jest jedynym jakie toczy się z udziałem skarżącej przed tutejszym wojewódzkim sądem administracyjnym a zarazem skarżąca nie po raz pierwszym ubiega się przyznanie prawa pomocy więc okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje to, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym nie tylko z mężem ale również ze swą córką, zięciem i dwojgiem wnucząt a miesięczny dochód tego wspólnego gospodarstwa domowego wynosi 2528 zł. Wynika to bowiem z jej oświadczenia jakie była składała w postępowaniu prowadzonym do sygnatury akt [...]. Jeśli chodzi o zatajanie przez skarżącą informacji to należy zwrócić uwagę, że mimo wezwania skarżąca pominęła milczeniem źródło i wysokość dochodów swego męża. Zataiła także źródło i wysokość dochodów pozostałych domowników. To, że okoliczności te mimo wszystko pozostają znane sądowi na zasadzie notorii urzędowej ma w tym kontekście znaczenie drugorzędne. Działanie skarżącej powoduje bowiem, że na pierwszy plan wysuwa się przyjmowana przez skarżącą taktyka procesowa, którą można i należy ocenić jak chęć dopasowania za wszelką cenę swej sytuacji materialnej do wzorca, który ma jej pozwolić na osiągnięcie zakładanego celu. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy są wreszcie wykrętne tłumaczenia skarżącej, że "nie ma pieniędzy na opłatę domu ani nie jestem właścicielką gdyż to otrzymał wyłącznie mój mąż od swoich rodziców". Braku odniesienia się do wysokości stałych miesięcznych wydatków gospodarstwa domowego na energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz nieczystości nie można bowiem postrzegać inaczej jak tylko jako nieudolną próbę zatajenia danych które, mają wpływ na ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej rodziny. Skarżąca nie starała się także w żaden sposób uprawdopodobnić wysokości rzekomo ponoszonych wydatków na leczenie, lekarstwa i rehabilitację. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że gdyby polegało to na prawdzie skarżąca nie miałaby zadanych oporów przed przedstawieniem stosowanych rachunków względnie podaniem racjonalnych wyjaśnień tłumaczących dlaczego uczynić tego nie może. Wszystko to każe przyjąć, że jeśli skarżąca nie chce przekonać sądu, jaka jest jej rzeczywista sytuacja majątkowa, rodzinna oraz dochody mimo, że to ją obciąża ciężar dowodu (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04) a wiarygodność jej oświadczeń dyskwalifikuje i rażąca nieprzystawalność do zasad doświadczenia życiowego i wykrętne tłumaczenia to złożone przezeń oświadczenia nie zawierają dokładnych danych o rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżących lecz fragmentaryczne a to siłą faktu powoduje, że nie odpowiada ono standardowi określonemu przez art. 252 ppsa. Mając zaś na uwadze powyższe należało postanowić jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).