III SA/Kr 723/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek wskazał na dom o powierzchni 80 m2 i 34 arową działkę. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje dochody oszacował na 1050 zł emerytury i 153 zł zasiłku pielęgnacyjnego. Uzasadniając swoje starania podniósł, że jest emerytem i osobą niepełnosprawną o stopniu znacznym przyznanym na stałe. Twierdzi, że jego dochody pozwalają mu zaledwie na wykupienie leków i opłacenie mediów. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący od lat pozostaje w separacji, ma także syna z którym nie utrzymuje kontaktu Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiot skargi w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym opatrzono symbolem "6320" (vide: zarządzenie z 27.06.11 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. Skarżący korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Mając na uwadze powyższe postanowiono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" przy czym owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem czy to sądu czy też referendarza, że strona okoliczności te wykazała to znaczy przedstawiła je w sposób przekonywujący. Wnioskodawca złożył wymagane oświadczenie, które można uznać za wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Skarżący generalnie rzecz biorąc jest osobą niezamożną. Tak bowiem wypada postrzegać samotnego emeryta, z niewielkim dochodem, borykającego się z problemami natury zdrowotnej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen i usług niewielkie środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na koszty kwalifikowanego pełnomocnika przekracza bowiem aktualnie jego możliwości i grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej strony w taki sposób że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.