III SA/Kr 724/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi 50 metrowe mieszkanie. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 719 zł renty inwalidzkiej matki Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że znajduje się w nienajlepszej sytuacji materialnej. Wydatki na lekarstwa i opłaty pochłaniają około 500 zł. Uskarża się na zły stan zdrowia, wieloletnią hospitalizację w ostatnich latach w tym operacje onkologiczne. Podnosi, że stosowna dokumentacja medyczna znajduje się w aktach sprawy. Z zalegających na kartach akt sprawy administracyjnej dokumentów w postaci zaświadczeń lekarskich, o stanie zdrowia, kart informacyjnych leczenia szpitalnego okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący boryka się z problemami zdrowotnymi mającymi związek m.in. z nadciśnieniem tętniczym, jest po przebytym udarze mózgu . Bywał hospitalizowany i poddawano go zabiegom operacyjnym. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć należy od tego, że skoro niniejsza sprawa tyczy zasiłku dla bezrobotnych i jeśli opatrzono ją symbolem "6331" więc jest z zakresu zasiłków i innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej a to oznacza, że skarżący z mocy prawa jest zwolniony z obowiązku uiszczania tak opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków (art. 239 pkt. 1 lit. b PPSA w związku z art. 241 PPSA). Jeśli więc skarżący korzysta ze zwolnienia przedmiotowego to w takiej sytuacji procesowej działaniem oczywiście bezcelowym było składanie przezeń wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych (art. 244 §1 PPSA). O bezprzedmiotowości takiego żądania przesądza, bowiem aktualizowana determinantami prawnymi realna możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych w tym trybie. Innymi słowy skoro skarżąca ma już z mocy prawa to, czego chce, to równocześnie nie może domagać się tego samego na wniosek. Z tych względów należało postanowić jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Inną kwestią pozostaje, że sytuacja taka nie przekreśla starań skarżącego w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzeczy jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine). Oczywiście po dokonaniu ustaleń, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia takiego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój aktualny stan rodzinny, posiadany majątek oraz wysokość i źródło dochodów. Oświadczenie to jest wystarczające dla oceny jego aktualnych możliwości płatniczych, które nie są specjalne jeśli zważy się na szacowany przezeń dochód około 719 zł miesięcznie stanowiący utrzymanie dwu osób, którego znaczną cześć pochłaniają wydatki na bieżące opłaty i lekarstwa których potrzeba zakupu w świetle zalegającej dokumentacji medycznej nie wzbudza wątpliwości. Trudno zarazem czynić skarżącemu zarzut, że nie stara się poprawić swojej sytuacji bytowej. Wziąwszy pod uwagę akcentowany przezeń stan zdrowia. Wreszcie obrazu tego nie zmienia fakt posiadania mieszkania w którym zamieszkuje z matką. Zarówno bowiem sprzedaż jak i obciążenie tego majątku w celu zdobycia środków na koszty procesu stanowiłoby w istocie pozbawienie skarżącego koniecznego utrzymania (por. orzecz. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Mając na uwadze powyższe i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że choć obiektywnie niewielkie jednak skarżący nie będzie w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i matki. Wszystko to razem wzięte prowadzi do konkluzji, że skarżącemu należy udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić na jego rzecz radcę prawnego opłaconego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.