III SA/Kr 724/16

Kraków, dnia 6 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A M. E. M. K. sp. j. na czynność Prezydenta Miasta z dnia 15 lutego 2016 r. w przedmiocie opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych na terenie K p o s t a n a w i a odrzucić skargę. W dniu 30 marca 2011 r. Rada Miasta podjęła uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina (Dz. Urz. Woj. z 2011 r., poz. 189, Nr 1504). Powyższą uchwałą Gmina ustaliła stawki za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina w wysokości: 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym i 1 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na dworcu. Notą księgową nr [...], wystawioną dnia 15 lutego 2016 r. przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej Transportu, nałożono na A M. E. i M. K. sp. j. opłatę za korzystanie z przystanków komunikacyjnych na terenie K. W podstawie prawnej powołano art. 16 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1440 ze zm., zwanej dalej ustawą o publicznym transporcie zbiorowym) oraz na uchwałę nr [...] Rady Miasta z dnia 30 marca 2011 r. w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina (Dz. Urz. Woj. z 2011 r., poz. 189, Nr 1504). Skargę na powyższą notę księgową wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spółka A M. E. i M. K. sp. j., reprezentowana przez pełnomocnika adw. P. B. Pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, że skarga została poprzedzona wezwaniem Rady Miejskiej (pismem z dnia 7 marca 2016 r.) do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżąca otrzymała od ZIKiT pismo z dnia 21 marca 2016r., w którym przedstawiono wykładnię § 1 ww. uchwały w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 8 i 11, art. 16b ust. 4 oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym Zakwestionowanemu aktowi zarzucono: 1. naruszenie art. 2 ust § 1 pkt 3) ustawy z dnia ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, zwanej dalej Ordynacją podatkową) poprzez jego pominięcie i niezastosowanie w niniejszej sprawie regulacji ordynacji podatkowej dla ustalenia obowiązku uiszczenia opłaty oraz obmiaru i poboru od opłaty za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina, co spowodowało wystawienie noty księgowej w miejsce decyzji administracyjnej; 2. naruszenie § 1 uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia 30 marca 2011. w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 8 i 11 i w zw. z art. 16 ust. 4 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że przedsiębiorcy wykonujący zbiorowy transport osób na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie ustawy o transporcie drogowym są zobowiązani do uiszczania opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina; 3.naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wymierzenie skarżącej opłaty bez ustalenia rzeczywistej liczby zatrzymań środków transportu należących do skarżącej na przystankach komunikacyjnych lub dworcach, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina, co miało wpływ na treść zaskarżonej noty księgowej i obciążenie skarżącej opłatą w kwocie 9.254,50 zł. Wobec powyższego, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej noty, a ewentualnie o stwierdzenie jej bezskuteczności. Wniósł również o wskazanie Prezydentowi Miasta obowiązku wykonywania uchwały Rady Miasta nr [...], wydanej dnia 30 marca 2011 r., zgodnie z regulacjami ordynacji podatkowej na zasadzie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718). W uzasadnieniu argumentowano, że przedmiotowa opłata powinna być wydawana w formie decyzji administracyjnej. Brak stosownej decyzji pozbawił stronę skarżącą możliwości odwołania się od jednostronnie nałożonej opłaty oraz uniemożliwił obronę jej praw. Zarzucono również Prezydentowi nie ujawnienie procedury regulującej wymiar o pobór opłaty. Zdaniem skarżącej wykonanie zaskarżonej uchwały w trybie innym niż określony w ordynacji podatkowej powoduje, że organ w sposób nieprawidłowy ustala istotne elementy stanu faktycznego. Skarżąca nie zgadza się również z przedstawioną przez organ administracyjny wykładnią przepisów zawartą w odpowiedzi na skargę. Wskazano, że opłaty z art. 16 ust. 1 u.p.t.z. należne są za korzystanie z przystanków i dworców jedynie od określonych ustawą podmiotów – operatora i przewoźnika (...). Ponieważ strona skarżąca nie wykonuje działalności na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu, tym samym nie posiada statusu "przewoźnika" w rozumieniu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Zatem, zdaniem skarżącej nie mogą znaleźć zastosowania przepisy UPT nakładające na przewoźnika obowiązek uiszczenia opłat za korzystanie z przystanków i dworców określone w art. 16 ust. 1 ww. ustawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie, odnosząc się merytorycznie do zarzutów strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 tego przepisu akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podstawę wystawienia noty księgowej w rozpatrywanej sprawie stanowił przepis art. 16 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1440 ze zm., zwanej dalej ustawą o publicznym transporcie zbiorowym). W myśl tego przepisu za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców w transporcie drogowym mogą być pobierane opłaty (ust. 1) a za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, mogą być pobierane opłaty. Stawka opłaty jest ustalana w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad (ust. 4). Na terenie Gminy obowiązuje uchwała Rady Miasta z dnia 30 marca 2011 r. Nr [...] w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina (Dz. Urz. Woj. z 2011 r., poz. 189, Nr 1504). Z § 1 pkt 1 i 2 ww. uchwały wynika, że ustala się stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina w wysokości 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym (pkt 1), 1 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na dworcu (pkt 2). Zdaniem Sądu analiza powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że obowiązek uiszczenia opłaty, o której mowa we wskazanym art. 16 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym wynika z mocy samego prawa – z art. 16 ust. 1 i 4 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym i § 1 pkt 1 i 2 ww. uchwały. Wobec tego obowiązek ten winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego, z którego zaistnieniem ustawa o publicznym transporcie zbiorowym wiąże obowiązek uiszczenia przedmiotowej opłaty, tj., gdy operator i przewoźnik skorzystali z przystanku komunikacyjnego, czy z dworca. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela zatem w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II GSK 3531/15, że w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym brak przepisów regulujących prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie "ustalenia", czy "wymierzenia" przedmiotowej opłaty. Opłaty tej nie ustala się, czy też, nie wymierza się, w drodze decyzji administracyjnej, ani tym bardziej w drodze innego indywidualnego aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Skoro obowiązek poniesienia przedmiotowej opłaty nie wymaga konkretyzacji w drodze indywidualnego aktu administracyjnego lub czynności w myśl art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., to poza zakresem kognicji Sądu pozostaje kontrola wystawionej noty księgowej. Nota księgowa przypomina jedynie o obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty. Nie nakłada na adresata obowiązku prawnego ani nie przyznaje mu jakichkolwiek uprawnień, gdyż ten wynika wprost z normy ustawowej. Z tego powodu wystawienie noty księgowej nie jest więc czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Wobec powyższego skarga podlegała odrzuceniu. Z tych też racji nie mogły być wzięte pod uwagę pozostałe zarzuty, podniesione w skardze, a dotyczące naruszenia przez organ przepisów Ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2016 r., poz. 718), orzekł, jak w sentencji postanowienia.