III SA/Kr 725/13

WyrokWSA w Krakowie2014-01-21

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Janusz Bociąga, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, w przypadku stwierdzenia rozbieżności między częścią opisową a kartograficzną operatu ewidencyjnego, może odmówić aktualizacji danych wyłącznie na podstawie oceny przedłożonej przez stronę dokumentacji, bez przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego i pouczenia strony o obowiązujących przepisach?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 9 i 77 k.p.a.), ponieważ nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego, nie ustaliły kompletnego stanu faktycznego i nie pouczyły strony o obowiązujących przepisach. W związku z tym, zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, co uzasadnia uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zmianę danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni dwóch działek, powołując się na błąd pisarski w dotychczasowych wpisach i przedkładając operat pomiarowy. Starosta odmówił wprowadzenia zmian, uznając, że operat nie pozwala na ustalenie błędu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty, wskazując na niespójności w dokumentacji i brak spełnienia przez operat obowiązujących norm. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom potwierdzenie błędnych wpisów i zaniechanie ich usunięcia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej kwotę 440,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 10 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej kwotę 440,00 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta K. decyzją z dnia 15 marca 2013 r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 20, art. 21, art. 22, art. 23 i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193 poz. 1287 ze zm.), § 44 pkt 2, § 45, § 46 i § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454 ze zm.) oraz art. 104 kpa - po rozpatrzeniu wniosku Z.F. - odmówił wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencyjnym dla obrębu W. gmina Ś. dotyczącej zmiany powierzchni bez zmiany przebiegu granic działek ewidencyjnych: – nr [....] o pow. 0,47 ha, objętej księgą wieczystą [....] na działkę nr [....] o pow. 0,94 ha, – [....] o pow. 0,94 ha, objętej księgą wieczystą [....] na działkę nr [....] o pow. 0,47 ha, na podstawie przedłożonego operatu pomiarowego [....] , przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 21 stycznia 2013 r. sporządzonego przez geodetę uprawnionego K.C. Starosta ustalił, że zgodnie ze stanem ujawnionym w operacie ewidencji gruntów obręb W. , działka nr [....] ma ujawnioną powierzchnię 0,47 ha, a działka nr [....] posiada powierzchnię 0,94 ha. Natomiast z treści mapy ewidencyjnej wynika, że powierzchnia działki ewidencyjnej nr [....] winna być większa niż powierzchni działki ewidencyjnej nr [....] . W ocenie Starosty stan ujawniony w ewidencji gruntów nie jest właściwy, lecz na podstawie dostępnych materiałów nie można ustalić, czy błędnie ujawnione zostały powierzchnie przedmiotowych działek, czy też błędnie ujawniono przebieg granic między działkami, czy też błąd dotyczy i jednego i drugiego atrybutu działek. Starosta uznał, że ustaleń takich nie można dokonać również na podstawie przedłożonego operatu pomiarowego, gdyż stanowi on opracowanie kameralne, w którym nie ustalono przebiegu granic ewidencyjnych, ani też stanu użytkowania w terenie. Ponadto w sprawie nie spisywano protokołu z czynności ustalenia przebiegu granic w terenie, co jest konieczne w przypadku aktualizacji operatu ewidencji gruntów w trybie przyjętym w tym operacie. Starosta wyjaśnił, że pozyskanie współrzędnych punktów granicznych, np. w drodze jedynie pomiaru kartometrycznego, bez uprzedniego pomiaru w terenie, jest możliwe - jednak dane takie pozwalają jedynie na określenie numerycznego opisu granicy działki i nie dają podstaw do określenia jej pola powierzchni działki z dokładnością, o której mowa w § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dlatego, w ocenie Starosty, w sporządzonym operacie pomiarowym, mającym stanowić podstawę wprowadzenia zmiany, nie dokonano ustalenia przebiegu granic, co ma zasadnicze znaczenie przy określeniu, na czym polega błąd wpisu ujawnionego w aktualnym rejestrze ewidencji gruntów w zakresie działek [....] i [....] . Zdaniem organu I instancji konieczna jest również analiza stanu prawnego tych nieruchomości i zasięgu prawa własności, zaś dokonana w operacie zamiana wielkości powierzchni nie wyjaśnia ani nie rozstrzyga zaistniałego problemu, nie spełnia również wymogów określonych przepisami ewidencyjnymi. Starosta podkreślił, że współwłaściciel działki nr [....] nie wyraził zgody na proponowane zmiany i nie miał sposobności do przedstawienia swego stanowiska podczas ustalenia przebiegu granic w terenie. Dlatego Starosta uznał, że nie zostały spełnione wymogi określone przepisami w zakresie zgodnego ustalenia przebiegu granic i brak było podstaw do dokonania aktualizacji powierzchni działek nr [....] i [....] obręb W. Odwołanie od decyzji Starosty K. złożyła Z.F. , która zarzuciła, że z danych geodezyjnych zawartych w przedłożonym operacie pomiarowym wynika, że w wyniku oczywistego błędu pisarskiego "przestawiono" powierzchnie działek ewidencyjnych [....] i [....] . Zdaniem odwołującej się zamiana powierzchni działek na właściwe nie przesądza o zmianie granic, ani o stanie użytkowania na gruncie, a ewentualne roszczenia powinny być rozpatrywane w trybie postępowania rozgraniczeniowego. Odwołująca się zarzuciła, że organ I instancji przyznał, iż obecnie istniejące wpisy w ewidencji są błędne, lecz zbagatelizował ten problem. Odwołująca się podkreśliła, że granice między działką [....] i [....] były ustalane, a stosowny operat pomiarowy wykonany przez KBGiTR oddział M. znajduje się w Składnicy PODGiK w K. i zawiera między innymi protokół graniczny podpisany przez właścicieli oraz szkic polowy. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. decyzją z dnia 10 maja 2013 r. znak: [....] , wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że działka nr [....] o pow. 0,47 ha wpisana została w jednostce rejestrowej G.233 obrębu W. Jako współwłaścicieli działki ujawniono: Z.F. , córkę [....] w 1/8 części, J.J., córkę [....] w 5/8 części, M.K. , córkę [....] w 1/8 części oraz W.S. , córkę [....] w 1/8 części. Zapis ten jest zgodny z wpisem w księdze wieczystej [....] prowadzonej dla tej działki. Natomiast działka nr [....] o pow. 0,94 ha wpisana została w jednostce rejestrowej [....] obrębu W. , w której jako właściciela ujawniono J.F. , syna [....] , a zapis ten jest zgodny z wpisem w księdze wieczystej [....] . [....] ustalił, że w 1984 r. [....] Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w K. dokonało pomiaru kontrolnego działek nr [....] i nr [....] . W trakcie pomiaru spisano protokół graniczny, który został przyjęty i podpisany przez J.P. i J.J. Z załączonej kopii protokołu nie wynika, czy zastabilizowano nowe punkty graniczne. W wyniku pomiaru zmienił się przebieg granic pomiędzy przedmiotowymi działkami, ich oznaczenie oraz powierzchnie. Działka nr [....] o pow. 0,47 ha zmieniła oznaczenie i powierzchnię na działkę nr [....] o pow. 0.96 ha. Natomiast działka nr [....] o pow. 0,94 ha zmieniła oznaczenie i powierzchnię na działkę nr [....] o pow. 0.45 ha. Sporządzony operat pomiarowy został przyjęty do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 1 marca 1985 r. pod numerem [....] . Z akt sprawy wynika, że został on ujawniony jedynie w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków. Natomiast w części opisowej nadal figurują działki o pierwotnych numerach: [....] i [....] oraz niezmienionych powierzchniach. MWINGiK wskazał, że nie jest wiadome, dlaczego ówczesne strony postępowania nie wniosły o zmianę powierzchni swoich działek, a zmienione dane ewidencyjne zawarte w operacie [....] nie zostały również ujawnione w księgach wieczystych. Organ odwoławczy przyznał, że w związku z rozbieżnością pomiędzy częścią opisową a kartograficzną operatu ewidencyjnego działek konieczne jest doprowadzenie zaistniałego stanu do spójności, lecz nie jest to jednakże możliwe na podstawie operatu pomiarowego [....] , gdyż nie spełnia on obecnie obowiązujących norm. MWINGiK wyjaśnił, że ten operat pomiarowy powstał na bazie obowiązującego wówczas dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 6, poz. 32), który zakładał, że na mapie ewidencyjnej określa się granice gruntów będących we władaniu poszczególnych osób. Nie zawsze uwzględniano więc stan prawny poszczególnych nieruchomości. Ponadto organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty, że wg danych zamieszczonych w operacie [....] , przedłożonym przez wnioskodawczynię, współrzędne nowych punktów granicznych zostały pozyskane w drodze pomiaru kartometrycznego, bez uprzedniej identyfikacji położenia tych punktów w terenie, a więc bez uprzedniego ich ustalenia, co wprawdzie pozwala na dokonanie numerycznego opisu granicy działki ewidencyjnej (§ 61), lecz nie daje podstawy do określenia jej pola powierzchni z dokładnością, o której mowa w § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie, współrzędnych, o których mowa w § 61, i określa się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001). MWINGiK wskazał, że powierzchnia działek nr [....] i nr [....] podana została z dokładnością do 1 ara, co jest sprzeczne z § 62 rozporządzenia. Ponadto na obowiązującej mapie ewidencyjnej działki stanowiące przedmiot opracowania oznaczone są jako nr [....] i nr [....] . Tymczasem na "Mapie z danymi do aktualizacji operatu ewidencji gruntów" zawartej w operacie pomiarowym [....] działki wyjściowe oznaczone są numerami: [....] i [....] , co jest zgodne z częścią opisową operatu ewidencyjnego, lecz niezgodne z częścią kartograficzną. Brak jest też jakiegokolwiek komentarza oraz wyjaśnienia w tym zakresie. Zdaniem organu odwoławczego, geodeta wykonując opracowanie [....] winien odnieść się do powyższych nieścisłości. MWINGiK powołał się również na pismo pełnomocnika J.P. , który nie wyraził zgody na wprowadzenie zmian na podstawie przedłożonego operatu [....] , wskazując na błędy popełnione przy zakładaniu ksiąg wieczystych [....] oraz [....] . Dlatego MWINGiK uznał, że nie było możliwe wykonanie bieżącej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków wyłącznie na podstawie przedłożonego przez Z.F. opracowania kameralnego bez ustalenia przebiegu granic na gruncie. Skargę na decyzję MWINGiK w K. złożyła Z.,F. , domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej organy potwierdziły, że istniejące obecnie w ewidencji wpisy są jednoznacznie błędne i mimo tego zaniechały usunięcia tych nieprawidłowości. Skarżąca podniosła, że dla uzyskania pewności, czy popełniono błąd, zamieniając przy wpisie powierzchnie dwóch działek, wykonać z urzędu pomiar kontrolny, bez ingerowania w istniejący stan faktyczny i prawny związany z przebiegiem granic określonym na podstawie dostępnych dokumentów. Skarżąca stwierdziła, że organy powinny były z urzędu zbadać rozbieżności pomiędzy częścią geodezyjno – prawną, a częścią opisowo - kartograficzną operatu ewidencji i ustalić, która część operatu ewidencji znajduje oparcie i w jakich aktualnych dokumentach i materiałach źródłowych. W odpowiedzi na skargę MWINGiK w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik J.F. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania od Z.F. . Zdaniem uczestnika odmowa wprowadzenia wnioskowanych przez Z.F. zmian danych ewidencyjnych obrębu W. działki nr [....] i nr [....] na podstawie przełożonego operatu pomiarowego [....] sporządzonego przez geodetę uprawnionego mgr inż. K.C. była w całości uzasadniona. Uczestnik przyznał, że w ewidencji gruntów nie ujawniono z urzędu lub na wniosek zainteresowanych stron zmian kartograficznych oraz ewidencyjnych wynikających z operatu zatwierdzonego przez Urząd Miasta K. z dnia 1 marca 1985 r [....] , a na mapie ewidencyjnej błędnie wrysowano granice działki nr [....] i nr [....] niezgodnie z operatem ustalenia stanu władania i założeniem nowej ewidencji z 1980 r. Jednakże, w ocenie uczestnika, geodeta uprawniony K.C. nie wyjaśnił, kiedy i w oparciu o jakie dokumenty geodezyjne i prawne na mapie ewidencyjne wrysowano granice spornych działek oraz w ewidencji gruntów wpisano sporne powierzchnie działek oraz ustalił w postępowaniu rozgraniczeniowym spornych granic działki nr [....] i nr [....] według stanu ewidencyjnego, stanu katastralnego, stanu wieczyste księgowego. Uczestnik wskazał, że w księdze wieczystej nr [....] założonej dla działki nr o [....] o pow. 0,47 ha, stanowiącej miedzy innymi współwłasność Z.F. , wpisano, że działka nr [....] powstała z parcel katastralnych pgr [....] i pgr [....] o pow. 0.47 ha. W księdze wieczystej brak jest zsynchronizowanego wykazu zmian gruntowych - równoważnika dla działki nr [....] , mapy ewidencyjnej, mapy katastralnej oraz dokumentu stanowiącego postawę prawną do założenia księgi wieczystej oraz ujawnienia prawa własności działki nr [....] . Brak tych dokumentów geodezyjnych oraz prawnych w zbiorze dokumentów księgi wieczystej nr [....] uniemożliwia dokonanie wnioskowanych przez Z.F. zmian w operacie ewidencyjnym. Uczestnik podkreślił, że po uzupełnieniu przedłożonego przez skarżącą operatu możliwe będzie wskazanie na gruncie granicy spornych działek oraz wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów wsi W. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli zachodzi podstawa uwzględnienia skargi wymieniona w art. 145 § 1 pkt. 1 lt. c) p.p.s.a. Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.), zwanej dalej ustawą, lub p.g.i k., ewidencja gruntów i budynków, to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji i o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt. 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy lub podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Powyższe informacje zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art. 24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy. Zgodnie z § 45 ust. 1 tego rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W myśl § 46 ust. 1, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Zgodnie z § 46 ust. 2 pkt. 2, z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16. 04. 2008 r., III SA/Kr 119/08, LEX nr 510289). Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją wszczęte zostało na wniosek skarżącej Z.F. , która domagała się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. , poprzez ujawnienie zmiany polegającej na zmianie powierzchni działek [....] i [....] , zgodnie z przedłożoną do wniosku mapą z danymi do aktualizacji operatu ewidencji gruntów, wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 21 stycznia 2013 r. Nr [....] ., sporządzoną przez geodetę uprawnionego K.C. Samo złożenie wniosku o zmianę w zapisach ewidencji gruntów i budynków nie oznacza jeszcze wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów kpa. Wniosek taki wszczyna bowiem postępowanie rejestrowe w rozumieniu ustawy p.g.i k. Natomiast, zgodnie z treścią § 47 ust. 3 rozporządzenia, dopiero gdy w ocenie organu zachodzi konieczność dodatkowych wyjaśnień zainteresowanych, lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy. Postępowanie to kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, która – obok postępowania rejestrowego zakończonego czynnością o charakterze materialno-technicznym stanowi drugi sposób aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Nie ulega wątpliwości, że – jak wskazuje treść załączonego do wniosku skarżącej dokumentu - opracowanie sporządzone przez geodetę uprawnionego K.C. zostało przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a więc formalnie spełniało warunek określony w § 46 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia, jako podstawa aktualizacji danych ewidencyjnych. Należy jednak podkreślić, że zgodnie z przyjętym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału żródłowego mającego stanowić podstawę dokonania aktualizacji danych ewidencyjnych (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 17 listopada 2010r. , III SA/Kr 711/09 LEX nr 756987 i z dnia 16 kwietnia 2008r., III SA/Kr 119/08, LEX nr 510289). Słusznie zatem organ uznał, że załączona przez skarżącą dokumentacja, pomimo przyjęcia jej do zasobu, nie jest wystarczająca jako podstawa wprowadzenia żądanej przez skarżącą zmiany z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a wynikających z regulacji zawartej w § 37 i § 62 rozporządzenia. Jednocześnie jednak, ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy nie kwestionowały istnienia rozbieżności istniejącej między opisową a kartograficzną częścią operatu ewidencji gruntów w odniesieniu do działek oznaczonych aktualnie jako [....] i [....] . Rozbieżność ta wynika zdaniem organu z ujawnienia przyjętego w dniu 1 marca 1985 r. do zasobu operatu [....] jedynie w części kartograficznej, bez ujawnienia go w części opisowej, skutkiem czego w części tej figurują nadal działki o pierwotnych numerach i niezmienionych powierzchniach. Częścią operatu [....] jest "mapa sytuacyjna podziału nieruchomości" z której jednak wynika, że w istocie operat ten sporządzony został na podstawie i w uwzględnieniu protokołu granicznego sporządzonego w dniu 24 sierpnia 1984 r., w obecności J.P. i J.J. , którzy wskazali zgodnie przebieg granicy między działkami [....] i [....] . Przebieg ten jak zaznaczył geodeta w protokole nie był zgodny z mapą ewidencyjną. Z w/w mapy określonej jako mapa podziału nieruchomości wynika jednak, że uwidoczniła ona nie podział nieruchomości, ale zmianę przebiegu granicy między działkami [....] i [....] , wprowadzoną w oparciu o wskazania stron w sposób opisany w protokole granicznym. Z wykazu zmian zamieszczonego na mapie wynika, że działki zmieniły oznaczenia, konfigurację i powierzchnię – odpowiednio: działka [....] o pow. 0,4682 na działkę [....] o pow. 0,9547 ha, a działka [....] o pow. 0,9370 ha na działkę nr [....] o pow. 0,4505 ha. Aktualna rozbieżność wynika z wprowadzenia zmiany jedynie w części kartograficznej operatu, bez zmiany oznaczenia i powierzchni działek. Organ odwoławczy uznał, że Przyjęcie jako sposobu wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków czyli jej aktualizacji, trybu przewidzianego § 47 ust. 3 rozporządzenia, tj. postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej, nakłada na organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków obowiązek przestrzegania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym naczelnych zasad tego postępowania. Rejestrowy a nie kontradyktoryjny charakter postępowania o wpis w ewidencji gruntów i budynków nie wyłącza więc obowiązków organu wynikających z przepisów art. 7, 77 i art. 9 kpa. Jednym z tych obowiązków jest ustalenie stanu faktycznego w drodze postępowania dowodowego, a nie tylko na podstawie tego, co wynika z przedstawionej przez stronę w sprawie dokumentacji. W niniejszej sprawie organy naruszyły przepisy art. 7 i 77 kpa, ponieważ dokonane ustalenia nie wykraczają poza omówienie przedstawionego przez skarżącą przy wniosku opracowania, zawierającego oprócz zakwestionowanej słusznie mapy aktualizacyjnej z wykazem zmian z dnia 21 stycznia 2013 r. także "mapę sytuacyjną podziału nieruchomości" wraz z protokołem granicznym, z dnia 24 sierpnia 1984 r. Brak jakichkolwiek dalszych ustaleń dotyczących sposobu i czasu powstania działek ewidencyjnych [....] i [....] , oraz odniesienia do etapu zakładania ewidencji gruntów i budynków. Brak kopii mapy, na której po raz pierwszy figurują sporne działki, brak danych na temat podstaw i sposobu wykazania ich w części kartograficznej, pomimo, że organ odwoławczy stwierdził, że aktualizacja operatu w przedmiotowym zakresie powinna być dokonana. Przeprowadzenie postępowania administracyjnego w myśl § 47 ust. 3 rozporządzenia nie może ograniczyć się wyłącznie do oceny złożonej przy wniosku dokumentacji. Jej złożenie nie jest wymogiem formalnym wniosku o dokonanie aktualizacji ani nie określa przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiot i zakres postępowania wszczętego przez starostę kształtuje bowiem treść żądania strony wyrażonego we wniosku o zmianę danych ewidencyjnych. W kontrolowanym postępowaniu żądaniem skarżącej było dokonanie aktualizacji przez zmianę powierzchni działek, celem doprowadzenia do zgodności z kartograficzną częścią operatu. Dlatego skarżąca powinna była być pouczona przez organ o treści obowiązujących przepisów prawa i konieczności dostarczenia dokumentacji geodezyjno-kartograficznej spełniającej wszystkie wymogi wynikające z tych przepisów, w tym w szczególności przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wynika to z przepisu art. 9 kpa, zgodnie z którym organ obowiązany jest informować stronę o treści przepisów prawa materialnego administracyjnego i prawa procesowego. Dopiero, gdyby ustalony stan faktyczny oraz analiza przedstawionego przez skarżącą opracowania, bądź brak stosownego opracowania mimo pouczenia organu i wezwania do jego przedłożenia, doprowadziły organ do uznania, że żądanie skarżącej sprowadza się w istocie do ustalenia zakresu prawa własności działek [....] i [....] organ powinien wydać decyzję odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany, ponieważ uprawnienia organów ewidencyjnych sprowadzają się wyłącznie do rejestrowania danych wynikających z ustalonych prawem dokumentów. Powyższe obowiązki organu wynikające z przepisów procesowych korespondują z obowiązkiem utrzymywania ewidencji w stanie aktualności, wynikającym z jej ustawowego celu oraz istoty, o czym mowa w art. 2 pkt. 8 ustawy, oraz w § 44 pkt. 2 rozporządzenia. Z powyższego wynika, że naruszenie przez organy przepisów postępowania wyżej wskazanych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec naruszenia tych przepisów postępowanie administracyjne wszczęte przez starostę w wyniku złożenia przez skarżąca wniosku sprowadziło się do automatycznej odmowy dokonania aktualizacji bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności. Rację miały natomiast organy ustosunkowując się do stanowiska uczestnika, że zgodnie z art. 26 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. 2013.707 j.t.), podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z katastru nieruchomości, co jednak nie mogło mieć wpływu na dokonaną ocenę zaskarżonej decyzji. Także naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania nie pozwala na obecnym etapie na ocenę czy wniosek skarżącej o dokonanie aktualizacji ewidencji zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja wydana została bowiem przedwcześnie. Ponownie rozpatrując ten wniosek organy winny mieć na uwadze rodzaj wskazanych wyżej naruszeń przepisów postępowania, które musiały spowodować uwzględnienie skargi i przede wszystkim ustalić stan faktyczny w sposób kompletny i pełny, pouczyć skarżącą o treści stosownych przepisów prawa a przed podjęciem rozstrzygnięcia dokonać oceny zgromadzonego materiału pod kątem żądania wniosku z uwzględnieniem obowiązujących przepisów ustawy oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wobec naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 7, 9 i 77 kpa, zaistniały podstawy do uwzględnienia skargi. Z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ) p.p.s.a. orzeczono więc jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło