III SA/Kr 73/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. I. Decyzja z dnia [...] 2011 r. nr [...] Wójt Gminy w punkcie I. umorzył postępowanie rozgraniczeniowe w stosunku do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] (Kw nr [...]) będących własnością B. H. od strony działki ewidencyjnej nr [...] (Kw nr [...]) będącej własnością E. i W. W. (w postanowieniu o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego figurują T. i B. W. – byli właściciele gospodarstwa. Aktem notarialnym – umowa darowizny "A" [...] z dnia 23.02.2011 roku w Kancelarii Notarialnej gospodarstwo zostało przekazane na rzecz E. i W. W.), nr [...] (Kw nr [...]) będącej własnością Z. i P. C. oraz od działki nr [...] (Kw nr [...]) i [...] (Kw nr [...]) będących własnością H. i P. P., zgodnie z operatem z dnia 28 maja 2011 roku nr [...], sporządzonym przez uprawnionego geodetę M. P., posiadającego uprawnienia nr [...], a w punkcie II. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Jako podstawę prawną wydanej decyzji Wójt Gminy wskazał art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 34 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.). Na uzasadnienie organ podał, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, albowiem strony nie zawarły ugody przed uprawnionym geodetą, a ustalenie przebiegu granicy nie było możliwe na podstawie zebranych dowodów. W aktach administracyjnych znajdują się kserokopie dowodów doręczenia stronom powyższej decyzji oraz na decyzji wyżej wymienionej klauzula Wójta Gminy stwierdzająca, że "wobec niezaskarżenia niniejszej decyzji w czasie i trybie ustawowo przewidzianym stała się ostateczna i wykonalna z dniem 11 lipca 2011 r. II. Pismem z dnia 4 lipca 2014 r. B. H. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wójt Gminy z dnia [...] 2011 r. nr [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), albowiem decyzja ta została wydana – jego zdaniem - z rażącym naruszeniem prawa polegającym na zastosowaniu art. 105 § 1 kpa, podczas, gdy w sprawie przepis ten nie ma zastosowania, albowiem nie zachodzą przesłanki do uznania, że sprawa stała się bezprzedmiotowa. Jako uzasadnienie wniosku B. H. przytoczył szereg orzeczeń sądownictwa administracyjnego wskazujących na to, w jakim wypadku można uznać, że sprawa stała się bezprzedmiotowa. Decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2011 r. nr [...]. Na uzasadnienie organ podał, że po wnikliwej analizie sprawy należy stwierdzić, że nie wystąpiła żadna z podstaw stwierdzenia nieważności enumeratywnie wymieniona w art. 156 § 1 kpa. W szczególności Kolegium zaznaczyło, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że Wójt Gminy wydając decyzję z dnia [...] 2011 r. nr [...] dopuścił się rażącego naruszenia przepisów, które stanowiły podstawę do jej wydania. Kolegium zwróciło uwagę na treść art. 34 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, a zwłaszcza na ust. 2 tego przepisu, który wskazuje na obowiązek organu, w przypadku braku możliwości rozstrzygnięcia sporu przez organ w drodze ugody lub decyzji, umorzenia postępowania administracyjnego i przekazania sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Kolegium podkreśliło, że wobec rozpatrzenia sprawy o właściwy i powołany w decyzji przepis art. 34 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, powołanie w decyzji także przepisu art. 105 § 1 kpa nie można uznać za rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się B. H., który we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ponowił stanowisko zajęte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a sprowadzające się do przyjęcia, że powołanie w decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2011 r. nr [...] nie tylko art. 34 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, ale także art. 105 § 1 kpa wskazuje na rażące naruszenie przepisów prawa, albowiem postępowanie administracyjne nie stało się bezprzedmiotowe. Decyzją z dnia 28 listopada 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] 2014 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2011 r. nr [...]. Na uzasadnienie organ podał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] 2014 r. nr [...] jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Organ ten podkreślił, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego prawa, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Organ zaznaczył, że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] 2011 r. nr [...] została wydana w oparciu o prawidłowo powołany w niej art. 34 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, a powołany w tej decyzji także art. 105 § 1 kpa nie może stanowić o rażącym naruszeniu prawa. Organ ten ponownie stwierdził, że – jego zdaniem - nie wystąpiła żadna z podstaw stwierdzenia nieważności enumeratywnie wymieniona w art. 156 § 1 kpa, a zatem brak podstaw do stwierdzenia nieważności wydanej przez Wójta Gminy decyzji z dnia [...] 2011 r. nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. H. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 listopada 2014 r. nr [...] i zasądzenie kosztów postępowania. Na uzasadnienie skargi B. H. ponowił stanowisko zajęte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stanowisko to sprowadza się do przyjęcia, że powołanie w decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2011 r. nr [...] nie tylko art. 34 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, ale także art. 105 § 1 kpa wskazuje na rażące naruszenie przepisów prawa, albowiem postępowanie administracyjne nie stało się bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie sprowadzające się do stwierdzenia, że nie wystąpiła żadna z podstaw stwierdzenia nieważności wymieniona w art. 156 § 1 kpa, gdyż decyzja Wójta Gminy z dnia [...] 2011 r. nr [...] została wydana w oparciu o wskazany w niej art. 34 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, przy czym ust. 2 tego przepisu wskazuje na obowiązek organu - w przypadku braku możliwości rozstrzygnięcia sporu przez organ w drodze ugody lub decyzji - umorzenia postępowania administracyjnego i przekazania sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi, co Wójt Gminy uczynił. Tym samym powołanie w decyzji także przepisu art. 105 § 1 kpa nie można uznać za rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że nie ma wiadomości, czy sprawa zakończona decyzją Wójta Gminy z dnia [...] 2011 r. nr [...] została faktycznie przekazana do sądu powszechnego. Jednocześnie – na pytanie Sądu – pełnomocnik przyznał, że po przekazaniu sprawy do Sądu powszechnego sprawa ma charakter sprawy cywilnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz.1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Sądu, skarga B. H. jest całkowicie nieuzasadniona. Należy zauważyć, że postawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2013 r., Nr 267 z późn. zm.) – Kodeks postępowania administracyjnego (kpa) stanowi: "Art. 156. § 1. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. § 2. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne." Z treści przytoczonego wyżej przepisu oraz z treści decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2011 r. nr [...] wynika, zdaniem Sądu, że brak jest jakiejkolwiek podstawy – przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 kpa – pozwalającej na stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2011 r. nr [...]. W szczególności, co Sąd podkreśla, ma rację Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczając w zaskarżonych decyzjach, że wystarczającą podstawą wydania przez Wójta Gminy decyzji z dnia [...] 2011 r. nr [...] było wskazanie przepisu art. 34 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 1287 z późn. zm.), który stanowi: "Art. 34. 1. Jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta). 2. Organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. 3. Sąd rozpatruje sprawy o rozgraniczenie nieruchomości w trybie postępowania nieprocesowego. 4. Przepisów ust. 1-3 i art. 31 ust. 4 nie stosuje się do sporów wynikłych przy wyznaczaniu granic nowo tworzonych nieruchomości na podstawie odrębnych przepisów." Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika, że Wójt Gminy wydając decyzję z dnia [...] 2011 r. nr [...] mógł ograniczyć podstawę prawną decyzji do wskazania jedynie art. 34 ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, albowiem przepis ten upoważnia organ do umorzenia postępowania administracyjnego wraz z jednoczesnym przekazaniem sprawy do sądu powszechnego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że przez przekazanie sprawy do sądu sprawa traci swój charakter sprawy administracyjnej, a staje się sprawą cywilną rozpatrywaną przez sąd cywilny w drodze postępowania nieprocesowego uregulowanego ustawą z dnia 17 listopada 1964 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 101 z późn. zm.) - Kodeks postepowania cywilnego (kpc). W tym znaczeniu – wobec przekazania sprawy na drogę postępowania cywilnego – dalsze postępowanie administracyjne w tym zakresie staje się bezprzedmiotowe i właśnie z tego względu wskazanie w wydanej decyzji także art. 105 § 1 kpa nie można uznać za nie tylko rażące, ale w ogóle na naruszenie prawa. Na takie rozumowanie wskazuje także – zdaniem Sądu – stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte na str. 6 uzasadnienia wyroku z dnia 14 maja 2010 r., sygn.. akt I OSK 1009/09 (opubl. LEX nr 594827): "(...) K. i Z. K. wnieśli o rozgraniczenie nieruchomości położonej w W., oznaczonej jako działka nr (...) oraz nieruchomości nr (...), nr (...) i nr (...). Postępowanie wszczęte wnioskiem stron mogło zakończyć się tylko w jeden z określonych sposobów: po pierwsze zawarciem przed geodetą ugody, która ma moc ugody sądowej i umorzeniem postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, po drugie wydaniem decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości na podstawie art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, po trzecie umorzeniem postępowania administracyjnego i przekazaniem sprawy do sądu powszechnego na podstawie art. 34 ust. 2 tej ustawy oraz po czwarte - umorzeniem postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 k.p.a. (...) Wójt Gminy(...) , umarzając postępowanie, które w jego mniemaniu było bezprzedmiotowe, zobligowany był bowiem do przekazania sprawy na drogę sądową, co wynika wprost z przepisu art. 34 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego." W oparciu o powyższe Sąd stwierdza, że rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznając, że umieszczenie w podstawie prawnej wydanej przez Wójta Gminy decyzji z dnia [...] 2011 r. nr [...] art. 105 § 1 kpa nie było konieczne wobec samodzielnej podstawy prawnej umorzenia postępowania administracyjnego wynikającej z art. 34 ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, to jednak wskazanie jako podstawy prawnej tej decyzji art. 105 § 1 kpa nie można uznać za rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, albowiem przepis art. 105 § 1 kpa został wskazany w powiązaniu art. 34 ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Mając powyższe na względzie Sąd nie dostrzegł także naruszenia przez organy przepisów postępowania, a zatem - na podstawie powołanych wyżej przepisów - skargi nie uwzględnił i orzekł w oparciu o art. 151 p.p.s.a. - jak w sentencji.