III SA/Kr 731/18

WyrokWSA w Krakowie2018-12-12

Skład orzekający: WSA Halina Jakubiec, WSA Janusz Kasprzycki, WSA Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków w zakresie ujawnienia właściciela działki, której stan prawny nie jest jednoznacznie uregulowany i wymaga rozstrzygnięcia przez sąd powszechny?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest właściwy do ustalania i ujawniania stanu prawnego nieruchomości, w tym właściciela działki, jeśli wymaga to rozstrzygnięcia kwestii cywilnoprawnych, takich jak własność, które należą do właściwości sądów powszechnych. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i rejestruje istniejący stan prawny, a nie go kształtuje. Aktualizacja danych w ewidencji wymaga przedłożenia dokumentów potwierdzających zmianę stanu prawnego, sporządzonych zgodnie z obowiązującymi przepisami, a nie dokumentów archiwalnych czy danych z portali internetowych.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków w zakresie "zlikwidowania" działki oraz ujawnienia hipotecznego stanu prawnego innej działki. Organ pierwszej instancji odmówił aktualizacji, wskazując na brak odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, rozszerzając krąg stron o Gminę L. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak wyczerpującego postępowania dowodowego. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt III SA/Kr 731/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Halina Jakubiec (spr.), Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki, WSA Barbara Pasternak, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r., sprawy ze skargi H. G. i J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokata B. G. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 18 maja 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2018 r. nr [...] wydaną na wniosek H. i J. G. (zwanych dalej skarżącymi) o: - odmowie aktualizacji informacji zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków w zakresie żądania "zlikwidowania" działki [...] objętej księga wieczystą [...] ujawnionej w jednostce rejestrowej [...] obrębu S, - o odmowie aktualizacji informacji zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków w zakresie żądania ujawnienia hipotecznego stanu prawnego działki [...] obręb S ujawnionego w zaginionej dawnej księdze wieczystej LWH [...]. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. - Dz. U. z 2017r. poz. 2101 ze zm.). Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny: Skarżący zwrócili się do Starosty pismem z dnia 8 czerwca 2017 r., uzupełnionym pismem z dnia 17 lipca 2017 r., z żądaniem "przywrócenia stanu prawnego drogi hipotecznej [...] jako drogi dojazdowej do zabudowań mieszkalnych, zaniechania naruszania przez Gminę L prywatnej ich własności oraz wycofania numeru [...] z hipoteki, którą na nią założyła". Starosta wydał w dniu [...] 2017 r. decyzję nr [...] o odmowie aktualizacji informacji zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków w zakresie żądania "zlikwidowania" działki [...] objętej księgą wieczystą [...] ujawnionej w jednostce rejestrowej [...] obrębu S oraz o odmowie aktualizacji informacji zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków w zakresie żądania ujawnienia hipotecznego stanu prawego działki [...] obręb S ujawnionego w zaginionej dawnej księdze wieczystej LWH [...]. Decyzja powyższa została w trybie odwoławczym uchylona a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia (na mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2017 r. nr [...]) ze względu na uchybienie przepisom postępowania w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania. Ponowna decyzja Starosty, również odmawiająca aktualizacji, została wydana w dniu 18 maja 2018 r. Skarżący, kwestionując tę decyzję w drodze odwołania, zażądali przyznania odszkodowania w kwocie 120 000 zł oraz uregulowania drogi nr [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji podniósł, że wniosek skarżących dotyczył zmiany w bazie danych ewidencyjnych o charakterze przedmiotowym, która może zostać dokonana na podstawie dokumentacji geodezyjnej realizującej § 85 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Skarżący nie przedstawili żadnej dokumentacji, z tego względu organ nie mógł zastosować przepisu art. 24 ust. 2 b pkt 1 lit. h ustawy Prawo geodezyjne kartograficzne pozwalającego na dokonanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze czynności materialno – technicznej. Konsekwencją powyższego była konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego, w tym ustalenie prawidłowego kręgu stron. Organ dokonał ustaleń, iż wnioskowana przez skarżących aktualizacja dotyczy położonych w obrębie S działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. W rejestrze gruntów obrębu S, jednostka ewidencyjna L działka nr [...] opow. 0,1320 ha, objęta księgą wieczystą [...] wykazana jest w jednostce rejestrowej [...] jako własność Gminy L. Natomiast działkę nr [...] o pow. 0,1086 ha ujawniono w jednostce rejestrowej [...] jako pozostającą we władaniu Urzędu Gminy L. Z tego względu krąg stron poszerzono o Gminę L. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że na mapie katastralnej obrębu S w skali 1:2880 widnieją wkreślone na czerwono parcele gruntowe 1.kat. [...] i [...] (karta 111 akt sprawy). Zgodnie z dawnymi arkuszami posiadłości gruntowych (APG): - Ip. 643: parcela gruntowa [...], objęta LWH [...], stanowiła drogę o pow. 0,1086 ha pozostającą we współwłasności między innymi S. i F. P. (poprzedników prawnych wnioskodawców); - Ip. 605: parcela gruntowa [...], objęta LWH [...], stanowiła drogę o pow. 0,1320 ha, pozostającą we współwłasność między innymi S. i F. P. Mapy katastralne stanowiły podstawę do założenia ewidencji gruntów, które nastąpiło wiatach 1966-1968 na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków. O założeniu ewidencji ogłoszono w Dzienniku Urzędowym W.R.N w dniu 26 października 1971r. Organ zwrócił uwagę, że z porównania obowiązującej mapy ewidencyjnej prowadzonej w formie elektronicznej z rastrem mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 i z mapą katastralną - przedstawiony na nich przebieg granic działek nr [...] i nr [...] nie jest rozbieżny. Na podstawie dokumentacji z operatu założenia ewidencji gruntów ustalono, że: zgodnie z protokołem ustalenia stanu władania z 1966 roku (karta 122) między innymi dla działek nr [...] o pow. 0,1086 ha oraz nr [...] o pow. 0,1320 jako władającego wpisano Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w L - Drogi dojazdowe wsi S. Działki te ujawniono w nowo założonym rejestrze gruntów nr 4 (karta 128-124), gdzie w późniejszym okresie w wyniku reorganizacji administracji jako władającego wpisano Gminę L. Aktualnie przedmiotowe działki posiadają taką samą powierzchnię jak przy założeniu ewidencji gruntów oraz odpowiadają powierzchni parcel gruntowych wykazanych w arkuszach posiadłości gruntowych. Wobec tego, w zakresie przedmiotowym działki nr [...] i nr [...] wykazane są w operacie ewidencji gruntów i budynków w sposób prawidłowy. Odnosząc się do zakresu podmiotowego działek nr [...] i [...] ustalono, że dla działki nr [...] stanowiącej drogę, objętej Lwh [...] gm. kat S, co wynika z zawiadomienia Sądu Rejonowego, Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 18 grudnia 2003 r. sygnatura akt [...], dz.kw. [...] założono księgę wieczystą nr KW [...]. W jej dziale II wpisano Skarb Państwa - jako właściciela nieruchomości. Uczestnikami ww. postępowania byli między innymi skarżący, którzy wnieśli apelację od powyższego wpisu w księdze wieczystej. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 26 października 2004r. sygn. [...] oddalił apelację. W aktach sprawy znajduje się też zaświadczenie Urzędu Gminy w L z dnia 21 lipca 1998r. znak: [...], z którego wynika, iż działki nr [...], [...] (...) zostały przeznaczone pod drogę i faktycznie zajęte na ten cel w okresie przed dniem 1 października 1985r., a drogi te wybudowane były w czynie społecznym. Następnie Wojewoda decyzją z dnia 20 grudnia 2013 r. znak: [...] stwierdził, iż Gmina L nabyła z mocy prawa własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], objęta księgą wieczystą [...], w której jako właściciel wpisany był Skarb Państwa. Skutkiem powyższego działkę nr [...] odłączono z ww. księgi wieczystej i wpisano do księgi nr [...], gdzie jako właściciel wykazana jest Gmina L. Stan prawny działki nr [...] ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jest zgodny jest ze stanem wieczysto-księgowym. Skarżący zwrócili się z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego, wspomnianą wyżej, ostateczną decyzją Wojewody. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] 2017r. znak: [...] odmówił wznowienia postępowania. Na skutek zażalenia skarżących akta sprawy zostały przekazane (w dniu 10 sierpnia 2017r.) do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w Warszawie. Organ zaznaczył, że wnioskowana przez skarżących zmiana (zlikwidowanie) działki nr [...] nie jest możliwa, dopóki stan prawny ukształtowany jest ostateczną decyzją Wojewody oraz zakończone postępowanie wieczystoksięgowe. Ujawniony w ewidencji gruntów i budynków stan prawny działki nr [...] jest zgodny z informacjami zawartymi w dziale II księgi wieczystej nr [...], czyli realizuje przepisy § 12 ust. 1 pkt 1 oraz § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Działka odpowiada wymogom § 9 ust. 1 rozporządzenia, gdyż stanowi obszar gruntu będącego własnością Gminy L, określony liniami granicznymi, oddzielającymi go od otaczających gruntów. Działka ta w niezmienionym kształcie istnieje od założenia ewidencji gruntów dla obrębu L tj. od roku 1971, a wcześniej bo już nawet w XIX wieku na mapie katastralnej w skali 1:2880 wykazana była parcela gruntowa l.kat. [...], której ona odpowiada. Odnośnie działki nr [...] organ porównał mapę katastralną z mapą ewidencyjną, oraz powierzchnię parceli ujawnionej w arkuszu posiadłości gruntowej (0,1086 ha) z obecnie ujawnioną w ewidencji gruntów i budynków (0,1086 ha) i doszedł do wniosku, że działka nr [...] odpowiada parceli gruntowej o takim samym numerze [...]. Z arkusza posiadłości gruntowej wynika, że parcela ta objęta była wykazem hipotecznym nr [...], co również potwierdza załączona przez wnioskodawców kopia wyciągu z księgi gruntowej z roku 1931, w której na karcie B jako właściciele ujawnionych w niej nieruchomości wpisani byli między innymi S. i F. P. (poprzednicy prawni wnioskodawców) oraz inni współposiadacze. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych z roku 2005 oraz z 7 lipca 2017 r. księga gruntowa obejmująca LWH [...] księgi gruntowej gminy katastralnej S uległa zniszczeniu. W związku z powyższym nie jest możliwe zweryfikowanie stanu własności działki nr [...]. Działka nr [...] ze względu na brak dokumentu własności posiada nieuregulowany stan prawny, a władanie Urzędu Gminy L zostało ujawnione w ewidencji gruntów i budynków podczas jej założenia w 1971r. Organ wyjaśnił przy tym, że w oparciu o uregulowania prawne m.in. ustawę z dnia 17 lutego 1960r. o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych, rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych duża część "dawnych ksiąg" utraciła moc prawną i podlegała zamknięciu z urzędu. Zachowały one natomiast znaczenie dokumentów i stanowią materiały archiwalne. W obowiązującym porządku prawnym stwierdzenie istnienia lub nabycia prawa własności (jest to prawo o charakterze cywilnym) nie może dokonywać się przed organami administracji publicznej z powodu braku ich kompetencji w tym zakresie. Rozstrzyganie kwestii własnościowych i ustalanie rzeczywistych stanów prawnych leży wyłącznie w gestii sądów powszechnych, które są władne dokonywać analizy archiwalnych dokumentów własnościowych. Zgodnie z podstawową zasadą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, zmiany w niej nie można przeprowadzić w oparciu o archiwalne dokumenty, a tylko na podstawie aktualnego dokumentu sporządzonego po wpisie w ewidencji, który podlegać zmianie. Dokument archiwalny nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Organ podsumował, że dane przedmiotowe jak i podmiotowe ujawnione są w ewidencji gruntów i budynków w sposób prawidłowy zgodnie z obowiązującymi przepisami w czasie ich ujawnienia. Wskazał raz jeszcze, że do czasu jednoznacznego ustalenia prawa własności do działki nr [...] i przedłożenia organowi ewidencyjnemu, na poparcie powyższego faktu, dokumentu wskazanego w przepisie § 12 ust. 1 rozporządzenia niemożliwa jest aktualizacja polegająca na ujawnieniu jej właściciela. Dawne księgi wieczyste, które utraciły moc prawną lub też inne dokumenty mające znaczenie przy regulowaniu własności, mogą stanowić dowód w postępowaniu cywilno-prawnym o uregulowanie własności, a nie w postępowaniu ewidencyjnym, które jest postępowaniem deklaratoryjnym, nie rozstrzyga bowiem o prawach do gruntów, budynków i lokali, lecz te prawa jedynie rejestruje. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagali się uregulowania stanu prawnego działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Pełnomocnik skarżącego J. G. adwokat B. G. pismem z dnia 10 października 2018 r. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 7, 77 § 1, 80 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie pełnego i wyczerpującego postępowania dowodowego oraz nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, i w sprawie nie doszło do wykrycia błędnych informacji dotyczących danych wykazanych w operatach ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek ewidencyjnych o nr [...], [...] jak również [...], - art. 85 § 1 w zw. z art. 79 Kpa poprzez brak przeprowadzenia oględzin nieruchomości obejmujących działki ewidencyjne nr [...], [...] oraz [...] położone w obrębie S połączonych z udziałem skarżących w przeprowadzeniu dowodu oraz uniemożliwienia im składania wyjaśnień. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z wydruków z portalu geoportal.gov.pl obejmujących usytuowanie oraz przebieg działek oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako drogi tj. działek ewidencyjnych o nr [...], [...] oraz [...] położonych w obrębie S na okoliczność ich treści. Pełnomocnik organu w piśmie z dnia 23 października 2018 r. podniósł, że dane publikowane w serwisie geoportal.gov.pl nie są wiążące. Podstawą zmian w operacie ewidencyjnym dotyczącym przebiegu granic nie może być tylko odmienna ocen stanu fatycznego na gruncie, ale przede wszystkim przewidziana prawem dokumentacja. Dokumentacja źródłowa zgromadzona w aktach sprawy dowodzi, że działki o nr [...] i [...] wykazane zostały w ewidencji gruntów i budynków w wyniku jej założenia, którego dokonano w oparciu o mapy katastralne w skali 1: 2880. Porównanie mapy ewidencyjnej prowadzonej w formie elektronicznej z rasterem mapy ewidencyjnej w skali 1 : 2880 i z mapą katastralną potwierdza, iż przebieg granic tych działek nie uległ zmianie. Zatem wykazane w zakresie działek nr [...] i [...] są prawidłowe. Stan prawny działki o nr [...] ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jest zgodny z informacji zawartymi w dziale II księgi wieczystej o nr [...]. Zmian w ewidencji gruntów i budynków nie można prowadzić w oparciu o archiwalne dokumenty a jedynie na podstawie aktualnego dokumentu sporządzonego po wpisie w ewidencji, który ma być przedmiotem zmiany, stąd też dokument archiwalny nie może stanowi podstawy do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Do czasu jednoznacznego ustalenia prawa własności do działki o nr [...] i przedłożenia organowi ewidencyjnemu, na poparcie powyższego faktu, dokumentu wskazanego w § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków niemożliwa jest aktualizacja polegająca na ujawnieniu jej właściciela. Uczestnik, Gmina L w piśmie z dnia 22 października 2018 r., wskazała, że działki ewidencyjne o numerach [...] i [...] stanowią drogę gminną o nazwie S – O – S według uchwały nr [...] Rady Gminy w L z dnia 26 listopada 1997 r. (Dz.Urz. Woj. nr 18 z dnia 14 października 1998 r.). Droga ta w latach 80 – tych była budowana przy udziale czynów społecznych miejscowej ludności. Działka o nr [....] stanowi z kolei drogę dojazdową do pól. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U.2017.2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2018.1302) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U.2017.2101.) dalej pgik, oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. 2016. 1034 ze zm.) dalej rozporządzenie. Z przepisu art. 2 ust. 2 pgik wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest systemem informacyjnym zapewniającym gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju informacji o gruntach budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W wyniku działania ww. systemu tworzony jest zbiór informacji o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Dane powyższe gromadzone są w systemie w drodze rejestracji stanów prawnych ustalonych w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Rejestr ewidencji gruntów odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Przepisy pgik nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień do gruntów. Stosownie do art. 24 ust. 2a pgik, dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy, czyli właścicieli nieruchomości (lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania). Zgodnie z treścią § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Postępowanie toczyło się w trybie art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy pgik, bowiem nie zostały przedłożone żadne dokumenty umożliwiające zastosowanie przepisu art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h ustawy pgik pozwalającego na dokonanie aktualizacji w drodze czynności materialno – technicznej, dlatego niezbędne było przeprowadzenie postepowania administracyjnego, w ramach którego organ dokonał analizy złożonego wniosku w aspekcie przedmiotowym oraz podmiotowym, w oparciu o posiadane materiały tj. znajdująca się w zasobach dokumentację geodezyjną oraz prawną. Analiza dokumentacji dotyczącej stanowiących przedmiot skierowanego przez skarżących żądania wniosku wykazała, że wniosek o aktualizację dotyczy działek ewidencyjnych nr [...], oraz [...] obr. S jednostka ewidencyjna L, które aktualnie stanowią drogę dojazdową, przy czym istotnie, jak wnika z dawanych arkuszy posiadłości gruntowych, powstały one z parcel gruntowych stanowiących współwłasność między innymi poprzedników prawnych skarżących, zanim założono w latach 1966 -1968 ewidencję gruntów na mocy dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków . W operacie założenia ewidencji gruntów wskazano w oparciu o protokół ustalenia stanu władania z 1966 r. jako władającego Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej, a wskutek reorganizacji administracji – Gminę L. Przedmiotowo tj. co do granic i powierzchni parcele wskazane w arkuszach posiadłości gruntowych są tożsame z ujawnionymi w założonej ewidencji gruntów. Rozpatrywany w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym wniosek skarżących o " zlikwidowanie" działki nr [...] objętej [...], gdzie jako właściciel figuruje aktualnie Gmina L, jest wnioskiem o odłączenie z tej księgi wymienionej działki, co oznacza dokonanie zmiany podmiotowej, a taki wniosek może być skierowany do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sąd Rejonowego, o ile przedłożone zostaną dokumenty uzasadniające taki wniosek. Natomiast organy geodezyjne nie są uprawnione do ujawnienia w swoich zasobach innego stanu prawnego dotyczącego własności, niż wskazany w prowadzonych przez sądy powszechne księgach wieczystych. Takie żądanie może być rozpatrywane jedynie w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a nie przez organ administracji, toteż odmowa żądanej aktualizacji informacji jest oczywiście uzasadniona. Nie jest też możliwe ustalenie przed organami powołanymi do prowadzenia ewidencji gruntów stanu prawnego działki nr [...], która była ujawniona w dawnej księdze wieczystej LWH [...] (zniszczonej). Fakt braku uregulowania stanu prawnego tej działki został wskazany już przy założeniu ewidencji gruntów, dlatego ujawniony jest w niej jedynie podmiot władający – Urząd Gminy L. Trafnie organy przyjęły, że zgłoszone żądanie nie może zostać uwzględnione przez organ administracji. Wszechstronna i wnikliwa analiza dokumentacji geodezyjnej i historycznych zmian stanu własnościowego przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie pozostawia wątpliwości co do zasadności tak podjętej decyzji. Żądanie uzupełnienia postępowania dowodowego, nawet gdyby je uwzględnić, nie mogłoby zmienić wyniku postępowania, bowiem to nie organy geodezyjne decydują o uregulowaniu stanu prawnego działek wskazanych we wniosku o aktualizację. Skarżący nie przedstawili żadnej nowej tj. aktualnej dokumentacji uzasadniającej ujawnienie informacji odmiennych od figurujących w ewidencji. W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego ją oddalił na podstawie art.151 ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art.250 § 1 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło