III SA/Kr 734/19
WyrokWSA w Krakowie2019-10-29
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Hanna Knysiak-Sudyka, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca skład zespołu interdyscyplinarnego, przesłanki odwołania jego członków oraz zasady funkcjonowania grup roboczych, wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy, która określa skład zespołu interdyscyplinarnego, materialnoprawne przesłanki odwołania jego członków oraz szczegółowo reguluje zasady powoływania i skład grup roboczych, wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Ustawa ta upoważnia radę gminy jedynie do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, a nie do modyfikowania lub powtarzania przepisów ustawowych dotyczących składu zespołu i grup roboczych.Stan faktyczny
Prokurator złożył skargę na uchwałę Rady Gminy Iwanowice dotyczącą trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Skarżący zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie upoważnienia ustawowego i powtórzenie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zakresie składu zespołu, częstotliwości posiedzeń, przesłanek odwołania członków oraz funkcjonowania grup roboczych. Sąd rozpoznał skargę i stwierdził nieważność części uchwały.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 2 ust. 1 pkt 1-6, § 4 ust. 3, § 5 ust. 2 lit. b oraz § 6 ust. 1-4 zaskarżonej uchwały Rady Gminy Iwanowice.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka ( spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Krakowie Śródmieściu Wschód na uchwałę Rady Gminy Iwanowice z dnia 26 stycznia 2011 r. nr IV/17/11 w sprawie: trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego stwierdza nieważność § 2 ust. 1 pkt 1-6, § 4 ust. 3, § 5 ust. 2 lit. b oraz § 6 ust. 1-4 zaskarżonej uchwały
W dniu 26 stycznia 2011 r. Rada Gminy Iwanowice podjęła, działając na podstawie art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493 ze zm.; dalej powoływanej jako "u.p.p.r.") w związku z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2011 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) uchwałę nr IV/17/11 w sprawie: trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego.
Prokurator Rejonowy w Krakowie Śródmieściu Wschód wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na tę uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności w zakresie rozstrzygnięć zawartych w § 2 ust. 1 pkt 1-6, § 4 ust. 3, § 5 ust. 2 lit. b oraz § 6 ust. 1-4.
Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił istotne naruszenie prawa, a to art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, art. 40 u.s.g. oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na zamieszczeniu w zaskarżonej uchwale przepisów regulujących materię wykraczającą poza ustawowe upoważnienie i powtórzenie w niej przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zakresie:
- § 2 ust. 1 pkt. 1-6 uchwały polegające na określeniu katalogu podmiotów, których przedstawiciele wchodzą w skład zespołu interdyscyplinarnego, w sytuacji gdy zagadnienie to zostało uregulowane w art. 9a ust. 3-5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a nadto w uchwale dokonano modyfikacji regulacji normy ustawowej poprzez nie wskazanie w zaskarżonym § 2 ust. 1 pkt 1-6, jakiej organizacji członek ma wchodzić w skład zespołu interdyscyplinarnego;
- § 4 ust. 3 polegające na powtórzeniu, iż posiedzenia zespołu interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące, podczas gdy powyższe zostało uregulowane w art. 9a ust. 7 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie;
- § 5 ust. 2 lit. b polegające na określeniu materialnoprawnej przesłanki obligującej do odwołania członka zespołu interdyscyplinarnego, podczas gdy z art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie wynika, iż rada gminy w drodze uchwały określa tryb i sposób powoływania oraz odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego bez możności określenia w uchwale przesłanek materialnoprawnych dotyczących powoływania, jak i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego;
§ 6 ust. 1 polegające na powtórzeniu, iż zespół może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach, podczas gdy powyższe zostało uregulowane w art. 9a ust. 10 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie;
§ 6 ust. 2 polegające na przekroczeniu upoważnienia ustawowego i naruszeniu art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, podczas gdy upoważnienie ustawowe nie uprawniało rady gminy do określenia trybu oraz sposobu powoływania grupy roboczej funkcjonującej w ramach zespołu interdyscyplinarnego, a jedynie upoważniało do określenia trybu oraz sposobu odwoływania i powoływania zespołu interdyscyplinarnego, a nie grupy roboczej funkcjonującej w jego zakresie;
§ 6 ust. 3 polegające na powtórzeniu katalogu podmiotów wchodzących w skład grupy roboczej, podczas gdy zostało to już uregulowane w art. 9a ust. 11 pkt 1-5 oraz art. 9a ust. 12, a nadto na określeniu minimalnej liczby członków grupy roboczej, podczas gdy nie wynika to z upoważnienia ustawowego określonego w art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie;
- § 6 ust. 4 polegające na powtórzeniu, iż prace w ramach grup roboczych są prowadzone w zależności od potrzeb zgłaszanych przez zespół lub wynikających z problemów występujących w indywidualnych przypadkach, co zostało już uregulowane w art. 9a ust. 14 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Iwanowice nr IV/17/11 z dnia 26 stycznia 2011 roku w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego w zaskarżonej części.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Iwanowice w zakresie dotyczącym § 2 ust. 1 pkt 1-6 oraz § 5 ust. 2 lit. b uchwały wniósł o uwzględnienie skargi, w pozostałym zakresie wniósł o jej nieuwzględnienie i oddalenie skargi.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego § 4 ust. 3 uchwały organ podniósł, iż nawet jeżeli powtórzenie w akcie prawa miejscowego zapisów zawartych poprzednio w ustawie stanowi naruszenie zasad techniki legislacyjnej, to nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż stanowi to istotne naruszenie prawa, a tylko wtedy uchwała podlegałaby unieważnieniu w tej części.
Organ podniósł, że Rada Gminy Iwanowice wprowadzając przedmiotowy przepis do zaskarżonej uchwały nie przekroczyła w żaden sposób kompetencji ustawowych. Organ zwrócił uwagę, że art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie upoważnia Radę Gminy do ustalenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Zapis dotyczący częstotliwości posiedzeń zespołu jest, w ocenie organu, zapisem mieszczącym się w pojęciu "szczegółowych warunków" funkcjonowania zespołu. Powtórzenie w uchwale zapisu ustawowego może rozpatrywane być w kontekście naruszenia zasad techniki legislacyjnej, ale w żaden sposób nie może zostać uznane za istotne naruszenie prawa.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego § 6 zaskarżonej uchwały organ podniósł, że w ocenie organu powtórzenie zapisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie nie stanowi istotnego naruszenia prawa, które miałoby skutkować nieważnością uchwały w zaskarżonej części. Jeżeli chodzi o § 6 ust. 2 uchwały to organ podkreślił, iż zgodnie z art. 9a ust. 10 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach. Ustawodawca nie przewidział sposobu powoływania członków grup roboczych, pozostawiono tę kwestię zespołowi interdyscyplinarnemu. W zaskarżonej uchwale zawarto zapis, zgodnie z którym powołanie członków grupy roboczej przez zespół następuje w głosowaniu jawnym na wniosek przewodniczącego lub czterech członków zespołu. Gdyby nie uregulowano tej kwestii w uchwale, to powstałyby wątpliwości co do trybu powoływania członków grup roboczych, gdyż ustawa tego nie reguluje. Ponadto jeżeli Rada Gminy upoważniona była do uregulowania kwestii dotyczących szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego, a grupy robocze działają właśnie w ramach tego zespołu, to nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że Rada Gminy przekroczyła upoważnienie ustawowe. W ocenie organu zupełnie bezpodstawny jest także zarzut dotyczący § 6 ust. 3 uchwały. Skarżący zarzuca, że po pierwsze powtórzono przepisy ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a po wtóre zmodyfikowano je poprzez wskazanie liczby członków wchodzących w skład grup roboczych. Ponadto niezrozumiały jest zarzut dotyczący wskazania liczby członków grupy roboczej. W uchwale wskazano, że musi ich być co najmniej pięć i liczba ta wynika właśnie z uregulowań ustawowych. Zgodnie z art. 9a ust. 11 ustawy w skład grup roboczych wchodzą przedstawiciele jednostek organizacyjnych pomocy społecznej gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty, ochrony zdrowia. Ustęp 12 stanowi, że w skład grup roboczych mogą wchodzić także kuratorzy sądowi, a także przedstawiciele innych podmiotów, specjaliści w dziedzinie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Oznacza to, że członków obligatoryjnych jest pięciu, ponadto mogą wchodzić w skład grup także inne osoby. Określając w uchwale, że członków grupy ma być co najmniej pięciu Rada Gminy w żaden sposób nie dokonała modyfikacji przepisu ustawowego, gdyż z jego treści wynika taki sam wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wykonywana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej - art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Jeżeli akt prawny, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., wydany zostanie z naruszeniem prawa, to stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę, stwierdzając jego nieważność w całości lub w części. Unormowanie to nie określa jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych lub przepisach szczególnych. Zasadnym jest zatem sięgnięcie do przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 506, dalej powoływanej jako "u.s.g."), gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Zgodnie z przepisem art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Jednak i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (zob. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102).
Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Chodzi tu o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. W takiej sytuacji konieczne jest stwierdzenie nieważności aktu, czyli jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą ex tunc, co powoduje, że dany akt czy też jego część nie wywołuje skutków prawnych od samego początku.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy Iwanowice nr IV/17/11 w sprawie: trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego.
Uchwała ta została podjęta między innymi na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
Przechodząc do merytorycznej oceny kwestionowanych zapisów zaskarżonej uchwały należy podnieść, że podstawę jej wydania stanowił art. 9a ust. 15 u.p.p.r., zgodnie z którym rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zważywszy na charakter zespołu interdyscyplinarnego, jego zróżnicowany skład osobowy, zakres kompetencji, stosowane przez niego środki oraz treść upoważnienia ustawowego zamieszczonego w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. nie ulega wątpliwości, iż zawarte w tym akcie wykonawczym normy prawne mają charakter norm generalnych, wyznaczających adresatom tych norm określony sposób funkcjonowania oraz charakter powszechny na terenie gminy i wywołujący określone skutki prawne, a tym samym stanowi akt prawa miejscowego.
Zgodnie z art. 9a ust. 3 u.p.p.r. w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: 1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej; 2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych; 3) Policji; 4) oświaty; 5) ochrony zdrowia; 6) organizacji pozarządowych; 7) kuratorzy sądowi. Ponadto w skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele innych podmiotów, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
Artykuł 9a u.p.p.r. w ust. 3, 4 i 5 szczegółowo określa skład zespołu interdyscyplinarnego, zaś norma art. 9a ust. 15 u.p.p.r. nie przyznaje radzie gminy kompetencji do określania takiego składu, a jedynie określenia w drodze uchwały trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Przepis ten nie przewiduje natomiast dla rady gminy kompetencji do samodzielnego wskazywania podmiotów wchodzących w skład tego zespołu (podobnie np.: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 14 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Go 10/18 – dostępny w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W zaskarżonej uchwale zawarto natomiast regulacje o treści:
"§ 2. 1. Zespół liczy 6 członków, w jego skład wchodzi: 1) Przedstawiciel Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Iwanowicach. 2) Przedstawiciel Gminnej Komisji ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. 3) Przedstawiciel Komisariatu Policji w Skale. 4) Przedstawiciel oświaty. 5) Przedstawiciel ochrony zdrowia. 6) Kurator Sądowy z Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej działający przy Sądzie Rejonowym w Krakowie.".
W przepisie powyżej przytoczonym zatem nie tylko w sposób nieuprawniony ustawodawca lokalny w ogóle poddał regulacji materię, w zakresie której wypowiada się już ustawa, ale także dokonał niedozwolonego ograniczenia składu osobowego zespołu dyscyplinarnego, już przez to, że nie objął nim prokuratorów oraz przedstawicieli innych podmiotów, które ustawodawca dopuszcza do prac zespołu o ile działają na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie (których możliwość udziału przewiduje ustawa w art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r.). Przekroczenie w tym zakresie delegacji ustawowej stanowi także naruszenie art. 7 Konstytucji RP, który zobowiązuje organy władzy publicznej do działania na podstawie i w granicach prawa.
W świetle należało uznać, że doszło do naruszenia art. 9a ust. 15 w zw. z ust. 3, 4 i 5 u.p.p.r. oraz art. 7 i 94 Konstytucji przez § 2 ust. 1 pkt 1-6 zaskarżonej uchwały – co uzasadniało stwierdzenie jego nieważności.
Zasadny jest również zdaniem Sądu zarzut skargi dotyczący naruszenia w § 5 ust. 2 lit. b zaskarżonej uchwały art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Sąd uznał, że również w tym przypadku zachodziła podstawa do stwierdzenia nieważności kwestionowanego zapisu uchwały. W powyższym przepisie została wskazana przesłanka obligatoryjnego odwołania członka zespołu interdyscyplinarnego. Organ przekroczył zdaniem Sądu w tym zakresie delegację ustawową wskazując, że Wójt odwołuje członka Zespołu przed upływem kadencji w przypadku skazania członka Zespołu prawomocnym wyrokiem za przestępstwo popełnione umyślnie. Powszechnie obowiązujący charakter zawartych w uchwale, wydawanej na podstawie art. 9a ust. 15 u.p.p.r. norm zobowiązuje do formułowania ich jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, precyzyjnie i kompleksowo realizujących delegację ustawową. Stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego akty prawa miejscowego winny bowiem regulować kwestie wynikające z delegacji ustawowej w taki sposób, by przyjęte w oparciu o nią normy uzupełniały, wydane przez inne podmioty, przepisy powszechnie obowiązujące kształtujące prawa i obowiązki ich adresatów. Ustawodawca, formułując określoną delegację do wydania aktu wykonawczego, przekazuje upoważnienie do uregulowania wyłącznie kwestii nie objętych dotąd żadną normą o charakterze powszechnie obowiązującym w celu ukształtowania stanu prawnego uwzględniającego m.in. specyfikę, możliwości i potrzeby środowiska, do którego właściwy akt wykonawczy jest skierowany. Żaden z przepisów u.p.p.r. nie upoważnia rady gminy do określenia przesłanek merytorycznych odwołania członka zespołu interdyscyplinarnego. Określenie takich obligatoryjnych przesłanek odwołania członka zespołu interdyscyplinarnego wykracza poza upoważnienie ustawowe do określenia trybu i sposobu odwołania członków takiego zespołu.
Zasadny jest także zdaniem Sądu zarzut naruszenia w § 6 ust. 2 zaskarżonej uchwały, który stanowi iż "Powołanie grupy roboczej przez Zespół następuje w głosowaniu jawnym na wniosek Przewodniczącego lub 4 członków Zespołu" art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Jak już była mowa wyżej art. 9a ust. 15 u.p.p.r. stanowi, że rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. Nie ma w powyższym przepisie upoważnienia dla rady gminy do określenia trybu oraz sposobu powoływania grupy roboczej. To samo dotyczy zapisu § 6 ust. 3 zaskarżonej uchwały, w którym wskazano, że "Grupa robocza liczy co najmniej 5 członków. W jej skład wchodzi co najmniej przedstawiciel: a) GOPS w Iwanowicach, Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego Nr 140 – 6510 – Poz. 1141,1142 b) Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, c) Komisariatu Policji w Skale, d) oświaty e) ochrony zdrowia". Kwestia składu grupy roboczej została uregulowana w art. 9a ust. 11 pkt 1-5 i ust. 12 u.p.p.r., które stanowią, iż w skład grup roboczych wchodzą przedstawiciele:
1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej;
2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych;
3) Policji;
4) oświaty;
5) ochrony zdrowia.
W skład grup roboczych mogą wchodzić także kuratorzy sądowi, a także przedstawiciele innych podmiotów, specjaliści w dziedzinie przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
Ustawa nie określa minimalnej liczby członków grupy roboczej, ani nie wynika z niej upoważnienie dla rady gminy do określenia takiej minimalnej liczby. W szczególności ustawa nie wskazuje, że w skład grup roboczych ma wchodzić tylko jeden przedstawiciel z danej kategorii.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi należy podnieść, że w § 4 ust. 3, § 6 ust. 1 oraz § 6 ust. 4 zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" poprzez powtórzenie we wskazanych przepisach treści odpowiednio art. 9a ust. 7 u.p.p.r., art. 9a ust. 10 u.p.p.r. i art. 9a ust. 14 u.p.p.r. Sąd uznał, że również w tym przypadku zachodziła podstawa do stwierdzenia nieważności wskazanych przepisów zaskarżonej uchwały.
W § 4 ust. 3 zaskarżonej uchwały wskazano, że "Posiedzenia Zespołu odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące.". Art. 9a ust. 7 u.p.p.r. stanowi, że "Posiedzenia zespołu interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące.".
W § 6 ust. 1 zaskarżonej uchwały wskazano, że "Zespół może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach.". Art. 9a ust. 10 u.p.p.r. stanowi, że "Zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach.".
W § 6 ust. 4 zaskarżonej uchwały wskazano, że "Prace w ramach grup roboczych są prowadzone w zależności od potrzeb zgłaszanych przez Zespół lub wynikających z problemów występujących w indywidualnych przypadkach.". Zgodnie z art. 9a ust. 14 u.p.p.r. "Prace w ramach grup roboczych są prowadzone w zależności od potrzeb zgłaszanych przez zespół interdyscyplinarny lub wynikających z problemów występujących w indywidualnych przypadkach.".
Powszechnie obowiązujący charakter zawartych w uchwale - stanowiącej akt prawa miejscowego, a wydawanej na podstawie art. 9 a ust. 15 u.p.p.r. - norm zobowiązuje do formułowania ich jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, precyzyjnie i kompleksowo realizujących delegację ustawową, pozbawionych jednocześnie powtórzeń przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, a w szczególności w aktach rangi ustawowej. Stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego akty prawa miejscowego winny bowiem regulować kwestie wynikające z delegacji ustawowej w taki sposób, by przyjęte w oparciu o nią normy uzupełniały, wydane przez inne podmioty, przepisy powszechnie obowiązujące kształtujące prawa i obowiązki ich adresatów. Ustawodawca, formułując określoną delegację do wydania aktu wykonawczego, przekazuje upoważnienie do uregulowania wyłącznie kwestii nie objętych dotąd żadną normą o charakterze powszechnie obowiązującym w celu ukształtowania stanu prawnego uwzględniającego m.in. specyfikę, możliwości i potrzeby środowiska, do którego właściwy akt wykonawczy jest skierowany.
Sąd dostrzega przy tym, że rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" traktować należy przede wszystkim jako zbiór dyrektyw skierowanych do prawodawców. Zasady określone w tym rozporządzeniu tylko wyjątkowo mogą być przydatne do oceny legalności aktów prawa miejscowego. Nie służą one natomiast do oceny ich ważności z uwagi na podstawę upoważnienia do ich wydania (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1059/10, CBOSA). Powoływanie się na te zasady może mieć miejsce jedynie wtedy, kiedy zakres powtórzeń przepisów ustaw, w tym definicji ustawowych, będzie rozległy albo kiedy postanowienia aktu prawa miejscowego będą powodowały zmianę postanowień ustaw (por. T. Bąkowski, Sądowa kontrola legislacji administracyjnej pod względem zgodności z zasadami techniki prawodawczej, Legislacja administracyjna. Teoria. Orzecznictwo. Praktyka, pod red. M. Stahl, Z. Łuniewskiej, Warszawa 2012, s. 37-46; G. Wierczyński Konsekwencje nieprzestrzegania zasad techniki prawodawczej, w: T. Bąkowski, P. Uziębło, G. Wierczyński, Zarys legislacji administracyjnej. Uwarunkowania i zasady prawotwórczej działalności administracji publicznej, pod red. T. Bąkowskiego, Gdańsk 2011, s. 86-87). W wyroku z dnia 15 czerwca 2012 r. w sprawie II CSK 436/11 (LEX nr 1232234) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że naruszenie wspomnianych zasad nie wywołuje z mocy prawa żadnych ujemnych skutków. W aktualnym w orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszcza się możliwość powtórzenia w akcie prawa miejscowego zapisów ustawowych, o ile takie powtórzenie ma charakter dosłowny (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1284/14, CBOSA) i uzasadnione to jest względami zapewnienia komunikatywności tekstu prawnego, stanowiąc określenie materii, która jest regulowana aktem prawa miejscowego. Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w rozpoznawanej sprawie, bowiem nie sposób dopatrzeć się konieczności powtórzenia w § 4 ust. 3, § 6 ust. 1 oraz § 6 ust. 4 zaskarżonej uchwały regulacji ustawowych. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło