III SA/Kr 736/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący we wniesionym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że podał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Na jego majątek składa się 90 metrowy dom w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha obsiane zbożem, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając swoje starania wskazał, że utrzymuje się z 0,58 ha gruntu i zapożycza u osób prywatnych pożyczając pieniądze od osób prywatnych na poczet spodziewanego odszkodowania. Powiada, że nie wypełnia zeznań podatkowych PIT. Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwszy wniosek jaki skarżący składa w tutejszym wojewódzkim sądzie administracyjnym więc w oparciu o akta innych spraw okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że w maju 2010 roku w wyniku deszczu nawalnego i powodzi uszkodzone zostały należące do skarżącego stodoła, stajnia, uprawy na powierzchni 6,89 ha, w budynkach woda sięgała zaś do wys. 50 cm. i zalane zostały m.in. :piec gazowy do c.o. , piec gazowo- elektryczny, silnik do wody, dwie lodówki. W konsekwencji skarżący na prowadzonych uprawach posiadał zdolność wygenerowania 4533,47 zł przychodu co stanowiło zaledwie 78,65% takich szacunków z lat poprzednich 2007-2009 (vide: akta sprawy III SO/Kr 4/11). Swego czasu skarżący deklarował też przed organami administracji dochód w wysokości ok. 784,30 zł miesięcznie. (vide: sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10). Zadłużenie, z którym się boryka wynika z niespłaconych kredytów. Prowadzone w stosunku do niego postępowania egzekucyjne są bezskuteczne. Jest właścicielem dwóch nieruchomości: jednej o pow. 0,58 ha , drugiej o pow. 7,27 ha - w tym dwóch domów o pow. 100 m2 i 110 m2, z których jeden jest niezamieszkany(vide: sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10). Należy do niego 23 letni samochód o wartości złomu. Ostatnio na opłaty za prąd przeznaczał miesięcznie ok. 20 zl, szambo i opał ma swój. Na lekarstwa przeznacza ok. 50 zł. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszej sprawie przedmiot skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym opatrzono symbolem "6320" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. Skarżący korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co zgodnie z art. 241 ppsa oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Mając na uwadze powyższe postanowiono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem złożenia oświadczenia, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to - mimo specyficznej formy narracji - po uzupełnieniu informacjami znanymi z urzędu jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego i jego możliwości płatniczych. Koresponduje ze składanymi wcześniej. Wiary odmówić należało więc twierdzeniom skarżącego, że nie osiąga żadnego dochodu i posiada tylko jedną nieruchomość Przeczą temu bowiem dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10. Nieścisłości te wynikają jednak jak już niejednokrotnie zauważano, ze specyficznego sposobu wyrażania myśli przez skarżącego i swoistej nieporadności życiowej. W związku z tym wyciąganie z nich najdalej idących konsekwencji mogłoby być dla skarżącego krzywdzące. To oczywiście nie oznacza, że okoliczności te należy pomijać. Jak we wszystkim należy jednak zachować odpowiednią relację proporcjonalności. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen towarów i usług szacunkowo liczony przychód skarżącego wystarcza na opędzenie podstawowych potrzeb. Potwierdzeniem z kolei niskiego poziomu stopy życiowej skarżącego i jego trudnej sytuacji materialnej jest rodzaj i wysokość rachunków jakie płaci. Problemu nie rozwiązuje zbycie samochodu o wartości złomu. Natomiast sprzedaż lub obciążenie nieruchomości gdzie skarżący mieszka, na których gospodarzy i z których się utrzymuje w celu zdobycia środków na koszty postępowania godziłaby w podstawę egzystencji tego człowieka. Uwzględniając to wszystko uzasadnione jest więc wnioskowanie, że w obecnej sytuacji skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Mając to zaś na uwadze udzielono skarżącemu takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.