III SA/Kr 738/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-09-16

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną poprzez złożenie dokładnego oświadczenia i przedstawienie dokumentów potwierdzających jego niskie dochody, obciążenia alimentacyjne, zadłużenie oraz koszty utrzymania mieszkania i mediów ponoszone przez jego matkę. W związku z tym, sąd uznał, że skarżący jest osobą ubogą i spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, co skutkuje zwolnieniem od kosztów sądowych i ustanowieniem adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Skarżący opisał swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z renty po potrąceniu alimentów i podatków, brak majątku oraz korzystanie z pomocy zgromadzenia zakonnego i matki. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego stan zdrowia, dochody, koszty utrzymania mieszkania przez matkę oraz zadłużenie alimentacyjne.
Rozstrzygnięcie
Referendarz Sądowy postanowił zwolnić skarżącego z kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: I. zwolnić skarżącego z kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że od rozwodu jest samotny. Określając swój majątek wskazał, że nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacował na 674,65 renty z ZUS zaznaczając, że po potrąceniu alimentów, podatku i składki zdrowotnej otrzymuje do wypłaty 259,65 zł. Uzasadniając swoje starania powołał się na zły stan swojego zdrowia i trudną sytuacją materialną. Podnosząc, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa wyjaśnił, że jest zameldowany u matki, która w ramach możliwości stara mu się pomóc. Do wniosku dołączył kopię odcinka renty z lutego, na której widnieje kwota 259,65 zł do wypłaty. Wezwany wyjaśnił, że po wypadkach jakim uległ ma poważne problemy zdrowotne. Od trzech lat opiekuje się nim jedno ze zgromadzeń zakonnych. W zamian za prace konserwacyjne i porządkowe skarżący ma tam schronienie i wyżywienie lecz nie może być tam zameldowany. Z tego względu utrzymuje meldunek u matki. Niewielka renta po potrąceniu alimentów musi wystarczyć mu na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Z pomocy społecznej nie korzysta bo w jego opinii panuje tam zbytnia biurokracja. Matka skarżącego jest osobą w podeszłym wieku, boryka się z problemem niepełnosprawności, ma I grupę. Do wypłaty otrzymuje 1135 zl wliczając w to dodatek pielęgnacyjny. Za gaz płaciła ostatnio 62 zł, za prąd 36 zł ,za czynsz 235 zł, za centralne ogrzewanie 87 zł, za wodę 10 zł, za śmieci 6.95 zł. Z abonamentu RTV jest zwolniona, na telefon jej nie stać. Nadto matkę obciąża spłata kredytu bankowego jaki zaciągnęła na nagrobek dla ojca skarżącego. Wedle wiedzy skarżącego matka nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Dla wykazania swych racji do pisemnych wyjaśnień dołączył kopie pokwitowań opłat za media i czynsz, kopie zaświadczenia o stanie swojego zdrowia, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, decyzji o waloryzacji emerytury matki. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargę akta administracyjne okolicznościami znanymi orzekającemu z urzędu jest to, że skarżącego ma małoletnią córkę (k.13), obciążają go alimenty w łącznej wysokości 150 zł miesięcznie (k. 20) i z tego tytułu posiada dość znaczne zadłużenie (k. 36). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała", czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa przedkładając dla wykazania swych tez kopie odpowiednich dokumentów źródłowych. Skarżący w sposób spójny potrafił przedstawić też swoje racje. Logicznie wytłumaczyć na czym konkretnie polega odrębność jego gospodarstwa domowego. Okazane kopie dokumentów źródłowych potwierdzają zaś, problemy zdrowotne skarżącego, wysokość świadczeń jego i matki, obciążeń jakie ponosi ona na utrzymanie mieszkania i opłacenie mediów. W konsekwencji oświadczenie skarżącego jest wystarczające do oceny jego sytuacji bytowej i aktualnych możliwości płatniczych. Obrazuje, że skarżący należy do osób ubogich. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku, otrzymującą znikome świadczenie, korzystającą na dobrą sprawę z dobroczynności instytucji kościelnych, obarczoną zobowiązaniami alimentacyjnymi, z zadłużeniem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakie pozostają skarżącemu do dyspozycji wystarczają ledwo co na opędzenie najbardziej podstawowych potrzeb dnia codziennego. Uwzględniając problemy zdrowotne skarżącego i związane z tym ograniczenia trudno czynić mu zarzut, że nie stara się poprawiać swej sytuacji życiowej. W aktualnej sytuacji społeczno-gospodarczej nie jest to łatwe nawet dla osób zdrowych, które nie wymagają tak jak skarżący zatrudnienia w warunkach pracy chronionej i przyuczenia na stanowisku pracy. Na pomoc matki nie może liczyć, bo możliwości wsparcia syna przez tę starszą osobę utrzymującą się z niewielkiej emerytury, obarczonej kosztami utrzymania mieszkania i spłaty własnych zobowiązań są znikome. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalniając go z kosztów sądowych i ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło