III SA/Kr 739/18

WyrokWSA w Krakowie2018-10-30

Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Renata Czeluśniak, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w decyzji administracyjnej powinno zawierać w rozstrzygnięciu okres, na jaki zakaz został orzeczony przez sąd karny, oraz czy kategoria B prawa jazdy obejmuje kategorie AM i B1?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, wydana na podstawie wyroku karnego, musi zawierać w swoim rozstrzygnięciu okres, na jaki zakaz został orzeczony przez sąd, a nie tylko w uzasadnieniu. Ponadto, sąd stwierdził, że kategoria prawa jazdy B obejmuje pojazdy objęte kategoriami AM i B1, co oznacza, że organy administracyjne nie mogły rozszerzyć zakazu na te kategorie, jeśli sąd karny orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyjątkiem objętych kategorią B.
Stan faktyczny
Skarżący został prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, a sąd orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyjątkiem kategorii B na okres 3 lat. Starosta wydał decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wskazując w uzasadnieniu okres zakazu, ale nie w rozstrzygnięciu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym rozszerzenie zakresu cofniętych uprawnień na kategorie AM i B1.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Maria Zawadzka spr. po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2018 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżoną decyzją z dnia 9 kwietnia 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2018 r., nr [...] orzekającą o cofnięciu M. Z. (dalej: "skarżący") uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi potwierdzonymi prawem jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B+E, C1, C, C1+E, C+E, T nr [...], wydanym w dniu 2 września 2016 r., nr druku serii [...] przez Starostę. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego z dnia 5 października 2017 r. skarżący został uznany winnym przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k. tj. przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości w ruchu lądowym. Za powyższy czyn został orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, z wyjątkiem pojazdów mechanicznych objętych kategorią prawa jazdy B na okres 3 lat. Na podstawie art. 182 § 112 K.k.w. sąd przesłał odpis wyroku Staroście jako organowi właściwemu do cofnięcia uprawnień w określonym wyrokiem zakresie przedmiotowym w drodze decyzji administracyjnej. W dniu 29 stycznia 2018 roku Starosta wydał decyzję w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w wykonaniu orzeczonego przez sąd środka karnego. Powyższą decyzją cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii: AM, A, A2, A, B1, B+E, C, C1, C+E oraz T. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że decyzja została wydana w następstwie ww. prawomocnego wyroku karnego, którym orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, na okres 3 lat. W uzasadnieniu wskazano też termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami – od dnia 30 czerwca 2017 r., do dnia 20 czerwca 2020 r. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 6 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a. w zw. z art. 104 § 1 i 2 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przekroczeniu granic ustawowego umocowania przy określeniu zakresu przedmiotowego cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, - art. 8 K.p.a. i art. 11 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji wewnętrznie sprzecznej, a przez to niewykonalnej, gdyż po pierwsze, sentencja decyzji przewiduje cofnięcie uprawnień skarżącemu w zakresie innym niż wynikający z jej uzasadnienia; po drugie, wskazane w zaskarżonej decyzji wykluczające się wzajemnie zakresy przedmiotowe cofnięcia uprawnień pozostają niezgodne z treścią zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego wobec skarżącego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 5 października 2017 roku (sygn. akt: [...]); 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: - art. 42 § 2 K.k. oraz art. 182 § 1 i 2 K.k.w. w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2015.155) oraz § 10 ust. 6 pkt 1 lit. e i § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 25 lutego 2016 roku o wydawaniu dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U.2016.231) - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie szerszym niż orzeczony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 5 października 2017 roku (sygn. akt: [...]) - art. 42 § 2 K.k. oraz art. 182 § 1 i 2 K.k.w. w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz § 10 ust. 6 pkt 1 lit. e i § 17 ust. 1 i 2 powołanego powyżej Rozporządzenia - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania, bez jej korelacji z orzeczonym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 5 października 2017 roku (sygn. akt: [...]) - z uwagi na zaniechanie wskazania w osnowie decyzji okresu trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego powyższym wyrokiem oraz zawarcie w sentencji decyzji zakazu sprzecznego z treścią uzasadnienia, gdzie niezgodnie z wyrokiem karnym stwierdzono utratę przez skarżącego uprawnień do kierowania wszelkimi pojazdami. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W pisemnych motywach organ odwoławczy uznał, iż sąd karny orzekł o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a zatem również kategorii AM i B1. Stwierdzono też, że w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji prawidłowo określono początek i koniec obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych przez skarżącego. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której powtórzył zarzuty odwołania i dodał zarzut naruszenia art. 42 § 2 K.k. oraz art. 182 § 1 i 2 K.k.w. w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1, a także 20 ust. 1 pkt 2 ustawy - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie szerszym niż orzeczony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 5 października 2017 roku (sygn. akt: [...]) tj. w zakresie kategorii B1 i AM, co uniemożliwia skarżącemu uzyskanie wtórnika prawa jazdy kategorii B w okresie orzeczonego zaskarżoną decyzją zakazu; W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302), dalej: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji przeprowadzona według wskazanych wyżej kryteriów daje podstawę do uznania, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa. Istota sprawy w kontrolowanej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia dwóch kwestii, tj.: czy orzeczone przez organy cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi nastąpiło we właściwym zakresie (wynikającym z wyroku karnego) oraz czy prawidłowym było wskazanie okresu obowiązywania orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w uzasadnieniu decyzji, a nie w jej rozstrzygnięciu. Odnosząc się w pierwszej kolejności do drugiej w ww. kwestii, Sąd podkreśla, że sam okres na jaki skarżącemu cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami nie budzi wątpliwości i nie był też przedmiotem skargi. Jego ramy wynikają ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, przede wszystkim odpisu wyroku nakazowego Sądu Rejonowego z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 21 listopada 2017 r. o zaliczeniu skarżącemu na poczet zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego w ww. wyroku, okresu zatrzymania prawa jazdy w dniach od 30 czerwca 2017 r. do dnia 21 listopada 2017 r. A zatem orzeczony ww. wyrokiem karnym trzyletni okres pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi rozpoczyna się od dnia 30 czerwca 2017 r. i kończy w dniu 30 czerwca 2020 r. Natomiast w ocenie Sadu konstrukcja decyzji organu I instancji - zaakceptowana przez organ odwoławczy - jest wadliwa i pozostaje w sprzeczności z dyspozycją art. 107 § 1 K.p.a. w powiązaniu z art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U.2017.665), dalej: "K.k.w.", z którego wynika konieczna treść rozstrzygnięcia o cofnięciu uprawnień. Materialnoprawną podstawą prawną zaskarżonej decyzji był, trafnie wskazany w podstawie prawnej decyzji SKO, art. 182 § 2 K.k.w. Zgodnie z tym przepisem organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. W przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego (art. 182 § 1 K.k.w.). Przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono tego rodzaju środek karny albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka ( art. 184 K.k.w.). Dodać należy, iż zakaz prowadzenia pojazdów to środek karny przewidziany w art. 42 § 1 pkt 1 K.k. Stosownie do treści art. 43 § 1 K.k. zakaz prowadzenia pojazdów wymierza się w latach. Zakaz ten obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. Orzekając zakaz nakłada się obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów; do chwili wykonania tego obowiązku okres, na który orzeczono zakaz nie biegnie (art. 43 § 3 K.k.). Na poczet orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy lub innego odpowiedniego dokumentu (art. 63 § 3 k.k.). Powołany powyżej przepis art. 182 K.k.w. stanowi zatem normę prawa materialnego do wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mimo, że jest w akcie prawnym zawierającym przepisy prawa karnego, nienależącym do systemu prawa administracyjnego (por. wyr. NSA z 26 stycznia 2006 r., I OSK 361/05, wyr. WSA z 26 lutego 2015 II SA/Go 15/15 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten wskazuje organ administracji zobowiązany do wydawania rozstrzygnięcia w orzeczonym przez sąd zakresie. Organ ten wykonując wyrok w tym zakresie jest związany jego treścią, a więc może cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na ściśle wskazany okres wynikający z treści wyroku i w określonym przez sąd zakresie i w tym też okresie nie można wydać tych uprawnień (por. K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy, Komentarz, Lex 2014, uwagi do art. 182 teza 3). Zgodnie natomiast z art. 107 § 1 K.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub certyfikowany podpis elektroniczny. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. W niniejszej sprawie, kierując się zapewne treścią § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U.2016.231) - dalej określanym jako "rozporządzenie w sprawie dokumentów", Starosta wyznaczony datami okres, na jaki cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami umieścił w uzasadnieniu decyzji, a nie w jej rozstrzygnięciu. Z ww. przepisu rozporządzenia wynika, iż: "w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji" (§ 17 ust. 1); "w uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami. W przypadku gdy sąd nakazał zwrot dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami, a w aktach sprawy stwierdzono brak tego dokumentu, w uzasadnieniu decyzji nie wskazuje się daty rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami, a jedynie pouczenie o obowiązku zwrócenia dokumentu i związanym z terminem jego zwrotu początkiem liczenia terminu orzeczonego zakazu" (§ 17 ust. 2). W ocenie Sądu jednak zacytowany przepis rozporządzenia w sprawie dokumentów w sposób niedopuszczalny modyfikuje treść przepisu ustawy, a to: art. 107 k.p.a. w zw. z art. 182 § 2 K.k.w. Jak bowiem wskazano we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia, z przepisu art. 182 § 2 K.k.w. wynika obowiązek organu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego. Powinnością organu jest zatem nie tylko cofnięcie uprawnień, ale również zakreślenie okresu cofnięcia tego uprawnienia w zgodzie z treścią prawomocnego wyroku karnego. O ile nie budzi wątpliwości, iż wyrażenie w "orzeczonym zakresie" odnosi się przede wszystkim do zakresu przedmiotowego w jakim sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów (czyli kategorii pojazdów do których odnosi się zakaz), lecz przyjąć należy, pojęcie to obejmuje również okres na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów. Oznacza to, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami musi nastąpić na ściśle oznaczony, określony datami: początkową i końcową, okres, wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu (zob. wyr. NSA z 16 kwietnia 2010 r., I OSK 698/09, wyr. WSA: z 5 listopada 2009 r., III SA/Gd 348/09, z 7 lipca 2016, III SA/Lu 1647/15, CBOSA). Co więcej: tego rodzaju rozstrzygnięcie powinno zostać zamieszczone w rozstrzygnięciu decyzji, nie zaś w jej uzasadnieniu. W świetle powołanego art. 107 § 1 k.p.a. rozstrzygnięcie jest obowiązkowym, zasadniczym i podstawowym elementem decyzji. Obejmuje ono wypowiedź o prawach i obowiązkach strony lub stron, sformułowaną po rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Treść rozstrzygnięcia jest równoznaczna z udzielonym stronie uprawnieniem lub nałożonym na nią obowiązkiem (M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, [red. H. Knysiak - Molczyk] wyd. elektr. LEX, uwagi do art. 107 teza 4). Musi ten obowiązek określać konkretnie, całościowo bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, gdyż w przeciwnym wypadku decyzja może być niewykonalna (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1996 r., sygn. akt SA/Gd 1537/95, LEX nr 44086, zob. również np. wyr. NSA z 27 czerwca 2003 r., I SA 215/02, LEX 149489, wyr. WSA z 26 listopada 2014 r. II SA/Go 743/14, CBOSA). Należy podkreślić, że uzasadnienie decyzji nie służy natomiast formułowaniu w nim rozstrzygnięcia, czyli orzekaniu o prawach bądź obowiązkach strony. Z tak wykładanym art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 182 § 2 narzucającym obowiązek skonkretyzowania w sentencji decyzji zakresu czasowego cofnięcia uprawnień sprzeczne są zapisy przywołanego wcześniej § 17 rozporządzenia w sprawie dokumentów w zakresie zarówno dopuszczającym umieszczanie istoty rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji, jak i dopuszczającym odstąpienie od wskazania wyznaczonego konkretnymi datami okresu cofnięcia uprawnień. Jednak ponieważ powyższe przepisy mają rangę rozporządzenia, i zdaniem Sądu są sprzeczne z ustawą, uzasadnia to odmowę zastosowania tych przepisów przez Sąd. Należy bowiem wskazać, iż sądy samodzielnie mogą odmawiać zastosowania przepisu rozporządzenia, w stosunku do którego stwierdzają niezgodność z normą ustawową. Uprawnienie to wynika bowiem bezpośrednio z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi o podległości sędziów tylko Konstytucji RP i ustawom, a nie wszelkim innym aktom prawnym, nawet jeśli mają one charakter aktów powszechnie obowiązujących. Zasada ta, na gruncie art. 8 ust. 2 Konstytucji, wskazująca, iż Konstytucja jest najwyższym prawem i że przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, stanowi podstawę przyznania sądom kompetencji do odmowy zastosowania takiego przepisu rozporządzenia. Dotyczy to także sądów administracyjnych, sprawujących wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, co obejmuje nie tylko kontrolę stosowania, ale także kontrolę stanowienia prawa przez organy administracji (art. 175 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP zob. np. wyr. NSA z 11 kwietnia 2017 r. I OSK 1904/15 z 18 stycznia 2012 r. II SA/Sz 1225/11). Uprawnienie to nie koliduje przy tym z kompetencjami Trybunału Konstytucyjnego i sądu administracyjnego. Uprawnienie każdego sądu, rozpoznającego sprawę do oceny, czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą było i jest przyjmowane w orzecznictwie zarówno Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyr. 7 sędziów NSA z 16 stycznia 2006 r. I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006/2/39). Sam Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ocena konstytucyjności i legalności przepisu rangi podustawowej może być dokonana przez sąd rozpatrujący sprawę indywidualną, w której przepis ten może być zastosowany (zob. post. TK z 13 stycznia 1998 r. U 2/97, OTK 1998 r. Nr 1, poz. 4). Podobnie w tej kwestii wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny, w tym również w orzeczeniach odwołujących się do ww. orzeczenia TK (zob. np. wyr. NSA: z 21 czerwca 2011 r. I OSK 2102/10, 16 kwietnia 2015 r. I OSK 1896/13, z 19 grudnia 2012 r. I OSK 1997/11, CBOSA). Kierując się takim uprawnieniem, Sąd przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy odstąpił od zastosowania § 17 rozporządzenia w sprawie dokumentów wobec sprzeczności tego przepisu z art. 107 § 1 K.p.a. oraz z art. 182 § 2 K.k.w. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Go 1062/17). Odnosząc się do kwestii czy orzeczone przez organy cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi nastąpiło we właściwym zakresie (wynikającym z wyroku karnego) Sąd stwierdza, że zakres ten w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji został w sposób nieuprawniony rozszerzony o kategorię B1 i AM. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowana jest linia orzecznicza, z której wynika, że w przypadku orzeczenia przez sąd powszechny środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, organ administracji ma obowiązek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w orzeczonym przez sąd karny zakresie, nie może przy tym rozszerzyć ani zawęzić orzeczonego przez sąd zakazu (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 328/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1452/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 18/18, wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1221/17.) W realiach niniejszej sprawy w wyroku nakazowym Sądu Rejonowego z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt [...] orzeczono względem skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych za wyjątkiem objętych kategorią prawa jazdy B na trzy lata. Organy administracyjne obu instancji uznały, że tak sformułowana sentencja wyroku stanowi o zakazie kierowania pojazdami mechanicznymi kat. AM, A1, A2, B1, B+E, C1, C, C1+E, C+E i T. W ocenie Sądu organy w sposób nieuprawniony rozszerzyły orzeczony wyrokiem karnym zakaz na pojazdy objęte kategorią AM i B1. Z artykułu 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o kierujących pojazdami wynika, że kategoria prawa jazdy B obejmuje uprawnienie do kierowania: a) pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu i motocykla, b) zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a, oraz z przyczepy lekkiej, c) zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a, oraz z przyczepy innej niż lekka, o ile łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu tych pojazdów nie przekracza 4250 kg, z zastrzeżeniem ust. 2, d) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM. Z treści cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że kategoria prawa jazdy B obejmuje uprawnienie do kierowania pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM. A zatem nie było podstaw do wskazania tej kategorii w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji. Co do pojazdów objętych kategorią B1, to zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, w jej zakres wchodzą czterokołowce oraz pojazdy określone dla prawa jazdy kategorii AM. Powyższe rozważania wskazują, że pojazdy określone dla kategorii AM są objęte kategorią prawa jazdy B (art. 6 ust. 1 pkt 6 lit. d ustawy o kierujących pojazdami). Co do czterokołowców, to definicja takiego pojazdu znajduje się w art. 2 pkt 42b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U.2017.1260). Wynika z niego, że czterokołowiec to pojazd samochodowy przeznaczony do przewozu osób lub ładunków, z wyłączeniem samochodu osobowego, ciężarowego i motocykla, którego masa własna nie przekracza: a) w przypadku przewozu rzeczy 550 kg, b) w przypadku przewozu osób 400 kg. Z porównania cyt. wyż. definicji czterokołowca oraz zakresu pojazdów objętych kategorią B z art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o kierujących pojazdami, wynika, że czterokołowiec zawiera się w opisie pojazdów mechanicznych wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o kierujących pojazdami tj. stanowi pojazd mechaniczny o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony z wyjątkiem autobusu i motocykla. Tym samym należało przyjąć, że czterokołowiec objęty kategorią prawa jazdy B1 jest objęty kategorią prawa jazdy B. A zatem również w przypadku kategorii B1 nie było podstaw do jej umieszczania w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Mając na uwadze argumentację skargi, gdzie jej autor wywodził brak podstaw do pozbawienia go uprawnień do kierowania pojazdami objętych kat. AM i B1 z treści § 10 ust. 6 pkt 1 lit. e rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami Sąd stwierdza, że rozporządzenie to jest aktem rangi podustawowej i nie może wykraczać poza zakres delegacji ustawowej. Tym samym zakres objęcia kategorią prawa jazdy B musi odczytany tak jak to wynika z aktu o randze ustawy, a podstawą do tego nie może być jedynie treść rozporządzenia. Jego zadaniem jest jedynie uszczegółowienie konkretnie wskazanych kwestii w zakresie upoważnienia ustawowego. Nie mniej jednak argumentacja skargi nie jest całkowicie chybiona albowiem treść i interpretacja powołanych wyżej przepisów ustawy o kierujących pojazdami oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym wraz z treścią § 10 ust. 6 pkt 1 lit. e rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami wskazuje, że kategoria prawa jazdy B obejmuje pojazdy objęte kategorią prawa jazdy AM i B1. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią stanowisko zawarte w niniejszym wyroku. Mając powyższe na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło