III SA/Kr 740/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. i B. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. O. i B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: I. zwolnić skarżące od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżących adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżące w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagały się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczyły, że nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podały, że pozostaje ze sobą oraz synem i córką B we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidoczniły, że są współwłaścicielkami odziedziczonego parterowego domu z leszu o powierzchni 100 m2 wraz z zabudowaniami gospodarczymi (obora i stodoła) oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 1.2010 ha przeliczeniowego. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacowały na kwotę. 2362,48 zł wyjaśniając, że składa się na to 1007,70 zł emerytury J. O., 975,78 zł świadczenia przedemerytalnego B. G., 273 zł z gospodarstwa rolnego oraz 106 zł świadczenia rodzinnego na córkę B. Uzasadniając swoje starania zaakcentowały, że wykazany dom i zabudowania gospodarcze wymagają remontu. Były budowane w latach 50 ubiegłego wieku. Dom z uwagi na jakość materiałów użytych przy budowie wymaga odwodnienia i ocieplenia. Podnoszą, że kształcenie dzieci B tj. córki – uczennicy liceum ogólnokształcącego i syna - studenta niestacjonarnego, piszącego pracę magisterską jest kosztowne bo opłata za jeden semestr studiów to wydatek 1600 zł. Syn B. G. jest zaś osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Ponadto wskazują, że B. G. pozostaje w leczeniu u kilku specjalistów co wiąże się z określonymi wydatkami. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ppsa osoby fizyczne moga domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile wykażą, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenia takie zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest przekonaniem sądu, że strona okoliczności te przedstawiła w sposób przekonywujący. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, iż przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja prawna opiera się na założeniu, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że strony albo nie będzie stać na pokrycie wymaganych opłat albo odbędzie się to kosztem istotnego uszczuplenia jej majątku to może wydać rozstrzygniecie w przedmiocie prawa pomocy bez konieczności dokonywania wezwań. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżące złożyły oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów. Wyjaśnienia skarżących są wystarczające do oceny ich możliwości płatniczych. Te nie rysują się specjalnie. Przeprowadzenie najprostszych działań arytmetycznych pokazuje bowiem, że na osobę w tej rodzinie przypada ok. 590 zł brutto. Uwzględniając poziom obecnych cen oraz usług należy stwierdzić, że nie jest to dużo i dochody na takim poziomie nie pozwalają na czynienie oszczędności. Zwłaszcza gdy dodatkowo uwzględni się podeszły wiek jednej ze skarżących i kłopoty ze zdrowiem drugiej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika też, że w związku z wiekiem oraz problemami zdrowotnymi cześć środków pochłaniają koszty leczenia i wykup lekarstw. Uwzględniają fakt, że syn B. G. pisze obecnie pracę magisterską a córka jest uczennicą liceum trudno czynić zarzut, że nie starają się poprawić sytuacji bytowej rodziny. Okoliczność, że do skarżących należy wykazany majątek nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem posiada on potencjalnie pewną wartość sprzedażną lub podkładowa to jednak trudno byłoby oczekiwać zbycia lub zastawienia domu gdzie rodzina mieszka czy roli na której gospodarzy celem zdobycia środków na koszty postępowania. Rozporządzenia tego rodzaju godziłby bowiem w podstawę egzystencji rodziny. Nie można też tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień skarżących, gdzie opisują stan techniczny domu i zabudowań. Wreszcie z zasad doświadczenia życiowego wynika, że osoby starsze albo borykające się z problemami zdrowotnymi powinny dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek jakichś poważniejszych powikłań nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia gdyż pozostaje cały szereg kosztów dodatkowych choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono zatem skarżącym zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji działając na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.