III SA/Kr 744/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema córkami i wnuczką. Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Szacując miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca wskazała, iż rodzina utrzymuje się ze świadczeń otrzymywanych z ośrodka pomocy społecznej, renty socjalnej córki, świadczeń rodzinnych oraz alimentów. Łącznie daje to kwotę około 1607 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jest osobą bezrobotną, opiekuje się dwojgiem niepełnosprawnych dzieci oraz wnuczką. Na czynsz musi przeznaczać 600 zł, na opłaty za energię elektryczną i gaz 120 zł, na leki 200 zł, na wyżywienie i inne wydatki 200 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny a nadto złoży zapewnienie iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Oświadczenie takie stopniowane jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że przedstawiła je w sposób przekonywujący. Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość oraz źródło dochodów. Jest ono wystarczające do oceny jej aktualnych możliwości płatniczych. Sygnalizowane w nim okoliczności znajdują bowiem odzwierciedlenie w pomocniczych aktach administracyjnych. Niewielkie nieścisłości nie mają zaś większego znaczenia. Zarazem obrazuje, iż rodzina skarżącej nie należy do zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać rodzinę, bez majątku, z niewielkim dochodem, zmuszoną korzystać ze wsparcia oferowanego przez ośrodki pomocy społeczne, której członkowie borykają się z problemami natury zdrowotnej. Biorąc pod uwagę ograniczenia sygnalizowane przez skarżącą wynikające z opieki nad córkami i wnuczką trudno też czynić jej zarzuty, że nie stara się poprawić swej sytuacji własnym staraniem. Co oczywiste skarżąca nie za bardzo miała też możliwości by poczynić jakiekolwiek oszczędności. Dochody jakie osiąga są bowiem niższe od przeciętnych zarobków pracowników zatrudnionych w gospodarce i w zasadzie wystarczają na opatrzenie bieżących potrzeb życia codziennego Biorąc to wszystko pod uwagę i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że choć obiektywnie niewielkie jednak skarżąca nie będzie w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Wszystko to razem wzięte prowadzi do konkluzji, że skarżącej należy udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić na jego rzecz radcę prawnego opłaconego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.