III SA/Kr 748/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2010r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I instancji p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 15 marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uzupełniony pismem z dnia 7 kwietnia 2011 r., w sprawie skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2010r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w I instancji. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego wynosi 1.402,71 zł brutto. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o pow. 60 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 3,5 ha, w tym 0,7 ha stanowi las. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż jest osobą starszą (71 lat), schorowaną. Mieszka w budynku, w którym nie ma prądu, łazienki i c.o. Jedynym źródłem dochodu skarżącego jest emerytura. Gospodarstwo rolne nie przynosi żadnego dochodu. Miesięcznie na leki skarżący wydaje około 1.000 zł. Przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się kilkanaście postępowań z jego skarg. Nie korzysta z pomocy rodziny ani opieki społecznej, wobec czego uiszczenie przez niego jakichkolwiek kosztów sądowych jest niemożliwe i zagraża życiu oraz zdrowiu. W piśmie z dnia 7 kwietnia 2011 r., uzupełniającym wniosek, skarżący podał ogólnie, że koszty miesięcznego utrzymania domu i zakupu produktów żywnościowych wynoszą około 1.200 zł. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej a gospodarstwo rolne nie przynosi żadnego dochodu. Nie otrzymuje w związku z tym żadnych dopłat unijnych. Do pisma skarżący dołączył odcinek pobieranego świadczenia emerytalnego, fakturę VAT za zakupione leki na kwotę 133,65 zł, rachunki za zioła na kwotę 6,20 i 35,25 zł., informację o cenie wizyty lekarskiej w wysokości 170 zł i cenie suplementu diety [...] i (220 zł) i [...] (43,50 zł). Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2011r. sygn. akt III SA/Kr 748/10 Referendarz Sądowy oddalił wniosek J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata ze względu na niewykazanie przez skarżącego niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazane przez niego koszty rzędu 126,94 zł na leki nie są kosztami stałymi a ponadto skarżący jest właścicielem nieruchomości. Postanowienie zostało doręczone J. P. w dniu 02.05.2011r. a w dniu 09.05.2011r. skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. J. P. zarzucił w/w postanowieniu błąd w ustaleniach faktycznych, gdyż na leki wydał kwotę 133,65 zł, a nie jak podała Referendarz Sądowa 126,94 zł. Ponadto wydatki te są wydatkami stałymi wbrew twierdzeniu Referendarz i nie były jedynymi wydatkami wykazanymi w aktach. Zarzucił również oparcie odmowy przyznania prawa pomocy na okoliczności, że jest właścicielem nieruchomości skoro sądy administracyjne niejednokrotnie w orzeczeniach wskazywały, że okoliczność ta sama w sobie nie może być przeszkodą do przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W niniejszej sprawie przyznanie prawa pomocy J. P. rozpatrywane jest pod kątem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Należy zauważyć, że instytucja prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja materialna wnioskodawcy stanowi jedyną podstawę faktyczną udzielenia prawa pomocy a ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Dlatego zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać m.in. oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. W rozpoznawanej sprawie J. P. nie udowodnił w ocenie Sądu okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, mając również na uwadze fakt, że J. P. uzupełnił wniosek o prawo pomocy składając dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i posiadanych obciążeniach pismem z dnia 07.04.2011r. Bezsprzecznie J. P. osiąga miesięcznie dochód w wysokości 1178,47 zł netto tytułem świadczenia emerytalnego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest właścicielem domu o powierzchni 60 m kw oraz mieszkania o powierzchni 8 m kw a także nieruchomości rolnej o powierzchni 3,56 ha. O ile uznać należy, że dochód został przez skarżącego udokumentowany to rodzaj obciążeń i wysokość wydatków nie została rzetelnie i w sposób wiarygodny przez niego przedstawiona. Podnosi on bowiem we wniosku ogólnie, że kwota wydatków na utrzymanie domu i na leki wynosi ok. 1000 zł. Pomimo, że skarżący został zobowiązany do przedstawienia aktualnych faktur i rachunków kosztów miesięcznego utrzymania, tego rodzaju dokumentów nie przedstawił. Jedynymi dowodami na piśmie, które przedstawił są faktura za leki z marca 2011r. na kwotę 133,65 zł i rachunki za tran (35,25 zł) i zioła (6,20 zł). Z sumy tych wydatków wynikałoby, że koszty utrzymania domu sięgają miesięcznie ponad 800 złotych, co w przypadku osoby samotnie gospodarującej wymaga szczególnych potrzeb gospodarstwa, których skarżący nie wykazał. Co więcej, w piśmie z 7.04.2011r. twierdzi, że kwota, którą przeznacza na utrzymanie domu i żywność wynosi 1200 zł. Jest to kwota wyższa niż otrzymywana emerytura. Skarżący, twierdząc, że ponosi wyższe wydatki niż uzyskiwane dochody nie wskazuje jednocześnie na źródła pokrycia tych wydatków, a wręcz twierdzi , że nie uzyskuje żadnej pomocy z opieki społecznej ani też od innych osób. Okoliczność ta wskazuje na nieścisłość w przedstawionym obrazie sytuacji materialnej. Sąd nie wziął przy tym pod uwagę nieczytelnego dowodu pobrania opiewającego na kwotę 240 zł, gdyż nie wynika z tego dokumentu cel pobrania jak i odbiorca. Jest on nieczytelny. Informacje o cenie suplementów również nie podlegają ocenie z uwagi na fakt, że nie świadczą o pokryciu przez skarżącego tych kwot. Sąd zauważa, że wniosek J. P. z 15.03.2011r. o przyznanie prawa pomocy jest drugim z kolei wnioskiem w sprawie. Pierwszy z nich z 03.08.2010r. o zwolnienie od kosztów sądowych, również został oddalony. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 08 grudnia 2010r. sygn. akt I Oz 920/10 oddalił zażalenie J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2010r. sygn. akt III SA/Kr 748/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. J. P. składając wniosek w dniu 15.03.2011r. nie tylko rozszerzył wniosek o ustanowienie adwokata, ale też oparł wniosek na tożsamych okolicznościach jego sytuacji zdrowotnej i majątkowej. Nie wykazał by nastąpiła zmiana uzasadniająca odmienne potraktowanie wniosku. Sąd ma również na uwadze, że przed tutejszym Sądem toczy się kilkanaście postępowań zainicjowanych przez J. P., w których zobowiązany został do opłacenia skarg, niemniej jednak Sąd zauważa, że okoliczność ta sama w sobie nie może przesadzać o prawie skarżącego do zwolnienia od kosztów czy ustanowienia adwokata. W niniejszej sprawie w świetle niewykazania przez J. P. w żaden sposób, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – okoliczność prowadzenia przez Sąd większej ilości postępowań byłaby jedynym motywem przyznania prawa pomocy. Okoliczność ta ma co prawda ostatecznie wpływ na zdolność finansową skarżącego, niemniej jednak musi zostać rozpoznana w świetle tego, co skarżący zdołał uzasadnić. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a oddalił wniosek J. P.