III SA/Kr 748/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-11-29
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku dla bezrobotnych, w której skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należy rozpoznać wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, czy też należy go umorzyć, a jednocześnie czy wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
W przypadku, gdy skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. b) PPSA w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego i zasiłków, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć. Niemniej jednak, wniosek o ustanowienie adwokata, nawet w sytuacji ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, powinien zostać rozpoznany, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego utrzymania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Wojewody w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący zadeklarował niskie dochody z emerytury, wysokie koszty utrzymania domu i leków, co uniemożliwia mu opłacenie kosztów sądowych i wynajęcie kancelarii prawnej. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i ustanawiając adwokata.Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowił dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewody z dnia 21 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinna wpisał w rubrykę 6 tylko siebie.
Zadeklarował brak nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych, stałych dochodów.
Swoje miesięczne dochody oszacował na 1594,20 zł świadczenia emerytalnego.
Uzasadniając swoje starania podniósł, że nie stać go na opłacenie kosztów sądowych ani wynajęcie kancelarii prawnej, gdyż jego sytuacja materialna jest zła. Pobiera wykazaną emeryturę. Powiada, że utrzymanie domu, zakup lekarstw i rehabilitacja po przebytej operacji pochłaniają jego dochody. Sprecyzował, że na utrzymanie domu przeznacza 1050 zł a na lekarstwa 544,20 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawę opatrzono symbolem "6330" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako dotyczącą zatrudnienia i bezrobocia. Skoro zaś skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b) ppsa - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – to rozpoznanie w tym zakresie jej wniosku jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżącej. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Nie ma majątku. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki którymi dysponuje przy obecnym poziomie cen oraz usług wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczna i uzasadnia twierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc to pod uwagę udzielono skarżącemu w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło