III SA/Kr 749/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2008r. wniosków M. O. i M. O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na przejęcie na rzecz Gminy darowizny nieruchomości położonych w obrębie L. postanawia przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania. W dniu 12.09.2007r. M. O. i M. O. złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych, podając, że nie są w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla nich i ich rodziny. W skład ich wspólnego majątku wchodzi dom o powierzchni 150 m kw i nieruchomość rolna o powierzchni 1,26 ha wraz z budynkami gospodarczymi. Nie posiadają oszczędności ani papierów wartościowych. Wśród przedmiotów wartościowych M. O. wymienił samochód osobowy marki Audi A4 z 1999r. Skarżący mieszkają razem z dwoma synami mającymi 21 i 18 lat. Ich głównym źródłem dochodu jest emerytura M. O. w wysokości 2481,32 zł Ponadto, jak wynika z kopii deklaracji PIT-37 M. O. osiągnęła w 2006r. dochód w wysokości 2185,96 zł. Natomiast dochód z prowadzonego przez skarżących gospodarstwa rolnego wyniósł w 2006r. 1423,50 zł. W aktach sądowych znajdują się również kopie płaconych przez skarżących rachunków za prąd (elektrownia wydatki z tego tytułu do kwietnia 2008r. oszacowała na kwoty po 195,09 zł), wodę 152,54 zł (w rozliczeniu trzymiesięcznym, co daje ok. 50 zł na miesiąc), telefon komórkowy - 115,27 zł, czesne syna za miesiąc październik 2007r. - 320 zł. Postanowieniem z dnia 26.11.2007r. Referendarz Sądowy oddalił wniosek M. O. i M. O. o przyznanie prawa pomocy. Po wniesieniu sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27.02.2008r. sygn III SA/Kr 749/07 przyznał wnioskującym prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnił skarżących od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych częściowo tj. poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia - wpisu od skargi, wskazując, że skarżący posiadają stały miesięczny dochód na tyle wysoki, iż pozwala im wpłacić - wpisu czyli 150 zł., Po zaskarżeniu przez M. O. i M. O. powyższego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd ten postanowieniem z dnia 17.06.208r. sygn. [...] uchylił zaskarżone orzeczenie. Wskazał w uzasadnieniu na brak ze strony Sądu orzekającego w I inst. właściwej analizy sytuacji materialnej i rodzinnej skarżących, przy ogólnym jedynie stwierdzeniu, że nie znaleziono przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżących w całości. Dodatkowo Sąd wskazał, ze istotna kwestią, mająca wpływ na ocenę możliwości finansowych skarżących jest fakt, że przedmiotowa sprawa jest jedną z trzech, w których skarżący zobowiązani są do uiszczenia należnego wpisu sądowego. Tym samym ocena możliwości poniesienia przez skarżących kosztów postępowania w sprawie musi być dokonana przez pryzmat obciążeń wynikających z konieczności uiszczenia wpisów w tych pozostałych sprawach, z uwzględnieniem faktu, że obowiązek poniesienia kosztów powstał w tym samym, albo zbliżonym czasie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie ze wskazówkami Naczelnego Sądu Administracyjnego zważył co następuje: Wniosek M. O. oraz M. O. zasługuje na uwzględnienie w zakresie przez nich wskazanym. Zdaniem Sądu spełnione zostały przesłanki przyznania pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), bowiem skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek ten wypływa z porównania dochodu rodziny, który małżonkowie wspólnie wydatkują na potrzeby rodziny, a na który to dochód składa się emerytura M. O. w wysokości 2.481,32 zł brutto (netto 2.027 zł) miesięcznie, dochód M. O., średnio miesięcznie 182 zł (ustalenie na podstawie zeznania podatkowego z 2006r.) oraz dochód z gospodarstwa rolnego - ok. 118 zł miesięcznie. W sumie średnio rodzina skarżących dysponuje miesięcznie dochodem w wysokości 2.327 zł. Jeśli chodzi o stałe obciążenia gospodarstwa domowego skarżących to przedstawiają się one następująco: czesne za naukę syna - 320 zł, rata pożyczki budowlanej - 376 zł, ubezpieczenie na życie - 153 zł, zakup lekarstw - 200 zł. Zgodnie z przedstawionymi fakturami pozostałe obciążenia to: prąd 195,09 zł, woda - 152,54 zł w rozliczeniu trzymiesięcznym, co daje miesięcznie kwotę ok. 50 zł oraz 115,27 zł za telefon. Z wyjątkiem faktury za gaz (z uwagi na adresata nie będącego stroną w sprawie) Sąd przyjął powyższe dowody za wiarygodne pod kątem potrzeby ustalenia sytuacji finansowej skarżących. W sumie wydatki stron skarżących wynoszą ok. 1408 zł miesięcznie. Do dyspozycji rodzinie skarżących pozostaje miesięcznie niewiele ponad 900 zł. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, wpłata kwoty 300 zł tytułem wpisu od skargi stanowiłaby poważny uszczerbek dla budżetu rodziny skarżących, zwłaszcza, że skarżący nie wymienili w wydatkach kwot, które składają się na utrzymanie rodziny ( zwyczajowo rzecz biorąc) - czyli kwot na wyżywienie, ubranie i tym podobnych. Nie jest celem postępowania sądowego doprowadzić strony do stanu ubóstwa, zwłaszcza w kontekście okoliczności prowadzenia przez nich równolegle kilku sprawa w sądzie. Wypada bowiem nadmienić, że skarżący wnieśli w sumie trzy skargi oznaczone sygnaturą 749/07 750/07, 751/07 i w sprawie każdej z nich zostali zobowiązani do wniesienia oddzielnego wpisu od skargi. Łączna kwota tych wpisów odpowiada co prawda faktycznemu miesięcznemu dochodowi (pozostałemu po spłacie zobowiązań finansowych) M. O. i M. O., niemniej jednak, zgodnie z wcześniejszymi wywodami ich zapłata stanowiłaby poważny uszczerbek utrzymania koniecznego dla nich samych jak i całej rodziny. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania.