III SA/Kr 75/13

PostanowienieWSA w Krakowie2013-03-20

Skład orzekający: Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący mogą zostać zwolnieni z kosztów sądowych i przyznane im prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawie wymeldowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w całości, wobec czego nie przysługuje im całkowite zwolnienie z kosztów. Jednakże ich sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że nie mogą ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
M. S. i J. S. złożyli skargę na decyzję Wojewody z 23 listopada 2012 r. dotyczącą wymeldowania ich z lokalu. Wnieśli o zwolnienie z kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną. Po wezwaniu do uzupełnienia dokumentów, ich wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych został oddalony, ale przyznano im prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Skarżący złożyli sprzeciw od tego postanowienia, podnosząc dalsze argumenty dotyczące braku środków na podstawowe potrzeby i leczenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek skarżących o zwolnienie z kosztów sądowych oraz przyznał im prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. i J. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. S. i J. S. na decyzję Wojewody z dnia 23 listopada 2012 r., znak [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia 1. oddalić wniosek skarżących o zwolnienie z kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącym prawo pomocy poprzez ustanowienie dla nich adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 1 UZASADNIENIE W dniu 28 grudnia 2012 r. M. S. i J. S. złożyli skargę na decyzję Wojewody z dnia 23 listopada 2012 r., znak [...], którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r., znak [...], orzekającą o wymeldowaniu M. S. i J. S. z pobytu stałego w lokalu numer [...] przy ul. S w K. W treści skargi M. S. i J. S. wnieśli o zwolnienie z opłat, podnosząc, iż nie posiadają żadnych środków pieniężnych. Zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2013 r. skarżący wezwani zostali do wypełnienia urzędowego formularza "PPF". Wypełniony formularz złożony został przez skarżących w dniu 7 lutego 2013 r. W jego treści skarżący wskazali, że domagają się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazali na wysokość osiąganych przez nich dochodów oraz na postępowania egzekucyjne, jakie są prowadzone w stosunku do nich. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r., wydanym przez referendarza sądowego, oddalono wniosek o zwolnienie skarżących z kosztów sądowych (punkt I sentencji postanowienia). Zarazem przyznano dla nich prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowiono dla nich adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka (punkt II sentencji postanowienia). Na postanowienie to, doręczone skarżącym w dniu 28 lutego 2013 r., skarżący wnieśli w terminie, w dniu 5 marca 2013 r., sprzeciw, w którym zawnioskowali o weryfikację obu punktów sentencji postanowienia referendarza z dnia 15 lutego 2013 r. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podnieśli, że nie posiadają środków pieniężnych na zakup bielizny osobistej, obuwia, spodni, koszul, swetrów, które zużyły się w czasie kilkuletniej używalności. Podnieśli także, iż nie posiadają środków pieniężnych na leczenie stomatologiczne i rehabilitacyjne. Wskazali, że zakup lekarstw, w związku z licznymi chorobami (nadciśnieniem tętniczym, miażdżycą, cukrzycą, jaskrą, schorzeniami kręgosłupa, rwą kulszową, podagrą, ganglionem, alergią, obturacyjną chorobą płuc i in.) stanowi dla nich obciążenie finansowe w wysokości ok. 80 – 120 zł miesięcznie. Do sprzeciwu skarżący dołączyli kserokopie dokumentów mających potwierdzać ich trudną sytuację materialną, m.in. skierowanego do nich powiadomienia o wysokości miesięcznych opłat za zajmowanie lokalu, a także rachunków za energię elektryczną i za gaz, wystawionych na nazwisko A. S. (jak wynika z akt administracyjnych, osoba ta jest synem skarżących). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie wydane przez referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że Sąd jest zobligowany do ponownego rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy prawnej. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy ciąży zaś obowiązek wykazania, że jego trudna sytuacja materialna uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Jak wskazuje się w orzecznictwie, osoba chcąca skorzystać z prawa pomocy powinna liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jej sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności (tak postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., I OZ 929/12, opubl. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). To na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (tak postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., II OZ 676/12, opubl. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy zauważyć, iż przywołane przez skarżących okoliczności, mające świadczyć o ich trudnej sytuacji majątkowej, nie uzasadniają całkowitego zwolnienia ich z kosztów sądowych. Zważyć bowiem należy, że oboje skarżący otrzymują świadczenia rentowe (M. S. w wysokości 388,84 zł miesięcznie netto, a J. S. 585,66 zł miesięcznie netto, co łącznie daje kwotę 974,50 zł miesięcznie netto), a J. S. pobiera dodatkowo jeszcze wynagrodzenie za pracę w wysokości 1600 zł miesięcznie brutto. Wpis od skargi wynosi w niniejszej sprawie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.). Nie sposób zatem przyjąć, że skarżący nie są w stanie ponieść tych kosztów. Skarżący wprawdzie wskazali na konieczność ponoszenia przez nich comiesięcznych wydatków na lekarstwa w kwocie 80-120 zł, jednak wydatków tych w żaden sposób nie udokumentowali. Nie przedłożyli żadnych dowodów zakupów tychże lekarstw (faktur lub paragonów). Natomiast przedłożone przez skarżących kserokopie rachunków za prąd i gaz nie mogą stanowić dowodu ich sytuacji majątkowej, z ich treści bowiem jednoznacznie wynika, że osobą zobowiązaną do uiszczenia tychże rachunków nie jest ani M. S., ani J. S., lecz A. S., który nie jest skarżącym w niniejszej sprawie. Skarżący nie przedstawili także żadnych dokumentów odnoszących się do wskazywanych przez nich postępowań egzekucyjnych. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa skarżących jest jednak na tyle trudna, że nie są w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Okoliczność ta uzasadnia przyznanie im prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a., poprzez ustanowienie dla nich adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Sąd, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, postanowił w związku z tym przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, o czym orzeczono na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło