III SA/Kr 751/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków M. O. i M. O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na przyjęcie na rzecz Gminy darowizny nieruchomości położonych w obrębie L. postanawia: oddalić wnioski. Skarżący w złożonych na urzędowych formularzach "PPF" wnioskach o przyznanie prawa pomocy domagali się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną zgodnie podali, że prowadzą ze sobą oraz dwoma synami wspólne gospodarstwo domowe. Określając swój wspólny majątek uwidocznili, że w jego skład wchodzi 150 metrowy dom i nieruchomość rolna o areale 1,26 ha z budynkami gospodarczymi. Nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych. Jeśli natomiast chodzi o przedmioty wartościowe to do skarżącego należy ośmioletni samochód osobowy marki Audi A4 z 1999 r. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący określili na kwotę 2481zł brutto emerytury, jaką otrzymuje skarżący. Skarżąca nie odnotowuje dochodu na prowadzonej działalności podobnie jak i synowie z których jeden studiuje a drugi uczy się w szkole. Uzasadniając swoje starania skarżący wskazali na stałe miesięczne wydatki uwidaczniając, że 376 zł wynosi rata spłacanej pożyczki, 320 zł czesne syna, 153 zł ubezpieczenia na życie, 600 zł mediów i 200 zł za leki dla żony. Wezwani o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie dokumentów źródłowych podali, że nie posiadają kont ani lokat dewizowych. Z przedstawionych kopii rachunków prognostycznych wynika, że elektrownia wydatki z tego tytułu do kwietnia 2008 oszacowała na kwoty po 195,09 zł (dowód kopia faktury VAT; kopie blankietów wpłat). Za wodę skarżący ostatnio płacili 152,54 zł (w rozliczeniu trzymiesięcznym - dowód: kopia rachunku), za telefon komórkowy 115,27 zł (dowód kopia faktury VAT). Czesne syna za miesiąc październik opiewało na kwotę 320 zł (dowód: kopia pokwitowania wpłaty). Do wypłaty skarżący otrzymuje 2027,01 zł (dowód: kopia decyzji ZUS). Na dzień 31 października 2007 r. skarżący odnotował na posiadanym rachunku bankowym saldo dodatnie 1.609,11 zł (dowód: kopia wyciągu). Za cały ubiegły rok skarżąca osiągnęła 2.185,96 zł dochodu (dowód: kopia deklaracji podatkowej PIT - 37). Dochód z posiadanego przez skarżących gospodarstwa rolnego w roku 2006 wyniósł 1423,50 zł (dowód: kopia zaświadczenia o zgłoszonych przedmiotach do opodatkowania). Skarżący nie otrzymują dopłat z Unii Europejskiej. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych o ile - poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. -udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić- (...) 2. -dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić- (...) 3. -ujawnić, stwierdzić coś- wykazać się - wykazywać się -udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się-. (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożyli oświadczenia o jakim mowa w art. 252 ppsa a na wezwanie (art. 255 ppsa) udzielili dodatkowych wyjaśnień co do swojego stanu rodzinnego i sytuacji majątkowej. Oświadczenia te wraz z przedłożonymi kopiami dokumentów źródłowych należy uznać za wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych skarżących. Na podstawie tych oświadczeń i przedstawionych kopii dokumentów źródłowych aktualna sytuacja rodziny skarżących jawi się w ten sposób, że generalnie czteroosobowe gospodarstwo domowego dysponuje miesięczne kwotą około 2145,64 zł (dowód: kopia decyzji ZUS; kopia deklaracji podatkowej skarżącej; kopia zaświadczenia o zgłoszonych przedmiotach do opodatkowania). Stałe miesięczne odciążenia wynoszą zaś około 680 zł. Składa się bowiem na to 195,09 zł (dowód kopia faktury VAT; kopie blankietów wpłat), 152,54 zł za wodę w rozliczeniu trzymiesięcznym co daje miesięcznie około 50 zł ( dowód: kopia rachunku), 115,27 zł za telefon komórkowy (dowód kopia faktury VAT) i 320 zł czesnego na naukę syna. Pominięto wydatki na gaz albowiem kopia przedstawionego rachunku uwidacznia, że odbiorcą nie są skarżący, lecz "J. J." skarżący natomiast nie zdali sobie trudu, aby w jakikolwiek sposób wyjaśnić tę rozbieżność. Nie zasługiwały na wiarę również twierdzenia skarżących, odnośnie rat spłacanej pożyczki, ponoszonych wydatków na opłacenie ubezpieczenia na życie i zakup lekarstw. Skarżący przeszli bowiem do porządku nad udokumentowaniem tych obciążeń mimo wyraźnego wezwania. Ubocznie zwrócenia uwagi wymaga, że i część udokumentowanych wydatków trudno było uznać za niezbędne. W szczególności odnosi się to do wysokiego rachunków za telefon komórkowy (por. postan. NSA z 20 czerwca 2006 I OZ 805/06). Okoliczność, iż skarżący zainicjowali równocześnie cztery postępowania sądowoadministracyjne nie może mieć znaczenia rozstrzygającego. Na dzień 31 października 2007 r. skarżący odnotowywał bowiem na swym koncie saldo w wysokości 1609 zł (dowód: kopia wyciągu). Nadto zwrócenia uwagi wymaga, że rodzina dysponuje ośmioletnim samochodem osobowym marki Audi A4 o wartości rynkowej około 25000 zł. Taki składnik majątku nie jest zaś niezbędny do życia a przy tym można go stosunkowo łatwo czy to spieniężyć czy też zastawić uzyskując w ten sposób potrzebne środki na popieranie sprawy. Rozporządzeń tych nie można przy tym utożsamiać z powstaniem uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny skarżącego. Chociaż bowiem może wpłynąć na dotychczasowy komfort życia to jednak owego komfortu nie sposób utożsamiać z takim zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej rodziny aby nie była ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Wreszcie skarżący nie tylko nie wykazali ale nawet starali się uprawdopodobnić istnienia obiektywnych przyczyn, które stałyby na przeszkodzie zintensyfikowaniu przez skarżącą swoich działań zarobkowych. Uwzględniając to wszystko należało wnioskom skarżących odmówić. Zgodnie z aktualnymi poglądami instytucja przyznawania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy a co za tym idzie w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez majątku i bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak - Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.