III SA/Kr 752/13

PostanowienieWSA w Krakowie2014-08-08

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania głównego podlega merytorycznemu rozpoznaniu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania głównego jest bezprzedmiotowy. Postępowanie w przedmiocie prawa pomocy ma charakter incydentalny i może być prowadzone jedynie w toku postępowania głównego lub w ramach postępowania nadzwyczajnego. Po prawomocnym zakończeniu sprawy, kwestia prawa pomocy staje się bezprzedmiotowa.
Stan faktyczny
Skarżąca J. R. wniosła skargę na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 lutego 2014 roku oddalił skargę. Po upływie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku i oddaleniu zażalenia na odmowę przywrócenia terminu, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając go za bezprzedmiotowy z uwagi na ustawowe zwolnienie, a odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, wskazując na prawomocne zakończenie postępowania głównego.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody z dnia 10 kwietnia 2013 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, II) odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika Wyrokiem z dnia 11 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. R. na decyzję Wojewody z dnia 10 kwietnia 2013 roku w przedmiocie umorzenia postępowania. W dniu 6 marca 2014 roku skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 11 lutego 2014 roku. Postanowieniem z dnia 13 marca 2014 roku Sąd I instancji odmówił stronie przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 roku sygn. akt I OZ 479/14 zażalenie skarżącej na to postanowienie oddalił. Następnie w dniu 11 czerwca 2014 roku do tut. sądu wpłynął wniosek J. R. o przyznanie prawa pomocy, na urzędowym formularzu "PPF", poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, motywowany konfliktem ze społecznością lokalną i instytucją klerykalną. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Do takiej właśnie kategorii spraw należy skarga J. R. (sprawa oznaczona jest symbolem 6339). Oznacza to, że strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej wniosek w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowy. W takiej sytuacji postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. Odnośnie wniosku strony skarżącej o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w ramach prawa pomocy należy stwierdzić, iż stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Z powyższego przepisu wynika, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne o ile trwa postępowanie sądowe, a po prawomocnym zakończeniu postępowania – jeżeli strona zainicjuje jednocześnie nowe postępowanie, które miałoby doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (tj. postępowanie nadzwyczajne). Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy ma charakter incydentalny, a zatem ma rację bytu dopóty, dopóki postępowanie główne nie zostanie prawomocnie zakończone. W sytuacji, gdy postępowanie przed sądem zostało prawomocnie zakończone, kwestia prawa pomocy staje się bezprzedmiotowa (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1348/10). Z akt niniejszej sprawy wynika, że wydany w przedmiotowej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lutego 2014 roku stał się prawomocny z dniem 14 marca 2014 roku wobec niewniesienia skargi kasacyjnej w przewidzianym przez art. 177 p.p.s.a. 30-dniowym terminie. Stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez Sąd. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż merytoryczne rozpoznanie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy nie jest możliwe ze względu na fakt, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało prawomocnie zakończone. Ewentualne przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika nie wpłynęłoby zatem na możliwość zaskarżania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lutego 2014 roku. Z tych względów orzeczono jak w pkt. II sentencji na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło