III SA/Kr 753/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na pismo Starosty z dnia 7 czerwca 2010r. znak [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia aktu własności ziemi p o s t a n a w i a o d r z u c i ć s k a r g ę. Pismem datowanym na dzień 28.06.2010r. A. W. wniósł skargę na pismo Starosty z dnia 07.06.2010r. znak [...], w treści którego Starosta odniósł się do wniosku skarżącego z dnia 10.05.2010r. o unieważnienie aktu własności ziemi nr [...]. Na podstawie tego aktu własności ojciec skarżącego, E. W. stał się z mocy prawa właścicielem nieruchomości w A oznaczonych w ewidencji nr 722 i 724. Starosta wyjaśnił, że kwestie związane z własnością nieruchomości należą do sądu a dodatkowo, że akt własności ziemi stanowi ostateczną decyzję administracyjną i brak jest w związku z tym możliwości do przeprowadzenia postępowania administracyjnego zmierzającego do unieważnienia aktu. W skardze A. W. określił w/w pismo Starosty jako decyzję i wniósł o jej uchylenie, uzasadniając wolę stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi naruszeniem jego praw jako właściciela do wskazanych w akcie działek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie, wyjaśniając, że pismo będące przedmiotem skargi A. W. nie stanowi decyzji, ale jest to pismo wyjaśniające z jakiego powodu brak jest podstaw do unieważnienia aktu własności ziemi wydanego na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27 poz. 250). Starosta nie mógł wydać decyzji, ponieważ nie stosuje się do decyzji wydanych na podstawie tej ustawy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących unieważnienia decyzji. Z tego względu Starosta nie rozpatrywał pod względnie merytorycznym wniosku o stwierdzenie nieważności w/w aktu własności ziemi, w tym nie analizował dowodów przedstawionych przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest dopuszczalność wniesienia skargi na pismo Starosty z dnia 7 czerwca 2010r. znak [...] odnoszącego się do kwestii unieważnienia aktu własności ziemi wydanego na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27 poz. 250). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne, 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a/ pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Akt własności ziemi, wobec którego skarżący wniósł do Starosty o stwierdzenie nieważności, wydany zostały na podstawie przepisów ustawy z 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Ustawa ta weszła w życie z dniem 4.11.1971r. i nabycie własności na jej podstawie następowało według stanu faktycznego istniejącego na gruncie w dniu 4.11.1971r., tj. w dacie jej wejścia w życie. W/w ustawa została uchylona na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 82), z tym, że art. 4 określił, że pozostaje w mocy nabyta na jej podstawie własność nieruchomości oraz związane z tym nabyciem skutki prawne określone w art. 5, 6 i 8-11 tej ustawy. Rozpoznawanie spraw o stwierdzenie nabycia na podstawie tej ustawy własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego przekazane zostało do rozpoznania sądom powszechnym w postępowaniu nieprocesowym. Istotną dla niniejszej sprawy jest regulacja art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 231, poz. 1700), który stanowi, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie administracyjne toczące się w sprawach, o których mowa w ust. 2, podlega umorzeniu. Aktualnie brak jest podstaw prawnych do orzekania przez organy administracyjne w przedmiocie własności nieruchomości objętych aktem własności ziemi wydanym na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, w tym w przedmiocie stwierdzania nieważności tych aktów własności. Ewentualne spory dotyczące prawa własności nieruchomości wynikłe w związku z wydanym wcześniej Aktem Własności Ziemi mogą być rozpoznane wyłącznie w drodze postępowania cywilnego przez sądy powszechne, a nie w trybie postępowania administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że Starosta słusznie wypowiedział się w kwestii stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi w formie pisma wyjaśniającego, które ze względu na treść i przedmiot nie stanowi żadnej z form działania administracji podlegającej kognicji sądu administracyjnego. W związku z tym skarga A. W. podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.