III SA/Kr 754/16
WyrokWSA w Krakowie2016-11-03
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Janusz Bociąga, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie Dyrektora Przedszkola Samorządowego, podtrzymujące odmowę przyjęcia dziecka do przedszkola, jest zgodne z prawem, jeśli kryterium różnicujące przy równej liczbie punktów nie zostało przewidziane w obowiązujących przepisach prawa i aktach prawa miejscowego, a uzasadnienie odmowy nie zostało podpisane przez wszystkich członków komisji rekrutacyjnej?Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie Dyrektora Przedszkola Samorządowego oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego. Brak podstawy prawnej do zastosowania kryterium wieku jako różnicującego przy równej liczbie punktów oraz brak podpisów wszystkich członków komisji rekrutacyjnej pod uzasadnieniem odmowy przyjęcia dziecka stanowiły podstawę do stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonych rozstrzygnięć.Stan faktyczny
Skarżący M. D. złożył skargę na rozstrzygnięcie Dyrektora Przedszkola Samorządowego z dnia 10 maja 2016 r., które podtrzymało odmowę przyjęcia jego córki do przedszkola. Komisja Rekrutacyjna, mimo uzyskania przez dziecko tej samej liczby punktów co inne dziecko, odmówiła przyjęcia, powołując się na kryterium wieku (dziecko skarżącego było młodsze). Skarżący zarzucił brak podstawy prawnej dla tego kryterium oraz dyskryminację. Dodatkowo podniósł zarzut braku podpisów wszystkich członków komisji rekrutacyjnej pod uzasadnieniem odmowy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził niezgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Przedszkola Samorządowego oraz poprzedzającego je rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej Przedszkola Samorządowego i zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi M. D. na rozstrzygnięcie Dyrektora Przedszkola Samorządowego z dnia 10 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia dziecka do przedszkola I. stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej Przedszkola Samorządowego, II. zasądza od Dyrektora Przedszkola Samorządowego na rzecz skarżącego M. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Przedszkola Samorządowego decyzją z 10 maja 2016 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania od rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej powołanej do przeprowadzenia rekrutacji na rok szkolny 2016/17 odnośnie odmowy przyjęcia do Przedszkola dziecka M. D., M. D., Dyrektor podtrzymał rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej.
Organy administracji ustaliły następujący stan sprawy.
Komisja Rekrutacyjna - działająca w oparciu o przepisy art. 20zc ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 stycznia 2016 r. o zmianie uchwały w sprawie określenia kryteriów drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego do przedszkoli prowadzonych przez Gminę, oraz Zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie ustalenia harmonogramu czynności w postępowaniu rekrutacyjnym oraz postępowaniu uzupełniającym do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych przy szkołach, a także opracowanymi na ich podstawie Zasadami przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych w Gminie - ustaliła w dniu 25 kwietnia 2016 r listę dzieci zakwalifikowanych do przyjęcia do Przedszkola Samorządowego w liczbie 132 dzieci, w tym 111 dzieci kontynuujących i dzieci 21 z naboru. Komisja ustaliła także listę kandydatów niezakwalifikowanych do przyjęcia w liczbie 52 (43 dzieci urodzonych w 2013 r. oraz 9 dzieci urodzonych w latach 2012-2010). Odnośnie M. D., która nie została zakwalifikowana do tego przedszkola, mimo że miała taką sama liczbę punktów, co inne dziecko, które zostało przejęte stwierdzono, że zadecydował jej wiek, była dzieckiem młodszym, a przyjęto kryterium wiekowe. Przyjęto dzieci starsze od niej.
Skarżący wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej do Dyrektora Przedszkola, zarzucając, że odmowa przyjęcia Jego dziecka oparta został na błędnej przesłance - w ogóle niewynikającej z zasad rekrutacji obowiązujących w 2015 r. w W. Zgodnie z ich ustaleniem w przypadku uzyskania przez kliku kandydatów równorzędnej ilości punktów Komisja rekrutacyjna wskazała dzieci "urodzone we wcześniejszych miesiącach", co należy rozumieć, że najstarsze, do których nie należała córka skarżącego. Skarżący podkreślił, że wbrew twierdzeniom Komisji Rekrutacyjnej, powyższe zasady rekrutacji w żadnym miejscu nie wskazują, że w przypadku uzyskania przez kliku kandydatów równorzędnej ilości punktów należy przyjąć kandydata, który jest najstarszy. Taka wykładnia jest całkowicie dowolna i niczym nieuzasadniona.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Przedszkola utrzymał w mocy decyzję /rozstrzygniecie/ Komisji Rekrutacyjnej o niezakwalifikowaniu M. D., córki M. D. do Przedszkola.
W ocenie Dyrektora Komisja Rekrutacyjna pracowała zgodnie z przepisami. Prawidłowo zostały ocenione kryteria przyznania kandydatowi punktów i ustalenia Komisji, w szczególności przyczyny odmowy przyjęcia dziecka do przedszkola wynikające z powodu braku wystarczającej liczby wolnych miejsc w stosunku do chętnych kandydatów. W sytuacji osiągnięcia przez kandydatów takiej samej ilości punktów kryterium różnicującym była wiek dziecka.
Dyrektor lakonicznie wskazał, że Komisja Rekrutacyjna działała z ustawą o systemie oświaty, także z uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 stycznia 2016 r. o zmianie uchwały w sprawie określenia kryteriów drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego do przedszkoli prowadzonych przez Gminę, oraz Zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie ustalenia harmonogramu czynności w postępowaniu rekrutacyjnym oraz postępowaniu uzupełniającym do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych przy szkołach, a także opracowanymi na ich podstawie Zasadami przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych w Gminie. Dyrektor natomiast nie wskazał podstawy prawnej do zastosowania kryterium na podstawie, której przy równej ilości punktów przyjęto dzieci najstarsze.
Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi M. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 32 Konstytucji RP i wniósł o jego uchylenie.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że podczas procesu rekrutacji do przedszkoli i szkół samorządowych gminy W na rok 2016/2017 jego córka uzyskała minimalna liczbę punktów 55, która uprawniała do przyjęcia do Przedszkola Samorządowego. Nie została jednak przyjęta do swojej kategorii wiekowej ze względu na przyjęte przez Komisję Rekrutacyjną niezasadne kryterium różnicujące uwzględniające datę urodzenia. Wspomniane kryterium nie było wcześniej ogłaszane do publicznej wiadomości i nie jest umieszczone w żadnym akcie prawnym dotyczącym rekrutacji. Przyjęte przez Komisję Rekrutacyjną kryterium w opinii skarżącego ma charakter dyskryminacyjny, rozróżnia kandydatów ze względu na datę urodzenia i jest stosowane wybiórczo jedynie dla tych kandydatów, którzy w drugim etapie rekrutacji uzyskali taką samą, minimalną liczbę punktów uprawniającą do przyjęcia.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyjęcie małoletniej córki do Przedszkola. Na rozprawie podniósł dodatkowo zarzut braku podpisu pod protokołami i uzasadnieniem członków Komisji Rekrutacyjnej. Dokumenty te zostały podpisane wyłącznie przez Przewodniczącą, co w przypadku organu kolegialnego jest błędem.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Przedszkola wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że analiza dokumentów przebiegu pracy Komisji Rekrutacyjnej wskazuje, iż jej praca przebiegała zgodnie z przepisami, prawidłowo zostały ocenione kryteria przyznania kandydatowi punktów i ustalenia Komisji, w szczególności przyczyny odmowy przyjęcia dziecka do przedszkola wynikające z powodu braku wystarczającej liczby wolnych miejsc w stosunku do chętnych kandydatów. Ponadto dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 20zb ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty do zadań Komisji Rekrutacyjnej należy ustalenie wyników postępowania rekrutacyjnego, podanie do wiadomości list kandydatów zakwalifikowanych, niezakwalifikowanych, kandydatów przyjętych oraz nieprzyjętych oraz sporządzenie protokołu postępowanie rekrutacyjnego. Ustawodawca nie przewidział szczególnych procedur pracy wspomnianej Komisji zwłaszcza w razie jednakowej liczby punktów po przeprowadzeniu dwóch etapów naboru, tak więc brak podstaw prawnych do losowania, co sugeruje skarżący. Ze względu na brak szczegółowych regulacji prawnych precyzujących działanie Komisji w sytuacji, gdy mamy do czynienia z równą liczbą punktów, decyzja o przyjęciu dziecka spoczywa w gestii Komisji Rekrutacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z treścią art. 3 §1 i 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718, zwana dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki przewidziane w ustawie, przy czym kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego i inne akty w sprawach z zakresu administracji publicznej organów jednostek samorządu terytorialnego. Rolą sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest zatem ocena zaskarżonego rozstrzygnięcia z punktu widzenia jej zgodności z prawem. Zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia, który może obejmować całość albo tylko część danego aktu lub czynności (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 312), nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sąd jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja /rozstrzygniecie/ odpowiada prawu, czy też to prawo narusza. Oceniając - według powyższych kryteriów - prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia /decyzji/ oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia Komisji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcia zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Od 18 stycznia 2014 r. na mocy ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 7) wprowadzono do w/w ustawy o systemie oświaty, nowy rozdział 2a zatytułowany "Przyjmowanie do publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i publicznych placówek", a w nim nowy rodzaj aktu administracyjnego – rozstrzygnięcie dyrektora przedszkola w sprawie nieprzyjęcia dziecka do przedszkola, od którego przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art.20zc ust.9).
I tak stosownie do art. 20a ust. 1 w/w ustawy o systemie oświaty, dzieci przyjmuje się odpowiednio do publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego. Zgodnie z kolei z art. 20zb ust. 1 ustawy o systemie oświaty - postępowanie rekrutacyjne do publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i publicznych placówek - przeprowadza komisja rekrutacyjna powołana przez dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki. Dyrektor wyznacza przewodniczącego komisji rekrutacyjnej.
Do zadań tej komisji należy w szczególności – zgodnie z art.20zb ust.2 pkt 2 ustawy, ustalenie i podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, o których mowa w art. 20zc ust. 3 ustawy. Stosownie zaś do art.20zc ust.3 ustawy, komisja rekrutacyjna podaje do publicznej wiadomości listę kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych do danego publicznego przedszkola. Listy, o których mowa powyżej, podaje się do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w widocznym miejscu w siedzibie danego publicznego przedszkola, przy czym listy te zawierają imiona i nazwiska kandydatów uszeregowane w kolejności alfabetycznej oraz najniższą liczbę punktów, która uprawnia do przyjęcia (ust. 4). Dzień podania do publicznej wiadomości listy, jest określany w formie adnotacji umieszczonej na tej liście, opatrzonej podpisem przewodniczącego komisji rekrutacyjnej (ust. 5).
W terminie 7 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, rodzic kandydata może wystąpić do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata do danego publicznego przedszkola (ust. 6). Uzasadnienie sporządza się w terminie 5 dni od dnia wystąpienia przez rodzica kandydata z wnioskiem, wskazując na przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym (ust. 7). Rodzic kandydata może wnieść do dyrektora publicznego przedszkola, odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, w terminie 7 dni od dnia otrzymania uzasadnienia (ust. 8).
Z kolei – jak to już wyżej Sąd zauważył, dyrektor publicznego przedszkola rozpatruje odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. Na rozstrzygnięcie dyrektora danego publicznego przedszkola służy skarga do sądu administracyjnego (ust. 9). Zważyć przy tym należy, na przepis art.20c ust.1 omawianej ustawy, w myśl, którego do publicznego przedszkola przyjmuje się kandydatów zamieszkałych na obszarze danej gminy.
Gdy zaś ma miejsce większa liczba kandydatów spełniających warunek, o którym mowa w ust. 1, niż liczba wolnych miejsc w publicznym przedszkolu lub publicznej innej formie wychowania przedszkolnego, na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę łącznie następujące kryteria:
1) wielodzietność rodziny kandydata;
2) niepełnosprawność kandydata;
3) niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata;
4) niepełnosprawność obojga rodziców kandydata;
5) niepełnosprawność rodzeństwa kandydata;
6) samotne wychowywanie kandydata w rodzinie;
7) objęcie kandydata pieczą zastępczą (ust. 2).
Kryteria, o których mowa w ust. 2, mają jednakową wartość. (ust. 3).
W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeżeli po zakończeniu tego etapu dane publiczne przedszkole albo dana publiczna inna forma wychowania przedszkolnego nadal dysponuje wolnymi miejscami, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzić samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych. Organ prowadzący określa dokumenty niezbędne do potwierdzenia tych kryteriów. (ust. 4)
Organ prowadzący – zgodnie z art.20 c ust.6 ustawy, określa zaś nie więcej niż 6 kryteriów oraz przyznaje każdemu kryterium określoną liczbę punktów, przy czym każde kryterium może mieć inną wartość.
W dniu 29 stycznia 2016r. Rada Miejska powołując się na przepis art.20c ust.4 i 6 ustawy o systemie oświaty podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie ustalenia kryteriów wraz z liczbą punktów w postępowaniu rekrutacyjnym do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Miasto i Gminę. Oznacza to, że powyższa uchwała, jako akt prawa miejscowego – stanowi zgodnie z art.87 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, źródło powszechnie obowiązującego prawa na obszarze Miasta i Gminy.
Zważyć przy tym należy, że tak przepisy omawianej ustawy o systemie oświaty, jak i przepisy w/w aktu prawa miejscowego, a to Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 stycznia 2016 r. o zmianie uchwały w sprawie określenia kryteriów drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego do przedszkoli, oraz Zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie ustalenia harmonogramu czynności w postępowaniu rekrutacyjnym oraz postępowaniu uzupełniającym do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych przy szkołach, a także opracowanymi na ich podstawie Zasadami przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych w Gminie - nie ustalają (nie dopuszczają) zastosowanego w niniejszej sprawie przez organy kryterium różnicującego to jest daty urodzenia, jako kryterium przyjęcia do przedszkola kandydata z równą ilością punktów.
W niniejszej sprawie, organ wydając kwestionowane rozstrzygnięcie powołuje się jedynie na uprawnienie Komisji Rekrutacyjnej do rozwiązania takiego problemu ale bez wskazania konkretnej podstawy prawnej do takiego uprawnienia, ustalenia kryterium przyjęć w przypadku posiadania przez kandydatów równej ilości punktów w drugim etapie rekrutacji. Z przedstawionych dokumentów wynika, że nie ustalono takiego kryterium różnicującego kandydatów w drugim etapie rekrutacji. Brak jest zapisu o szczególnych uprawnieniach w tym zakresie Komisji Rekrutacyjnej. Działanie, zatem w tym przedmiocie Komisji Rekrutacyjnej nie miało podstawy prawnej, a więc ustalenia kryterium wieku do przyjęciu do przedszkola w zaistniałej sytuacji, z tego to przede wszystkim względu, że to ustawodawca (art.20c ust.2 ustawy) oraz organ prowadzący (art.20c ust.4 i 6 ustawy) - są jedynie i wyłącznie władni (uprawnieni) do określenia kryteriów stosowanych w postępowaniu rekrutacyjnym.
Reasumując w tej części stwierdzić należy, że szczegółowe kryteria przyjęcia do przedszkola określone zostały w ustawie o systemie oświaty (art. 20c ustawy), oraz w Uchwale Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 stycznia 2016 r, oraz Zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie ustalenia harmonogramu czynności w postępowaniu rekrutacyjnym oraz postępowaniu uzupełniającym do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych przy szkołach i opracowanymi na ich podstawie Zasadami przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych w Gminie.
Skoro zaś niewątpliwe jest w sprawie, że te akty prawne nie przewidują stosowania na jakimkolwiek etapie rekrutacji do przedszkola kryterium różnicującego w przypadku równej ilości punktów wieku kandydata, to było niedopuszczalne przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie przyjęcia dziecka do przedszkola opierać się na tak ustalonym i uzurpowanym uprawnieniu Komisji Rekrutacyjnej.
W świetle powyższych ustaleń, zgodzić się należy ze skarżącym, wskazującym w swojej skardze na brak podstawy prawnej do stosowania w postępowaniu rekrutacyjnym przez orzekające w niniejszej sprawie organy - kryterium różnicującego w rekrutacji do przedszkola wieku kandydata w przypadku równej ilości punktów.
Stwierdzone wyżej uchybienie, stanowi samoistną podstawę ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Ma rację skarżący odnośnie uchybienia, jakie zawiera rozstrzygnięcie organu I instancji, czyli Komisji Rekrutacyjnej Przedszkola, a która to Komisja jest niewątpliwie organem kolegialnym. Z lektury akt sprawy wynika, że uzasadnienie odmowy przyjęcia kandydata do Przedszkola zostało podpisane tylko przez Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej, czyli jednego członka tejże Komisji, gdy zaś prawidłowe podpisanie decyzji ma zasadnicze znaczenie dla strony postępowania, albowiem fakt ten potwierdza wyrażoną w rozstrzygnięciu wolę organu. Nieprawidłowość procesowa polegająca nie tylko na niepodpisaniu decyzji przez wszystkich członków organu kolegialnego, lecz także niepodanie składu Komisji (imion i nazwisk wszystkich członków Komisji) - stawia wolę tegoż organu pod znakiem zapytania, co w konsekwencji powoduje, iż decyzja /rozstrzygniecie/ obarczona tym błędem podlegać musi dodatkowo wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu stwierdzone uchybienia kwalifikują się zgodnie z art. 156 § 1 K.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji dotkniętej wadami wymienionymi w tym przepisie. W postępowaniu przewidzianym w art. 156 K.p.a. organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania wad decyzji i nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. Punktem odniesienia dla oceny legalności decyzji w trybie art. 156-158 K.p.a., jest stan rzeczy w chwili jej wydania. Zasadniczy sens stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 K.p.a. polega na tym, że w każdym wypadku decyzja dotknięta wadami wymienionymi w art. 156 § 1 K.p.a. powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego, a tym samym powinny być zniesione skutki prawne, które decyzja taka wywołała. Wyjątek od tej zasady, co w niniejszej sprawie jest istotne, polegający na tym, że nie stwierdza się nieważności decyzji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 K.p.a.), nie może być rozumiany i stosowany w taki sposób, iż podważony zostanie cel, któremu ta instytucja służy. Oczywiście odstąpienie od stwierdzenia nieważności decyzji i ograniczenie się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa oznacza pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji i prowadzi do utrzymania skutków prawnych, które decyzja ta wywołała. Dlatego też w każdej sprawie, w której wchodzi w rachubę możliwość zastosowania tej negatywnej przesłanki, konieczne jest szczególnie wnikliwe rozważenie, jakie skutki prawne wywołała kwestionowana decyzja oraz jakie są konsekwencje pozostawienia w obrocie prawnym decyzji obarczonej wadą nieważności.
W niniejszej sprawie organ uznał, że nie można stwierdzić nieważności decyzji, gdyż zaszła negatywna przesłanka w postaci wywołania przez te decyzje nieodwracalnych skutków prawnych. W orzecznictwie podkreśla się, że nieodwracalność skutków prawnych, w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a., polega na tym, że organ administracji nie ma możliwości w ramach swoich kompetencji zmienić skutku, który nastąpił po wydaniu decyzji. Nieodwracalny skutek prawny to taki zatem, którego organ administracji nie może wyeliminować dostępnymi sobie środkami w procesie administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2639/14). Nieodwracalność skutków prawnych może być rozumiana dwojako, jako bezwzględna, rozpatrywana w ramach całego systemu prawa, albo też jako względna, odnosząca się do organu administracji publicznej i prawnych podstaw jego działania w sprawach indywidualnych, w jego stosunkach prawnych z jednostką. W konstrukcji przesłanki negatywnej przyjętej w art. 156 § 2 K.p.a. chodzi nie o nieodwracalność skutków prawnych w ogóle, ale o nieodwracalność skutków wywołanych przez decyzję dotkniętą wadą nieważności, która jest przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2454/12).
Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy rekrutacja dzieci została zakończona, w stosunku do dziecka skarżącego podjęto decyzje bez podstawy prawnej, ale skutek wywołany działalnością Komisji Rekrutacyjnej jest nieodwracalny, bowiem w przypadku ponownego rozpatrywania sprawy Komisji Rekrutacyjnej w dalszym ciągu Komisja nie miałaby prawnego kryterium do wyboru kandydatów z jednakową ilością punktów.
Biorąc pod uwagę wskazane powyżej naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym zwłaszcza fakt, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie posiada należytego uzasadnienia, a także fakt że wywołało ono skutki prawne Sąd działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził niezgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej Przedszkola Samorządowego.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło