III SA/Kr 757/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Bożenna Blitek (spr.) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za zdolnego do służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji Orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] Powiatowa Komisja Lekarska Nr [...] uznała J. B. za zdolnego do służby wojskowej z zaliczeniem do kategorii A. Jako podstawę prawną wskazano art. 26 ust. 1 w związku z art. 30a ust. 1-3 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004r., Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) i § 8 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – Kodeks postępowania administracyjnego (kpa). Na uzasadnienie podano, że "stan zdrowia poborowego ustalono w oparciu o przeprowadzone badanie przedmiotowe z uwzględnieniem wywiadu chorobowego". W wyniku tych ustaleń stwierdzono u poborowego następujące schorzenia: wzrost powyżej 185cm przy proporcjonalnej budowie ciała (§ 1 pkt 1), krótkowzroczność obu oczu miernego stopnia (§ 13 pkt 3), skrzywienie kręgosłupa piersiowego nieupośledzające sprawności ustroju (§ 3 pkt 1), stopa płaska bez upośledzenia sprawności ruchowej (§ 78 pkt 1), przy czym - stosownie do wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz odbywania takiej służby poza granicami państwa stanowiącego załącznik Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. – zaliczono J. B. do kategorii A uznając, że stwierdzone schorzenia nie upośledzają sprawności ustroju, a tym samym nie stanowią przeszkody do uznania zdolności do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Od tego orzeczenia organu I instancji złożył odwołanie J. B., który wniósł o ponowne zbadanie pod względem okulistycznym, gastrologicznym i ortopedycznym. Na uzasadnienie podał, że z uwagi na płaskostopie stosuje wkładki ortopedyczne, jednak odczuwa ból nóg, a zwłaszcza prawego kolana. Podniósł, że z uwagi na nieżyt żołądka i chorobę refluksową stosuje środki farmakologiczne i ścisłą dietę, a mimo tego odczuwa bóle i tzw. zgagę. Odwołanie w znacznej części skupia się na schorzeniu oczu – pozostałe po zapaleniu rogówki niedowidzenie prawego oka, a także stwierdzony astygmatyzm złożony obu oczu, przy wadzie cylindrycznej – 5,5. Odwołujący się zwrócił uwagę na to, że w laserowym leczeniu szpitalnym poprawiono mu ostrość wzroku, nie mniej pozostała krótkowzroczność wymagająca stałego noszenia okularów i niemożność wykonywania czynności wysiłkowych. Jest zwalniany z niektórych ćwiczeń na lekcjach wychowania fizycznego. Do odwołania dołączył szereg zaświadczeń – Kartę badania endoskopowego z daty [...], zaświadczenie lekarskie lekarza ortopedy z daty [...], rozpoznanie schorzenia oczu wydane przez lekarza – okulistę z daty [...], zaświadczenie lekarskie tego lekarza - specjalisty okulistyki z daty [...] potwierdzające schorzenie i stwierdzające nadto "zmiany zwyrodnieniowe siatkówek obu oczu" i "zakaz wykonywania pracy fizycznej i dźwigania ciężarów z powodu możliwości odklejenia się siatkówki" oraz 7 stron kserokopii historii leczenia okulistycznego od 1993r. do chwili obecnej. W dniu [...] Wojewódzka Komisja Lekarska wystawiła dla J. B. "Kartę skierowania na badania specjalistyczne / obserwację szpitalną" do Wojskowego Szpitala Klinicznego Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w celu konsultacji okulistycznej. Na odwrocie tej "Karty skierowania" znajduje się "Rozpoznanie lekarskie", w którym lekarz okulista w dniu [...] podał inne wyniki badań i stwierdził inne rozpoznanie schorzenia, niż opisane w zaświadczeniu wystawionym przez lekarza – specjalistę okulistyki w dniu [...]. W wyniku stwierdzenia schorzenia w postaci astygmatyzmu nadwzrocznego obu oczu, "w wywiadzie stan po wirusowym zapaleniu rogówki w dzieciństwie (brak dokumentacji), stan po korekcji laserowej oczu" lekarz ten zaliczył rozpoznane schorzenie do § 13 pkt 3 wykazu – jak wskazał to organ I instancji. W wyniku rozpatrzenia odwołania J. B. organ II instancji - Wojewódzka Komisja Lekarska - Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] – utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. Jako podstawę prawną wskazano art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 28 ust. 2 w związku z art. 30a cyt. wyżej ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Na uzasadnienie podano, że w wyniku przeprowadzonej konsultacji okulistycznej zespół orzeczniczy stwierdził u poborowego astygmatyzm nadwzroczny obu oczu, które to schorzenie ujęte jest w § 13 pkt 3 wykazu i kwalifikuje J. B. do kategorii A jako zdolnego do odbycia służby wojskowej. Z orzeczeniem tym nie zgodził się J. B., który w skardze zarzucił, że orzeczenie to nie jest adekwatne do obecnego stanu jego zdrowia i dlatego jest dla niego krzywdzące. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Na rozprawie w dniu 10 października 2007r. pełnomocnik skarżącego przedstawił kserokopie 35 stron historii leczenia okulistycznego J. B. od 1996r. w placówce o nazwie: Szpitale Prywatne "K." S. A. w P., które uzyskał dopiero w dniu 09.10.2007r., a które Sąd dopuścił w charakterze dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 kpa organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest uzasadniona. Pozostaje poza sporem to, że podstawą orzekania o zdolności do służby wojskowej jest ustawa z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004r., Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) i akt wykonawczy wydany w oparciu o delegację ustawową zawarta w art. 39 ust. 8 tej ustawy tj. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm.) wraz z załącznikami, przy czym załącznik Nr 2 tego Rozporządzenia stanowi "Wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz odbywania takiej służby poza granicami państwa". Podstawę orzekania stanowi także Kodeks postępowania administracyjnego wraz z zasadami w nim określonymi. Nie można więc pominąć treści art. 75 § 1 kpa, art. 77§ 1 kpa i art. 80 kpa, a nawet art. 84 § 1 kpa, przy czym najistotniejszym w tej sprawie jest treść art. 107 § 3 kpa stosująca się także do orzeczeń. "Art. 75. § 1. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny". "Art. 77. § 1. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy". "Art. 80. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". "Art. 84. § 1. Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii". "Art. 107. (...) § 3. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa". Z powyższego wynika, że organ II instancji dysponując szeregiem zaświadczeń lekarskich dołączonych do odwołania winien – zgodnie z art. 75 § 1 kpa przeprowadzić z nich dowód w sprawie, gdyż dokumenty te mogły "przyczynić się do wyjaśnienia sprawy". Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ winien nie tylko zebrać, ale i "rozpatrzyć cały materiał dowodowy", co oznacza ustosunkowanie się do złożonych zaświadczeń lekarskich. Z kolei, według art. 80 kpa organ winien ustalić zdolność do służby wojskowej dokonując oceny "na podstawie całokształtu materiału dowodowego", a więc także w oparciu o przedłożone przez skarżącego dowody. Skoro – zdaniem Sądu – przedłożone przez stronę zaświadczenia lekarskie lekarza – specjalisty okulistyki wskazują na inne wyniki badań i rozpoznanie innego schorzenia niż wynika to z "Rozpoznania lekarskiego" lekarza – okulisty z Wojskowego Szpitala Klinicznego – Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej - organ administracyjny winien rozważyć treść art. 84 § 1.kpa i ewentualne wydanie w tej sprawie opinii przez biegłych, albowiem niewątpliwym jest, że mimo składu orzeczniczego – lekarzy medycyny "w sprawie wymagane są wiadomości specjalne". Z akt i treści uzasadnienia orzeczenia wynika, że organ pominął przytoczone wyżej przepisy kpa, jak również przepis art. 107 § 3 kpa w zakresie, w jakim wskazuje on na konieczność podania "przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej", tj. przyczyn, dla których pominął zaświadczenia lekarskie przedstawione przez J. B. W związku z przedstawionymi okolicznościami – przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy wezmą pod uwagę treść przytoczonych wyżej przepisów ustosunkowując się również do treści dokumentacji złożonej na rozprawie. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne naruszyły wskazane wyżej przepisy prawa, a przede wszystkim organ II instancji nie rozpatrzył całego zebranego w sprawie materiału, nie wyjaśnił rozbieżności w przedstawionych zaświadczeniach lekarskich - wynikach i rozpoznaniach, jak również nie uzasadnił, dlaczego oparł się jedynie na rozpoznaniu lekarskim lekarza – okulisty ze szpitala, do którego ten organ skierował skarżącego, a przeto - uznał skargę za uzasadnioną i na mocy tych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.