III SA/Kr 759/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-12-23
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał posiadanie znacznego majątku (nieruchomości, pojazdy), ale jednocześnie niskie dochody i wysokie koszty utrzymania, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych i otrzymał ustanowionego radcę prawnego, ponieważ mimo posiadania majątku, jego dochody były na tyle niskie, że nie był w stanie ponieść kosztów postępowania. Majątek ten zabezpieczał podstawowe potrzeby bytowe rodziny, a jego sprzedaż lub obciążenie stanowiłoby pozbawienie rodziny koniecznego utrzymania. Dodatkowo, posiadane pojazdy były niezbędne do życia w trudnych warunkach terenowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazał, że posiada dom, mieszkanie, nieruchomość rolną, skuter śnieżny i dwa samochody, ale jego miesięczne dochody wynoszą około 50 zł (renta). Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożył dokumenty dotyczące dochodów małżonki z działalności gospodarczej (przynoszącej stratę), dochodów z nieruchomości rolnych oraz wyciągi z rachunków bankowych. Z dokumentów wynikało, że roczne dochody rodziny wynosiły około 10 tys. zł, a saldo na rachunku skarżącego było ujemne. Sąd, znając z urzędu dodatkowe okoliczności dotyczące schroniska górskiego i stanu technicznego pojazdów, uznał, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. F. – C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. F. – C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwoma synami.
Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 110 m2, mieszkanie o powierzchni 35 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 6,5 ha. Nie posiadają zasobów pieniężnych a z przedmiotów wartościowych skuter śnieżny i dwa samochody.
Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 50 zł swojej renty.
Uzasadniając swoje twierdzenie powołał się na brak środków
Zarządzeniem z dnia 10 listopada 2011 r. wezwano skarżącego o wyjaśnienie jaki dochód w ujęciu rocznym przynoszą należące do skarżącego nieruchomości rolne, jaki dochód w ujęciu rocznym generuje schronisko górskie, jakie są koszty jego uzyskania i ujawniany dochód oraz przedłożenie kopii dokumentów źródłowych w postaci rachunków za prąd z ostatniego miesiąca, zeznań podatkowych skarżącego i małżonki za 2010 r., wyciągów z należących do nich rachunków bankowych obrazujących historię dokonanych na nich operacji w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku.
W odpowiedzi skarżący przedłożył kopię zaświadczenia o wysokości dochodów uzyskanych przez małżonkę skarżącego w 2010 r., wydruk z rachunku schroniska górskiego prowadzonego przez małżonkę, wydruk z rachunku bankowego skarżącego, kopię zaświadczenia o wysokości dochodu z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2010 przez małżonków.
Z wymienionych dokumentów źródłowych wynika, że w roku podatkowym 2010 r. prowadzona przez małżonkę skarżącego działalność gospodarcza przy 20.153,18 zł liczonego przychodu i 20.364,62 kosztach jego uzyskania przyniosła stratę w wysokości 211,44 zł, zaś małżonkowie łącznie odnotowali tylko 8.413 zł dochodu. Roczną dochodowość nieruchomości rolnych szacuje się łącznie na 2441,55 zł. Ujawnione wyciągi z posiadanych rachunków bankowych obrazują przepływy niewielkich kwot pienieznych. Na rachunek skarżącego przelewane jest świadczenie ZUS w wysokości 634,64 zł. Rachunek skarżącego wykazuje saldo ujemne -2.689,61 zł, zaś saldo rachunku jego małżonki zamknęło się kwotą 34,36 zł.
Jednocześnie z uwagi na fakt że nie jest to jedyna sprawa jaką skarżący poddał kognicji tutejszego sądu więc okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że należący do rodziny skarżącego dom to w istocie schronisko górskie z 75 metrowym mieszkaniem zaś na wykazaną nieruchomość rolną składa się grunt o powierzchni 4,5 ha a także 3,5 ha lasu. Nadto do skarżącego należy samochód terenowy Jeep [...] z 1995 r. jak powiada uszkodzony i z tego względu wyceniany przezeń na ok. 8 tyś. zł, oraz nadający się do remontu skuter śnieżny "[...]" z 1998 r. oszacowany przez skarżącego na ok. 1,5 zł. Za prąd skarżący ostatnio płacił rachunki po 135 zł, wodę czerpie z własnego ujęcia a gazu nie ma. Wyjaśnienia tej treści skarżący składał bowiem przy sprawach zapisanych do sygn. akt. III SA/Kr 75-77/11.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do treści art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie m.in. radcy prawnego o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń.
Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach (art. 252 §1 ppsa) uzupełnionego następnie kopiami przedłożonych dokumentów źródłowych oraz informacjami znanymi orzekającemu z urzędu wynika, że sytuacja gospodarstwa domowego skarżącego jest nieszczególna. Po pierwsze rodzina skarżącego posiada dość skromne dochody. Prowadzona przez małżonkę skarżącego działalność gospodarcza faktycznie nie jest zysku, zaś dochód skarżącego liczony z jego świadczenia emerytalnego i nieruchomości rolnych szacować należy na ok. 10 tyś. zł w ujęciu rocznym. Przeprowadzenie najprostszej operacji arytmetycznej uzmysławia, że miesięcznie daje to kwotę ok. 833 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje ok. 208 zł. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki na takim poziomie przy obecnych cenach produktów i usług wystarczają czteroosobowej rodzinie na opędzenie najpilniejszych potrzeb życiowych. Potwierdzeniem niełatwej sytuacji rodziny skarżącego jest zresztą i to, że na swoim rachunku bankowym skarżący utrzymuje saldo ujemne. Okoliczność, że do skarżącego należy wykazany majątek nie zmienia przyjętego punktu widzenia. Zabezpiecza on bowiem podstawowe potrzeby bytowe rodziny. W związku z tym sprzedaż czy obciążenie tego majątku w celu zdobycia środków na koszty postępowania stanowiłoby w istocie pozbawienie rodziny skarżącego koniecznego utrzymania. Do skarżącego należy też co prawda samochód osobowy i skuter śnieżny nie można jednak tracić z pola widzenia ani ich obecnego stanu technicznego ani tej części wyjaśnień skarżącego, gdzie podnosi, że uwarunkowania terenowe pojazdy te są niezbędne do życia codziennego mieszka bowiem w trudnym terenie górskim na wysokości ok. 900 m n.p.m. bez drogi dojazdowej.
Z przytoczonych względów uznano więc, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i w związku z tym udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło