III SA/Kr 759/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2012 r. sprawy ze skarg S. F. – C. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 maja 2011 r. nr [...] z dnia 9 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności I. skargi oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego M. R. Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...] w K kwotę 480,00 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. S. F.-C. złożył w dniu 14.05.2011r. w siedzibie Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. B. wnioski o przyznanie na rok 2010: 1. jednolitej płatności obszarowej (JPO), 2. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania – strefa górska (ONW). Wnioski dotyczyły przyrzynania płatności do obszaru 13 działek rolnych: (A o pow. 0,17 ha, , F o pow. 0,12 ha, J o pow. 0,32 ha, Ł o pow. 0,31 ha, W o pow. 0,98 ha, AB o pow. 0,34 ha, AC o pow. 0,29 ha, AD o pow. 0,11 ha, AE o pow. 0,22 ha, AF o pow. 0,37 ha, AG o pow. 0,37 ha, AH o pow. 0,36 ha). Podczas kontroli wniosku stwierdzono, ze ujęte w nim działki ewidencyjne nr 31922, 31923 (działka AB), 31930 (AC), 31931 (AD), 31932 (AE), 31934/5 (AF), 31936 (AG), 31934/2 (AH) zostały zadeklarowane do płatności zarówno przez skarżącego, jak i przez Ł. W., obsługiwanego przez Biuro Powiatowe ARiMR w K. Na skutek wystosowanych przez organ pism do pozostających w konflikcie producentów rolnych, w dniu 21 września 2010 r. skarżący złożył korektę swojego wniosku, w której zrezygnował z ubiegania się o płatności do wszystkich spornych działek Postępowania zainicjowane wnioskiem strony zostało zakończone decyzjami Kierownika w/w Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] 2011 r. nr [...] oraz nr [...], w których organ odmówił skarżącemu: 1. jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 1225,36 zł 2. płatności ONW do działek rolnych położonych na obszarze ONW typu strefa górska i nałożył sankcję w wysokości 697,60 zł. W odwołaniu S. F.-C. podniósł, że decyzje są dla niego krzywdzące i nie odzwierciedlają faktycznego stanu działek zadeklarowanych do płatności. Dodatkowo skarżący wskazał, że Ł. W. stosunkowo późno poinformował go o zadeklarowaniu spornych gruntów do płatności w 2010 r. oraz o tym, że na tych gruntach będzie prowadził działalność rolniczą. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzjami z dnia 9 maja 2011 r. Nr [...] oraz Nr [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony w sprawie dowodowy w pełni potwierdził ustalenia organu I instancji. W szczególności powierzchnia uprawniona za 2010 r. do płatności JPO i ONW była mniejsza niż powierzchnia, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności. Zawyżenia powierzchni uprawnionej do w/w płatności stwierdzono w przypadku działek: AB (położona na dz. Ewid. nr 31922, 31923 – do płatności zadeklarowano 0,34 ha), AC (31930 –0,29 ha), AD (31931 – 011 ha), AE (31932 – 0,22 ha), AF (31934/5 – 0,37 ha), AG (31936 – 0,37 ha), AH (31934/2 – 0,36 ha). W przypadku wszystkich powyżej wymienionych działek zawyżenie było konsekwencją podwójnego zadeklarowania tego samego obszaru do dopłat za ten sam okres przez skarżącego oraz przez właściciela tych gruntów. Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie za rozstrzygającą uznano reakcje stron konfliktu na wystosowane do nich wezwania do złożenia wyjaśnienia. Skarżący w dniu 21 września 2010 r. złożył korektę wniosku i wycofał się ze wszystkich deklarowanych spornych gruntów, uzupełnioną wyjaśnieniem, że właściciel gruntów zbyt późno poinformował go o tym , że w 2010 r. będzie na prowadził działalność rolniczą i deklarował je do płatności. Konsekwencją powyższego było wykluczenie spornych gruntów z wniosku skarżącego i potraktowanie ich jako zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności. Nadto, w przypadku płatności JPO, stwierdzono również, że działka W (28387 i 28389/1 – 0,98 ha) była mniejsza od powierzchni, która została zadeklarowana we wniosku. Niezgodność ta ustalono na podstawie pomiarów przeprowadzonych na dostępnych w systemie informatycznym Agencji zdjęciach lotniczych tej działki. Zawartość tych zdjęć oraz dane PEG nie pozwalały na uznanie, że na całym w/w obszarze, zgodnie z normami prowadzona jest uprawa roślin zadeklarowanych we wniosku strony. Wynikało to z wykrycia na zdjęciu obszaru działki mniejszego areału, na którym prowadzono działalność rolniczą od tego który zadeklarował skarżący. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności JPO i ONW wynosi w przedmiotowej sprawie 1,91 ha, a pierwotnie zadeklarowano do dopłat 4,09 ha., to łączne zawyżenie powierzchni zadeklarowanej pierwotnie, wynosiło w stosunku do powierzchni faktycznie uprawnionej 114,14 %. Nie stwierdzono, by był to wynik celowego działania producenta, jednak ponieważ zawyżenie przekroczyło 50%, to zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. U. WE. L 316 z 2.12.2009 r. str. 65 z późn. zm.) organ odmówił skarżącemu przyznania płatności JPO i ONW za rok, na który wnioskowano wsparcie tego rodzaju. Na skarżącego została także nałożona kara finansowa w wysokości 1225,36 zł w przypadku płatności JPO oraz 697,60 zł w przypadku płatności ONW. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił, że "Agencja chce wyłudzić od niego pieniądze", a tymczasem brak precyzyjnej znajomości prawa nie musi skutkować nałożeniem sankcji. Nadto dodał, że jest uczciwym człowiekiem, jednak nie posiada środków finansowych na uregulowanie tak wysokiej sankcji i dlatego prosi o anulowanie kary pieniężnej. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach i wniósł o ich oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 26 kwietnia 20012 r., wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając im niezgodność z prawem, w szczególności naruszenie: 1. art. 7 i 77 w zw. z art. 140 k.p.a, poprzez nieustalenie kto był posiadaczem spornych działek rolnych na dzień 31 maja 2010 r. w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, 2. art. 8 i 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji w jaki sposób doszło do określenia kto był posiadaczem spornych działek rolnych na dzień 31 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 111 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił sprawy o sygn. akt III SA/Kr 759/11 i III SA/Kr 760/11 połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić jej pod sygn. akt I SA/Kr 759/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji ( innego aktu lub czynności ) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutów naruszenia prawa, procesowego i materialnego, w rozpoznawanej sprawie. Zasadniczą kwestią sporną w niniejszej sprawie stanowi prawidłowość ustaleń organów odnośnie różnicy pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowaną przez skarżącego do dopłat JPO i ONW, a powierzchnią dziełek faktycznie uprawnionych do przedmiotowych dopłat. W szczególności działki: AB (31922, 31923 – 0,34 ha), AC (31930 –0,29 ha), AD (31931 – 011 ha), AE (31932 – 0,22 ha), AF (31934/5 – 0,37 ha), AG (31936 – 0,37 ha), AH (31934/2 – 0,36 ha) zostały zadeklarowane do dopłat zarówno przez skarżącego, jak i przez właściciela tych działek Ł. W. Jak prawidłowo wskazał organ w przedmiotowej sprawie ustalenie powierzchni zgłoszonych do dopłat działek odbyło się na etapie kontroli administracyjnej wniosku skarżącego. Zgodnie z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. WE L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r. str. 18 z późn. zm.) kontrola wstępna ma na celu skuteczne zweryfikowanie zgodności danych przedstawionych we wniosku ze stanem faktycznym. Na tym etapie dane z wniosku są porównywane m.in. z bazą Ewidencji Gruntów i Budynków oraz z wnioskami innych producentów. Na skutek wykrytych nieścisłości organ zwrócił się do zarówno do skarżącego, jak i do Ł. W. o złożenie wyjaśnień. Niespornym jest, że na skutek wezwania organu skarżący w dniu 21 września 2010 r. dokonał korekty swojego zgłoszenia, oświadczając, że "wycofuje z wniosku wszystkie działki zawarte w wezwaniu" podnosząc, że na skutek braku informacji od właściciela nieruchomości omyłkowo zgłosił przedmiotowe działki do dopłat. Natomiast Ł. W. w dniu 29 września 2010 r. oświadczył, że przedmiotowe działki stanowią jego własność i ich nie wydzierżawił. Przypomnieć również należy, że w myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1951 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1. posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2. wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3. przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 4. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wszystkie te przesłanki należy spełnić łącznie, gdyż brak chociażby jednej z nich powoduje, iż osoba ubiegająca się o dopłatę nie spełnia wymaganych przez prawo kryteriów. Natomiast odnośnie dopłat ONW, zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" w/w płatności przysługują zarejestrowanemu w ARiMR producentowi rolnemu, który terminowo złożył odpowiedni wniosek i który prowadził działalność rolniczą na odpowiednim areale zadeklarowanych gruntów do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie tych płatności. W/w obszary musiały być również utrzymane w tym okresie zgodnie z normami i wymaganiami dotyczącej wzajemnej zgodności wynikającymi z art. 4-6 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. Jak wynika z powołanych powyżej przepisów skarżący aby otrzymać wnioskowane płatności JPO oraz ONW musiał nie tylko prawidłowo złożyć wniosek ale i prowadzić działalność rolniczą na zadeklarowanych gruntach oraz utrzymywać te grunty zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Bezsprzeczne jest, że skarżący nie wypełnił tych wymogów, ponieważ w przedmiotowej sprawie w maju 20011 r. jedynie złożył wniosek o przyznanie płatności, a następnie w lipcu 2011 r. złożył korektę wniosku i w konsekwencji wycofał "wszystkie sporne działki zawarte we wniosku". Zatem organ słusznie wykluczył przedmiotowe grunty z płatności. W zaistniałej sytuacji nieistotnym jest czy Ł. W. był posiadaczem spornych działek na dzień 31 maja 2010 r. Ta okoliczność może być istotna jedynie w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności Ł. W. Zatem niezasadny jest zarzut naruszenia przez organy art. 7 i 77 w zw. z art. 140 k.p.a, jak również art. 8 i 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. Konsekwencją stwierdzonego w sprawie zawyżenia powierzchni uprawnionych do płatności JPO i ONW była odmowa przyznania płatności JPO za rok 2010 i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1225,36 zł oraz odmowa przyznania płatności ONW i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 697,60 zł. Zgodnie bowiem z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. U. WE. L 316 z 2.12.2009 r. str. 65 z późn. zm.) jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006(20). Jeśli nie jest możliwe odliczenie całej kwoty zgodnie z wymienionym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, pozostałe saldo zostaje anulowane. Zarówno w przypadku płatności JPO, jak i płatności ONW łączne zawyżenie powierzchni zadeklarowanej pierwotnie wyniosło w stosunku powierzchni faktycznie uprawnionej do płatności 114,14 %, a więc znacznie przekroczyło 50%. W konsekwencji dokonanych w sposób prawidłowy przez organy ustaleń faktycznych uprawnionym stało się odmowa przyznania płatności JPO i ONW oraz zastosowanie przez organy administracji przewidzianych przez obowiązujące normy prawne sankcji w postaci nałożenia kar pieniężnych. Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącej adwokata orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 29 ust.1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. –Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2009 r., nr 146, poz. 1188 ze zm.), określając ich wysokość na podstawie §19 pkt 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 ze zm