III SA/Kr 762/07
WyrokWSA w Krakowie2008-02-27
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Halina Jakubiec, Wiesław Kisiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie jest dopuszczalne, gdy strona domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a organy zamiast uznać żądanie za bezzasadne, umarzają postępowanie z powodu jego rzekomej bezprzedmiotowości?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne, gdy strona domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W takiej sytuacji organy powinny rozpoznać wniosek i ewentualnie uznać go za bezzasadny, a nie umarzać postępowanie z powodu jego rzekomej bezprzedmiotowości. Brak przesłanek do merytorycznego uwzględnienia wniosku oznacza bezzasadność, a nie bezprzedmiotowość postępowania.Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył wniosek o wymeldowanie swojego brata P. K. z pobytu stałego. Prezydent Miasta umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że nie zaszły nowe okoliczności uzasadniające ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie, a poprzednia decyzja odmawiająca wymeldowania stała się ostateczna. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się merytorycznego rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Grażyna Danielec (spr) Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Wiesław Kisiel Protokolant Katarzyna Dydaś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2008 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata K. G. Kancelaria Adwokacka w K. ul. [...] koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 240,- zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązujące w dniu orzekania o tych opłatach.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...], znak [...] na podstawie art. 105 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego P. K. z lokalu nr [...] przy os. [...] [...] w K. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że stan faktyczny sprawy nie zmienił się od czasu wydania decyzji z dnia [...], [...] przez Prezydenta Miasta, a więc sprawy są tożsame i w związku z tym należało umorzyć postępowanie o wymeldowanie P. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy os. [...] [...] w K.
Od powyższej decyzji odwołał się skarżący K. K., podnosząc, iż jego brat P. K. od 29 miesięcy nie mieszka w lokalu nr [...] przy os. [...] [...] w K. oraz nie posiada w nim rzeczy i nie reguluje żadnych opłat. Skarżący zaznaczył także, że choruje na gruźlicę i padaczkę, a przez P. K. był przez 4 lata bezdomny.
Wojewoda decyzją z dnia [...], [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że: sprawa wymeldowania P. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy os. [...] [...] w K. była już przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem przez Prezydenta Miasta decyzji z dnia [...] znak [...] orzekającej o odmowie wymeldowania P. K. z pobytu stałego z lokalu przy os. [...] [...] w K. W wyniku jej zaskarżenia przez K. K. decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę dnia [...], znak [...]. Uzasadniając wydaną decyzję organ orzekający uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. nie nastąpiło dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu przez wymienione osoby. Zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jednoznacznie wskazywał, iż decyzja stała się ostateczna.
Zdaniem organu odwoławczego wnosząc o ponowne wymeldowanie P. K. z miejsca pobytu stałego strona wnosząca powinna wykazać, iż nastąpiła zmiana stanu faktycznego lub prawnego w stosunku do prowadzonego wcześniej postępowania. Organ odwoławczy podkreślił, iż w niniejszej sprawie zmiana taka miejsca nie miała albowiem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby P. K. opuścił dobrowolnie miejsce swojego zameldowania na pobyt stały. Wprawdzie w powyższym lokalu nie przebywa, ale do opuszczenia lokalu został zmuszony przez brata K. K. i jego konkubinę U. K.
Organ podkreślił, iż wobec faktu, iż nie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności po wydaniu poprzedniej decyzji orzekającej o odmowie wymeldowania, a które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy meldunkowej ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie powyższej sprawy było niedopuszczalne. Zdaniem organu wydanie takiej samej decyzji przy tym samym stanie faktycznym spowodowałyby z mocy prawa nieważność decyzji, dlatego wszczęte w dniu 31 stycznia 2007 r. postępowanie o wymeldowanie P. K. z pobytu stałego z lokalu przy os. [...] w K. należało uznać za bezprzedmiotowe.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł K. K.
Nie odniósł się on w uzasadnieniu skargi do decyzji umarzającej postępowanie administracyjne, lecz podniósł, że zachodzą przesłanki do wymeldowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy Administracyjne zgodnie z art. 3 § 1 ppsa sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i badają legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związane granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Postępowanie w rozpoznawanej sprawie toczyło się na skutek kolejnego wniosku K. K. o wymeldowanie P. K. z pobytu stałego z lokalu przy os. [...] w K.
K. K. zarówno we wniosku wszczynającym postępowanie, jak też w odwołaniu od decyzji organu I instancji domagał się merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem brak było podstaw do zastosowania art. 105 § 1 kpa i umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co powoduje, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie co do istoty. Tymczasem skarżący domagał się wydania merytorycznej decyzji, a zatem nie można w tej sytuacji mówić o bezprzedmiotowości postępowania.
W ocenie Sądu organ zarówno I jak i II instancji, po przeprowadzeniu postępowania uznały, że żądanie skarżącego jest bezprzedmiotowe mimo, iż powinny były ewentualnie uznać je za bezzasadne.
Bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia wniosku i musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty.
Podkreślić należy, że decyzje obu instancji zawierają elementy merytorycznej oceny wniosku, to jednak organy umarzając postępowanie, nie załatwiły sprawy co do jej istoty.
Z powyższych przyczyn decyzje organów I i II instancji musiały ulec uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło