III SA/Kr 762/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: S WSA Ewa Michna ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 marca 2022 r. znak SKO.UP/4121/32/2022 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz skarżącego R. S. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 marca 2022 r., znak SKO.UP/4121/32/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty W. z dnia 24 stycznia 2022 r. o cofnięciu R. S. (dalej: "skarżący") uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 53 ze zm., dalej: "k.k.w."), art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212, dalej: "u.k.p.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z , dalej: "k.p.a."). Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wyrokiem z dnia 8 lutego 2021 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy w W. II Wydział Karny uznał skarżącego za winnego tego, że w dniu 25 listopada 2017 r. w G., woj. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości 1,13 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki [...] nr rej. [...], co stanowi występek z art. 178a § 1 k.k. (punkt I wyroku), na mocy art. 42 § 2 k.k. i art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres czterech lat (punkt II wyroku). Wyrokiem z dnia 24 września 2021 r. (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy w K. IV Wydział Karny Odwoławczy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. Pismem z dnia 24 listopada 2021 r. Sąd Rejonowy w W. przekazał prawomocny wyrok do Starostwa Powiatowego w W. W dniu 30 listopada 2021 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi. Pismem z dnia 22 stycznia 2022 r. skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich o wniesienie skargi nadzwyczajnej. Skarżący wskazał, że wydany wyrok jest dla niego krzywdzący, ponieważ nie popełnił przestępstwa, które mu zarzucono. Orzeczenia Sądu Rejonowego w W. i Sądu Okręgowego w K. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego oraz oparte na błędnych ustaleniach faktycznych. Decyzją z dnia 24 stycznia 2022 r. Starosta W. orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi do czasu ustania przyczyny, które spowodowały cofnięcie. Organ wskazał, że na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt [...], orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres czterech lat, a zatem od 24 września 2021 r. do 22 września 2025 r. Zawiadomieniem z dnia 24 stycznia 2022 r. poinformowano o wykonaniu środka karnego orzeczonego prawomocnym wyrokiem z dnia 24 września 2021 r. w postaci zakazu prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii A1, A, B1, B, C1, C, D1, D, BE, C1E, CE, D1E, DE, T, AM, A2 na okres czterech lat. Po odbyciu orzeczonego środka karnego, którego początek liczy się od dnia 24 września 2021 r. a koniec opływa z dniem 22 września 2025 r. skarżący może ubiegać się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. W odwołaniu od decyzji skarżący wskazał, że przedstawił wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej Rzecznikowi Praw Obywatelskich i w związku z tym wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozstrzygnięcia skargi nadzwyczajnej. Decyzją z dnia 30 marca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Starosty W. W uzasadnieniu organ wskazał, że wobec nadesłania do organu administracji prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 8 lutego 2021 r. orzekającego wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres czterech lat, orzekające w sprawie organy administracji publicznej nie posiadają swobody w decydowaniu, czy i na jaki okres cofnąć skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, gdyż są związane w tym zakresie prawomocnym wyrokiem. W ocenie Kolegium, prawidłowo organ I instancji sprecyzował w uzasadnieniu, że cofnięcie następuje na okres od dnia 24 września 2021 r. do 22 września 2025 r. włącznie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 8, 77, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia jakichkolwiek czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz pominięcie faktu, że sprawa została zgłoszona do Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wstrzymanie jej wykonania w całości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 14 grudnia 2022 r. skarżący podtrzymał stanowisko przedstawione w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesione. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. Wydział II Karny (sygn. akt [...]) z dnia 8 lutego 2021 r., utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. Wydział IV Karny Odwoławczy z dnia 24 września 2021 r. (sygn. akt [...]) wobec skarżącego został orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Zgodnie z art. 182 § 1 k.k.w., w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany wykonuje zawodowo czynności związane z prowadzeniem pojazdów, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto bezzwłocznie pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (§ 2). Zdaniem Sądu, organy I i II instancji zasadnie orzekły o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami skarżącemu zgodnie z treścią art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. oraz art. 182 k.k.w. Zauważyć jednak należy, że w decyzji Starosty W. wskazano, że cofnięcie następuje do czasu ustania przyczyn, które spowodowały cofnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał okres, na jaki następuje cofnięcie uprawnień. W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie dostrzegło tę wadliwość, jednakże stwierdziło, że wystarczającym jest wskazanie okresu, na jaki następuje cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami w uzasadnieniu decyzji. Sąd nie podziela stanowiska przyjętego w decyzji SKO w Krakowie. Zdaniem Sądu cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami powinno nastąpić w zakresie wynikającym z wyroku sądu karnego, w którym orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, tj. w określonym przez sąd zakresie przedmiotowym i na ściśle wskazany okres wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu, a każdy z tych elementów (w tym również okres, na jaki następuje cofnięcie) powinien zostać zamieszczony w osnowie decyzji (rozstrzygnięciu decyzji). Należy wskazać, że art. 182 § 2 k.k.w. wyraźnie stanowi, że cofnięcie uprawnień ma nastąpić w orzeczonym przez sąd karny zakresie, a zatem przede wszystkim na okres wynikający z prawomocnego wyroku karnego. Tymczasem, w utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie osnowie decyzji Starosty W. nie wskazano dokładnie okresu, na jaki następuje cofnięcie uprawnień skarżącemu, a okres cofnięcia został określony w uzasadnieniu decyzji. Podkreślić należy, że taka treść powinna być umieszczona w rozstrzygnięciu decyzji, a nie w uzasadnieniu, które jest jednym z elementów decyzji - innym niż osnowa. Z rozstrzygnięcia wynikać ma dokładne określenie uprawnień czy też obowiązków nałożonych na stronę i zindywidualizowanych. Natomiast uzasadnienie ma na celu wyjaśnienie motywów określonego rozstrzygnięcia, organ w rozstrzygnięciu powinien zatem wyjaśnić dlaczego rozstrzygnął sprawę w taki czy inny sposób, przy szczególnym uwzględnieniu treści środka odwoławczego, ma to służyć realizacji ogólnej zasady przekonywania oraz zasady budzenia zaufania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 lutego 2020 r., II SA/Gl 1656/19, CBOSA). Wskazać należy, że w zaskarżonej decyzji popełniono oczywistą omyłkę pisarską, wskazując, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymuje w mocy decyzję Starosty K., podczas gdy w rzeczywistości chodziło o decyzję Starosty W. Za niezasadne Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania polegające na zaniechaniu podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz pominięcie faktu, że sprawa została skierowana do Rzecznika Praw Obywatelskich. Przede wszystkim w świetle treści art. 182 k.k.w. oraz art. 11 p.p.s.a. zarówno Sąd, jak i organy administracji publicznej związane są treścią prawomocnego wyroku skazującego. Decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ musi działać w granicach związania i nie ma możliwości interpretacji wydanego wyroku sądu karnego. Nie może też dokonywać ani rozszerzenia, ani zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu. Jednocześnie, organ nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego. Zatem w następstwie otrzymania zawiadomienia o orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów, odpowiedni organ, w świetle dyspozycji art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., jest zobowiązany cofnąć, w formie decyzji administracyjnej, wskazane uprawnienia do kierowania pojazdami i nie może wydawać skarżącemu tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2020 r. I OSK 140/20, CBOSA). Podkreślić należy, że sam fakt przyjęcia skargi skarżącego przez RPO nie może podważać, ani pozbawiać mocy wiążącej prawomocnego wyroku skazującego. W rezultacie zasadnie organ I i II instancji oparły swoje rozstrzygnięcie na wiążącym je wyroku sądu karnego. Podkreślić bowiem należy, że podnoszone przez skarżącego w postępowaniu argumenty stanowią jedynie polemikę z treścią prawomocnego wyroku skazującego. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, należy wskazać, że uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ma miejsce wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (tak: wyrok NSA z 27.04.2020, II OSK 445/19). O dowolności oceny można byłoby mówić wyłącznie w przypadku uzyskania wniosków niewynikających w sposób logiczny ze zgromadzonego materiału dowodowego lub pominięciu określonych dokumentów lub dowodów jako niezdatnych do poparcia przyjętej z góry tezy (tak wyrok NSA 16 lipca 2020 r., II OSK 837/20). Tymczasem jak wskazano powyżej, organy oparły rozstrzygnięcie na wiążącym je prawomocnym wyroku karnym, prawidłowo określając zakres oraz okres, na jaki następuje cofnięcie uprawnień. Sąd uchylił jedynie zaskarżoną decyzję, ponieważ w decyzji organu I instancji w uzasadnieniu Starosta W. określił okres, na jaki następuje cofnięcie uprawnień, a z uwagi na fakt, że okres ten nie podlega ustaleniom przez organy administracji publicznej, lecz wynika z treści prawomocnego wyroku sądu karnego, uchylenie decyzji I instancji nie było konieczne dla zapewnienia skarżącemu dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie powinno wydać rozstrzygnięcie, z którego w sposób jednoznaczny będzie wynikał okres, na jaki zostają cofnięte skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.