III SA/Kr 763/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie: WSA Halina Jakubiec NSA Grażyna Danielec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2009 r. w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 czerwca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno- środowiskowej wniosku skarżącej E. M. o wyłączenie sędziego NSA Piotra Lechowskiego postanawia: oddalić wiosek W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 3 grudnia 2008 r. I. M. - pełnomocnik skarżącej E. M. złożył wniosek o wyłączenie sędziego NSA Piotra Lechowskiego z uwagi na wypowiedź sędziego "proszę powiedzieć temu człowiekowi". Wnioskodawca stwierdził, iż reszty wypowiedzi nie usłyszał. W dniu 4 grudnia 2008 r. pisemne wyjaśnienia złożył sędzia NSA Piotr Lechowski, który oświadczył, iż nie zachodzą przewidziane w art. 19 p.p.s.a przesłanki wyłączenia sędziego z urzędu. Sędzia wyjaśnił, iż przedmiotem jego wypowiedzi była prośba o pouczenie pełnomocnika skarżącej o zasadach zabierania głosu, miało to miejsce w sytuacji, gdy po wezwaniu stron na salę i ogłoszeniu postanowienia w przedmiocie wniosku pełnomocnika skarżącej o zawieszenie postępowania, Sędzia Przewodniczący udzieliła głosu sędziemu sprawozdawcy w celu złożenia referatu. Wówczas pełnomocnik skarżącej bez próby uzyskania zgody na zabranie głosu rozpoczął składanie kolejnych wniosków, uniemożliwiając sędziemu sprawozdawcy złożenia sprawozdania. Sędzia NSA Piotr Lechowski oświadczył, iż nie zna stron ani ich pełnomocników. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia sędziego, pełnomocnik skarżącej złożył obszerne pismo, w który oświadczył, iż zdanie, które stanowi podstawę jego wniosku brzmiało "powiedzcie temu człowiekowi, żeby przestał gadać". Pełnomocnik skarżącej uznał tę wypowiedź za obraźliwą i świadczącą o stronniczości sędziego. Jego zadaniem sędzia już wcześniej wypowiadał się w sposób "niepokojący", o czym miał świadczyć ton jego głosu. Zdaniem pełnomocnika wypowiedz sędziego świadczyć może o tym, iż ma on już wyrobiony pogląd na sprawę. Zachowanie sędziego odebrał pełnomocnik jako obraźliwe i naruszające jego dobra osobiste. Jako podstawę wniosku podano art. 19 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Instytucję wyłączenia sędziego regulują przepisy Rozdziału 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Wyłącznie sędziego z mocy prawa reguluje przepis art. 18 p.p.s.a., zaś o wyłączeniu na żądanie lub na wniosek traktuje art. 19 p.p.s.a., (a nie jak błędnie podano we wniosku art. 19 k.p.a.), stanowiąc, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Składając wniosek o wyłączenie sędziego strona winna uprawdopodobnić przyczyny tego wyłączenia (art. 20 p.p.s.a.). Sędzia zaś powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie (art. 21 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej nie wykazał w żaden sposób, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziego. Same odczucia pełnomocnika, iż sędzia nie jest bezstronny oraz przypuszczenie o negatywnym nastawieniu sędziego orzekającego w sprawie, bez rzeczowego uprawdopodobnienia w tym zakresie, musi skutkować oddaleniem wniosku. Sędzia ustosunkowując się do wniosku o wyłączenie, złożył oświadczenie, z którego wynika, iż nie zna stron ani ich pełnomocników tak, więc nie łączą go z pełnomocnikiem skarżącej żadne stosunki mogące mieć wpływ na orzekanie w sprawie. Ponadto jego uwaga do Sędziego Przewodniczącego miała na celu zdyscyplinowanie pełnomocnika. Nie sposób również przyjąć, iż słowo "człowiek" użyte przez sędziego ma charakter obraźliwy i mogło naruszyć dobra osobiste pełnomocnika skarżącej, zwłaszcza, że nie było ono wypowiedziane bezpośrednio do niego. Na marginesie wskazać należy także rozbieżność w uzasadnieniu podanym przez pełnomocnika skarżącej do protokołu rozprawy oraz w pisemnym uzasadnieniu wniosku. Zdaniem Sądu wniosek nie wskazuje na przesłanki mogące świadczyć o jakiejkolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziego orzekającego w sprawie, a stanowi głównie wyraz niezadowolenia z obowiązującego w Polsce prawa i sądownictwa. Istota i przesłanki instytucji wyłączenia sędziego wynikające z art. 19 p.p.s.a. nie mogą dotyczyć innych kwestii jak tylko osobistych powiązań danego sędziego ze stroną postępowania, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca. Dlatego orzeczono jak w sentencji postanowienia.