III SA/Kr 767/13
WyrokWSA w Krakowie2014-02-12
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Janusz Bociąga, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie w formie zasiłku celowego zostało nienależnie pobrane, jeśli osoba pobierająca je zataiła fakt zatrudnienia i uzyskiwania wynagrodzenia, które przekraczało kryterium dochodowe?Ratio decidendi
Świadczenie w formie zasiłku celowego zostało nienależnie pobrane, ponieważ skarżący zataił fakt zatrudnienia i uzyskiwania wynagrodzenia, które przekraczało ustawowe kryterium dochodowe. Niewpoinformowanie o zmianie sytuacji materialnej lub przedstawienie nieprawdziwych informacji skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.Stan faktyczny
Skarżący S.M. pobierał zasiłki celowe, nie informując organów o swoim zatrudnieniu i uzyskiwanym wynagrodzeniu. Organy ustaliły, że świadczenia zostały pobrane nienależnie w kwocie 2.999,13 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta stwierdzającą nienależne pobranie świadczenia. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując decyzję i podnosząc zarzut nękania telefonicznego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia w formie zasiłków celowych skargę oddala
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 104, art. 107, art. 108 K.p.a. oraz art. 4, art. 8, art. 14, art. 98, art. 104, art. 106, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2013 r. poz. 182 – dalej w skrócie u.p.s.) oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z dnia 17 lipca 2012 r.) stwierdził nienależnie pobrane przez S. M. świadczenie w formie zasiłków celowych w łącznej kwocie 2,999,13 zł. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wymienił decyzje na podstawie których wnioskodawcy został przyznany zasiłek celowy. Następnie podał jego dochód od sierpnia 2011 r. do czerwca 2012 r. Po porównaniu tych danych stwierdzono, że świadczenie od miesiąca września 2011 r. do miesiąca czerwca 2012 r. wnioskodawcy nie przysługiwało. S. M. zataił, że w tym okresie otrzymywał wynagrodzenie z umowy o pracę w A Sp. z o.o. od dnia 13 lipca 2011 r. (umowa została zawarta do dnia 31 grudnia 2013 r.)
Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. M. W uzasadnieniu wskazał, że nie zgadza się z wydaną decyzją.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 kwietnia 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 8, art. 39, art. 41, art. 104, art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, że podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej formułuje art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. 2013 r. poz. 182). Zgodnie z tym przepisem prawo do świadczeń przysługuje osobie samotnie gospodarującej której dochód nie przekracza aktualnie kwoty 542 zł oraz zaistnienia co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej. Jak stanowi przepis art. 39 ust. 1 tej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Natomiast w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (art. 41 pkt 1 ww. ustawy). Zgodnie z art. 98 ustawy o pomocy społecznej świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny. Zgodnie z definicją zawartą w art. 6 pkt 16 ustawy przez świadczenie nienależnie pobrane rozumie się świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. Z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, że S. M. nie poinformował organu o tym, że jest zatrudniony w A Sp. z o.o. od dnia 13 lipca 2011 r i umowa została zawarta do dnia 31 grudnia 2013 r. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie o zatrudnieniu S. M. (karta akt 639) oraz jego pisemne oświadczenia składane na przestrzeni wielu miesięcy, z których jednoznacznie wynika, iż strona oświadcza, że nie osiąga żadnego dochodu, poza kwotą 80 zł z pracy dorywczej (dowód: k. 474, 478, 492, 500, 518, 530, 550, 571, 582, 598). W ocenie organów S. M. niewątpliwie zataił prawdę o posiadanym dochodzie z zatrudnienia.
Od tej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł S. M. Stwierdził, że nie zgadza się z wydaną decyzją, gdyż nie wzięto pod uwagę połączenia telefonicznego z dnia 26 stycznia 2012 r., które zostało wykonane o godzinie 4.57 tylko po to, żeby gnębić skarżącego. Nie przedstawił on innych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując przy tym w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji. Przy czym Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością niekwestionowaną jest, iż skarżący uchybił obowiązkowi ujawnienia swojego rzeczywistego dochodu, który osiągał składając wnioski o przyznanie świadczeń w formie zasiłków celowych. Nie ma znaczenia, czy w tym zakresie współdziałał z pracownikami socjalnymi, co podniósł w postępowaniu przed Sądem, czy też zrobił to samodzielnie.
Podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej formułuje art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem prawo do świadczeń przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza aktualnie kwoty 542 zł oraz zaistnienia co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej. Jak stanowi przepis art. 39 ust. 1 tej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Natomiast w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (art. 41 pkt1).
W myśl art. 98 ustawy świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny. Zgodnie z definicją zawartą w art. 6 pkt 16 ustawy przez świadczenie nienależnie pobrane rozumie się świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej.
Z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, że S. M. nie poinformował organu o tym, że jest zatrudniony w A Sp. z o.o. od dnia 13 lipca 2011 r., a umowa została zawarta do dnia 31 grudnia 2013 r. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie o zatrudnieniu (karta 639 akt administracyjnych). Ponadto w aktach sprawy znajdują się również pisemne oświadczenia S. M. w ilości dziesięciu sztuk, składanych na przestrzeni wielu miesięcy, z których jednoznacznie wynika, iż strona oświadcza, że nie osiąga żadnego dochodu, poza kwotą 80 zł z pracy dorywczej.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 6 pkt 16 u.p.s. przez świadczenie nienależnie pobrane rozumie się świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub nie poinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. W ocenie Sądu skarżący niewątpliwie zataił prawdę o posiadanym dochodzie z zatrudnienia, a zatem nie poinformował o zmianie swojej sytuacji materialnej, a ponadto wielokrotnie składał oświadczenia, iż nie posiada zatrudnienia, podając w ten sposób nieprawdziwe informacje. Jego wynagrodzenie przekraczało blisko dwukrotnie kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, uprawniające do przyznania wnioskowanego świadczenia. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych zaskarżone rozstrzygnięcie ustalające, że pobrany przez skarżącego zasiłek celowy we wskazanym okresie i kwocie jest świadczeniem nienależnie pobranym odpowiada prawu.
Stanowisko organu II instancji jest słuszne, bowiem wysokość rzeczywistego dochodu skarżącego (po doliczeniu wynagrodzenia z pracy), jak wyżej wskazano znacznie przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania pomocy społecznej, które określa art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a które w dniu wydania zaskarżonej decyzji wynosiło 542 zł. W związku z powyższym w okresie od września 2011 r. do czerwca 2012 r. (włącznie) świadczenia w formie zasiłków celowych nie przysługiwały skarżącemu. Wysokość nienależenie pobranych świadczeń w postaci zasiłków celowych organy właściwie obliczyły na kwotę 2.999,13 zł. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie potwierdza, że postępowanie organu w przedmiotowej sprawie jest prawidłowe. Zarzut skarżącego, jako, że organ II instancji nie wziął pod uwagę, jako dowodu połączenia telefonicznego, które zdaniem S. M. zostało wykonane w dniu 26 stycznia 2012 r. o godzinie 4.57 z numeru telefonu biura MOPS-u, a którym to połączeniem skarżący miał być nękany, w ocenie Sądu nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie.
Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło