III SA/Kr 768/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Określając swój majątek oświadczyła, że nie posiada nieruchomości (mieszkanie wynajmuje w TBS) ani zasobów (ma jedynie długi w TBS na ponad 6 tyś. zł). Z przedmiotów wartościowych zadeklarowała samochód marki Ford z 1998 r. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego określiła łącznie na kwotę 2109,16 zł wyjaśniając, że składa się na to wynagrodzenie syna w wysokości 1111,86 zł oraz jej stypendium stażowe w kwocie 997,30 zł. Uzasadniając swoje starania podniosła, prowadzi wspólne gospodarstwo z synem. Zajmują dwupokojowe mieszkanie w zasobach TBS. Czynsz za najem to kwota 1124,05 zl. Do tego dochodzą opłaty z prąd 143,30 zł, za gaz 60,10 zł, karty MPK za 50 zł dla skarżącej i za 89 zł dla syna, opłaty za telefony komórkowe syna 50 zł, skarżącej 70,30 zł, rata w banku 150 zł. W sumie stałe wydatki zamykają się kwotą 1850 zł. Należy jednak uwzględnić jeszcze koszty leków i żywności. Skarżąca powiada, ze od 2012 r. jest osobą bezrobotna, bez prawa do zasiłku. W chwili obecnej jest na stażu z UE do 3.11.2017 r. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki do wykazanych dodała jeszcze opłatę za Internet 145 zł oraz ubezpieczenie PZU. Do wniosku dołączyła kopię orzeczenia zaliczającego skarżącą do osób z lekkim stopniem niepełnosprawności, kopię wypowiedzenia umowy najmu, pismo w sprawie pomocy mieszkaniowej, pismo z wykazem zadłużenia w TBS, kartę informacyjną leczenia matki, zaświadczenie lekarskie matki, zaświadczenie z urzędu pracy o zarejestrowaniu skarżącej jako osoby bezrobotnej ze wskazaniem kwot otrzymanego stypendium, pismo związane z interwencją poselską. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie przyznanie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżącej. Skarżąca jest osobą raczej ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku i stałej pracy, z zadłużeniem, zagrożoną eksmisją. Z zasad doświadczenia życiowego wynika zaś że środki jakie ma do dyspozycji skarżącą z trudem wystarczają przy obecnym poziomie cen oraz usług na opłacenie wykazanych kosztów bieżącego utrzymania. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącą środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że nie jest ona w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Biorąc to pod uwagę udzielono skarżącej w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.