III SA/Kr 77/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Lechowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Dyrektora [...] w K na decyzję Kuratora Oświaty z dnia 17 grudnia 2012r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczniów postanawia odrzucić skargę Kurator Oświaty decyzją z dnia 17 grudnia 2012r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. M., uchylił decyzję Dyrektora [...] w K z dnia [...] 2012 r. nr [...] skreślającą z listy uczniów M. M. – ucznia kursu w zawodzie [...] stopień II Ośrodka [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dyrektor [...] w K wniósł na powyższą decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, podnosząc że Dyrektor [...] nie może skutecznie wnieść skargi na decyzję w sprawie, w której orzekał jako organ I instancji. Dyrektor [...] przedstawił w piśmie z dnia 15 lutego 2013 r. polemikę ze stanowiskiem zawartym w odpowiedzi na skargę. Do pisma załączył pełnomocnictwo Prezydenta Miasta udzielone Dyrektorowi m.in. "do reprezentowania Gminy przed sądami, organami administracji publicznej., organami egzekucyjnymi we wszystkich postępowaniach sądowych, administracyjnych i egzekucyjnych związanych z działalnością jednostki". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Doprecyzowaniem tego przepisu jest art. 32 P.p.s.a., który stanowi, że stronami w postępowaniu sądowo administracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Postępowanie sądowo administracyjne wszczyna się w momencie skutecznego wniesienia skargi przez uprawniony podmiot. Z tego względu struktura tego postępowania ukształtowana jest jako spór prowadzony przed sądem przez podmiot żądający udzielenia ochrony prawnej i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną zgłoszenia żądania udzielenia ochrony prawnej. Takie ukształtowanie struktury postępowania sądowo administracyjnego zakreśla krąg podmiotów, którym przepisy procesowe przyznają prawo do wszczęcia postępowania przed sądem. Z tego właśnie względu postępowanie sądowo administracyjne nie może zostać uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku podmiotów wykonujących funkcje zlecone albo na podstawie porozumienia zawartego z właściwym organem administracji rządowej. Podmiot taki nie może zatem występować jako strona w dalszych stadiach postępowania administracyjnego w sprawie przez siebie rozstrzygniętej i nie może posiadać uprawnień do wnoszenia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu wyższego stopnia. W przedmiotowej sprawie taki właśnie status posiada Dyrektor [...]. Wynika to wprost z przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), który w art. 39 ust. 2 stanowi, że dyrektor szkoły może w drodze decyzji jako organ pierwszej instancji skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły oraz, że skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej. Decyzja taka jest wydawana w trybie określonym w rozdziale 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Tym samym decyzja wydawana przez Dyrektora ma charakter administracyjnoprawny. Dodatkowo między uczniem a szkołą nie ma równorzędności podmiotów, lecz jest stosunek podporządkowania, charakterystyczny dla stosunku administracyjnego. Dlatego wydalenie ucznia ze szkoły następuje w drodze jednostronnej decyzji organu szkoły, mającej wobec ucznia charakter władczy. Wskazać należy, że kwestia dopuszczalności wnoszenia skarg do sądu administracyjnego przez organy administracji publicznej była dotychczas rozstrzygana w sposób jednolity i jednoznaczny w orzecznictwie sądowo administracyjnym. Stroną w postępowaniu sądowo administracyjnym nie może być organ, który w rozpatrywanej przez Sąd sprawie był powołany do wydania decyzji administracyjnej pierwszej instancji, a który nie zgadza się z decyzją organu odwoławczego. Innymi słowy, inna jest rola procesowa organu, a inna strony. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lipca 1999 r. sygn. akt II SA 974/99 (lex nr 46296). Zgadzając się w pełni z przedstawionym poglądem i mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdza, że Dyrektor [...] w K jako organ pierwszej instancji nie mógł skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego, ponieważ przepisy prawa materialnego nie przyznają temu organowi interesu prawnego we wniesieniu skargi. Sytuacji tej nie zmienia udzielone przez Prezydenta Miasta pełnomocnictwo, nie można uznać bowiem, że kreuje ono interes prawny organu pierwszej instancji. Skarga podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. jako niedopuszczalna.