III SA/Kr 771/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-09-16

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli nie wzbudza wątpliwości sądu i pozwala na ocenę sytuacji bytowej strony?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W takiej sytuacji sąd może wydać rozstrzygnięcie bez konieczności wzywania strony o dodatkowe oświadczenia lub przedkładanie dokumentów źródłowych, jeśli na podstawie oświadczenia dojdzie do przekonania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący A. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania administracyjnego. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu, a skarżący podał informacje o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej (mieszkanie 47 mkw), dochodach (renta inwalidzka 580 zł) oraz stałych obciążeniach (czynsz, media, telefon). ZUS potwierdził pobieranie renty w wysokości 513,45 zł netto.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Wojewody z dnia 4 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z kosztów sądowych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że nie posiada osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidocznił, że należy do niego 47 metrowe mieszkanie. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje dochodu oszacował na 580 zł renty inwalidzkiej z tytułu niezdolności do pracy. Uzasadniając swoje starania odniósł się do okoliczności nurtującej go sprawy administracyjnej. Wskazał, że na stałe obciążenia sięgają kwoty 482 zł. Składa się na to 327 zł czynszu, 30 zł za wodę, 60 zł za energię elektryczną, 50 zł za gaz i 15 zł za telefon. Z urzędu stwierdza się, że w aktach sprawy zalega zaświadczenie ZUS z dnia 30 lipca 2010 r. potwierdzające, że skarżący pobiera stałą rentę z tytułu niezdolności do pracy otrzymując do wypłaty 513,45 zł netto. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego a co za tym idzie i jego aktualnych możliwości płatniczych. Obrazuje, że skarżący nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać samotnie gospodarującego rencistę, z niewielkim świadczeniem wypłacanym przez ZUS, którego większą cześć pochłaniają wydatki związane z utrzymaniem mieszkania i opłaceniem mediów. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakie pozostają skarżącemu do dyspozycji wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb dnia codziennego. Okoliczność, że należy do niego mieszkanie nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem posiada ono określoną wartość sprzedażną względnie podkładową to jednak trudno wymagać od skarżącego rozporządzeń tego rodzaju celem pozyskania środków na koszty sądowe albowiem godziłyby one w podstawy egzystencje tego człowieka. Poza tym nie można tracić z pola widzenia, że przy niewielkich dochodach i wykazanych obciążeniach skarżący w ocenie instytucji finansowych może nie posiadać wystarczającej zdolności do spłaty bieżących zobowiązań. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalniając go z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło