III SA/Kr 771/19
WyrokWSA w Krakowie2019-11-14
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Ewa Michna, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Policji, który nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w części w drodze darowizny, a w części w drodze kupna-sprzedaży, może ubiegać się o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego dla policjanta ma charakter odpłatny i stanowi rekompensatę poniesionych kosztów. Uzyskanie lokalu w drodze darowizny, nawet jeśli stanowi znaczną część udziałów i zaspokaja potrzeby mieszkaniowe, nie kwalifikuje do otrzymania tej pomocy, ponieważ nie wiąże się z poniesieniem kosztów nabycia w ścisłym tego słowa znaczeniu. Zakup pozostałej części udziału, po uzyskaniu większości w drodze darowizny, nie zmienia charakteru pierwotnego nabycia i nie uzasadnia przyznania pomocy finansowej.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Lokal nabył w drodze umowy darowizny (9/10 udziału) i umowy sprzedaży (1/10 udziału). Organy Policji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że nabycie w drodze darowizny nie spełnia przesłanki odpłatności. Funkcjonariusz w skardze argumentował, że ustawa nie warunkuje uzyskania pomocy od formy nabycia lokalu, a pojęcie 'uzyskanie' obejmuje wszelkie zdarzenia prawne prowadzące do nabycia lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Ewa Michna WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 10 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej skargę oddala
Decyzją nr [...] z dnia 10 maja 2019 r., Komendant Wojewódzki Policji po rozpatrzeniu odwołania P. K. (dalej jako skarżący) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2019 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym:
W dniu 1 lutego 2019 r. skarżący, funkcjonariusz w służbie stałej Policji złożył do Komendanta Powiatowego Policji wniosek o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w K przy ul. W. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie wniosku poprzez przedłożenie umowy przedwstępnej dotyczącej zakupu lokalu, skarżący poinformował Komendanta Powiatowego Policji że przedmiotowy lokal nabył w dniu 11 lutego 2019 r., na potwierdzenie czego przedłożył zaświadczenie o prawie do lokalu mieszkalnego wydane przez Spółdzielnię Mieszkaniowo - Lokatorsko -Własnościową z dnia 15 lutego 2019 r. oraz kserokopię aktu notarialnego Rep. [...], z którego wynikało, iż skarżący nabył w drodze umowy darowizny i sprzedaży udziały małżonków T. K. i K. K. w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego (odpowiednio 9/10 udziału i 1/10 udziału).
Decyzją nr [...] z dnia [...] 2019 r., Komendant Powiatowy Policji odmówił skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Jako podstawę zaskarżonej decyzji organ przyjął art. 94 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w związku z § 2, § 3 ust. 1 oraz § 3a ust. 1 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjanta, § 2 p. 1 i § 3, dalej jako rozporządzenie z 2001 r., Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r., w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, dalej jako rozporządzenie z 2005 r.
W odwołaniu P. K. zarzucił, że nie wystąpiła żadna z negatywnych przesłanek uzasadniających odmowę przyznania mu świadczenia, a Komendant Powiatowy Policji rozpatrując jego wniosek bezzasadnie dokonał rozdzielenia sposobu uzyskania udziałów w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, na nabyte w drodze darowizny i sprzedaży. Taki podział udziałów w akcie notarialnym wynikał wyłącznie z konieczności określenia wysokości należności podatkowych. Nadto zarzucił, że organ I instancji wezwał wnioskodawcę do dostarczenia aktu notarialnego pomimo załączenia przez niego wszystkich dokumentów, a przyjmując stanowisko, iż "uzyskanie" lokalu mieszkalnego wymaga "poniesienia określonych kosztów", błędnie uznał, iż z tytułu zawartej umowy darowizny i sprzedaży skarżący takich kosztów nie poniósł. Także określenia metrażu nabytego lokalu mieszkalnego, organ I instancji dokonał w sposób niewłaściwy pomimo, iż jest on wskazany w treści aktu notarialnego i wynosi 37,7 m2.
Decyzją nr [...] z dnia 10 maja 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji trzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał art. 88, art. 94 ust. 1 i art. 97 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U.2019.161) oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U.2013.864), dalej jako rozporządzenie z 2001 r. Nadto organ wskazał, że w § 3 pkt 2 rozporządzenia z 2001 r., ustawodawca wskazał jakie dokumenty "w szczególności" powinien przedłożyć wnioskodawca starający się o pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, na co organ I instancji zwrócił uwagę w wydanej przez siebie decyzji.
Lista wymienionych dokumentów nie jest zamknięta, na co wskazuje zwrot "w szczególności", jednak są to dokumenty które wnioskodawca powinien przedłożyć w pierwszej kolejności, w zależności od rodzaju nieruchomości (lokal mieszkalny, dom jednorodzinny) i sposobu w jaki ją zamierza ją uzyskać. Dokumenty te mają potwierdzić starania funkcjonariusza o uzyskanie lokalu mieszkalnego, domu jednorodzinnego, co już na tym etapie wiąże się z ponoszeniem kosztów np. wypisu z ksiąg wieczystych, wpłaceniem zadatku lub zaliczki, opłat członkowskich, wkładów mieszkaniowych, opłat związanych ze składaniem wniosków w celu np. otrzymania pozwolenia na budowę itp...
Zdaniem organu odwoławczego podkreślił, że kluczowe znaczenie dla udzielenia pomocy finansowej ma użyte przez ustawodawcę pojęcie "uzyskanie" lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego). Pomoc finansowa dla policjanta czyniącego starania w kierunku uzyskania lokalu mieszkalnego jest częściową rekompensatą poniesionych przez niego kosztów z tym związanych, w celu umożliwienia mu zamieszkania w miejscowości, w której pełnieni on służbę lub miejscowości pobliskiej. Na poparcie powyższych twierdzeń organ odwoławczy powołał liczne orzeczenia sądów administracyjnych, w których sądy podkreśliły, że uzyskanie mieszkania wiąże się z udokumentowaniem przez policjanta poniesienia kosztów zakupu mieszkania, wykazaniem związku pomiędzy faktem uzyskania lokalu i pomocą finansową na jego uzyskanie. Z powołanych wyroków wynika, że uzyskanie lokalu mieszkalnego oznacza uzyskanie odpłatne lokalu, a nie otrzymanie pod tytułem darmym. (wyroku NSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2001 r., sygn. akt I SA 281/2000, uchwała w składzie siedmiu sędziów NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie sygn. akt I OPS 7/08, wyrok NSA dnia 28 maja 2010 r sygn. akt I OSK 1616/09, wyroki WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. II SA/Wa 1792/13 oraz z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. II SA/Wa 231/14, wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 marca 2011 r. III SA/Łd 52/11 – publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że w uchwale siedmiu sędziów z dnia 29 kwietnia 2009 r. NSA podkreślił, iż pomoc finansowa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych nie została ukształtowana, jako prawo z tytułu pełnienia służby. Pomocy tej nie można też utożsamiać z bezzwrotnym co do zasady świadczeniem udzielanym przez państwo na spłatę wszystkich wydatków związanych z nabyciem domu (lokalu) mieszkalnego. Świadczenie to przysługuje nie w związku z uzyskaniem domu (lokalu) mieszkalnego, ale na ich uzyskanie, czyli w celu uzyskania mieszkania umożliwiającego funkcjonariuszowi zamieszkanie w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. NSA wskazał również, że pomoc finansowa jest świadczeniem udzielanym na wniosek, a nie z urzędu i dopiero po złożeniu wniosku wraz z wymaganą dokumentacją organ może prowadzić postępowanie w sprawie przyznania takiej pomocy.
Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że skarżący nabył w drodze darowizny skarżący 9/10 udziału, co odpowiada 21,6 m2 powierzchni mieszkalnej, a 1/10 udziału nabył w drodze kupna - sprzedaży co odpowiada 2,4 m2 powierzchni mieszkalnej. O ile wymiar udziału darowanego przewyższa więc przewidzianą w przepisach normę zaludnienia (w tym przypadku dwie normy czyli 14-20 m2/ osobę), o tyle udział kupiony przez skarżącego nie spełnia warunków przynajmniej jednej normy zaludnienia wynoszącej 7-10 m2, ale też nie warunkuje nabycia powierzchni odpowiadającej przysługującym mu normom zaludnienia.
Zatem, z chwilą złożenia przez skarżącego oświadczenia o przyjęciu darowizny 9/10 nabył on udział w części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, którego metraż w przeliczeniu na wysokość ww. udziału wyniósł ponad 2 normy zaludnienia, co w pełni zaspakajało potrzeby mieszkaniowe skarżącego i bezsprzecznie dawało mu prawo do zamieszkania i korzystania z lokalu mieszkalnego. Czynność ta nie pociągała za sobą konieczności dokonania dodatkowych opłat, za wyjątkiem ewentualnych kosztów związanych z notarialną formą jej zawarcia. Nabycie w drodze zakupu pozostałej 1/10 udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nie warunkowało więc uzyskania przez skarżącego powierzchni mieszkalnej odpowiadającej przysługującym mu normom zaludnienia (taką nabył już tytułem darmym), a stanowiło jedynie zmianę w zakresie posiadanego już prawa.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie. W szczególności za chybiony organ odwoławczy uznał zarzut skarżącego, że organ I instancji bezzasadnie wezwał go do przedłożenia aktu notarialnego podczas, gdy dostarczył on wcześniej wszystkie dokumenty. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, każda ze spraw rozpatrywanych przez organ jest indywidualna, w związku z czym, w celu dokładnego jej wyjaśnienia organ może wezwać stronę do uzupełnienia wniosku i złożenia dodatkowych wyjaśnień, w szczególności gdy przepisy nakładają na stronę obowiązek złożenia określonych dokumentów wraz z wnioskiem o udzielenie świadczenia. Zgodnie z § 3 rozporządzenia z 2001 r., do wniosku o przyznanie pomocy finansowej funkcjonariusz dołącza dokumenty potwierdzające ubieganie się o uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego). Dopiero po otrzymaniu tych dokumentów organ administracyjny może prawidłowo rozpatrzyć wniosek. Przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego tytułem darmym, którego koszty stanowią zaledwie część wysokości świadczenia, stałoby w sprzeczności z jej ustawowym ratio legis. Działanie takie byłoby nieuzasadnione i naraziłoby na zarzut nieracjonalnego gospodarowania publicznymi środkami finansowymi.
Komendant Wojewódzki Policji uznał, mając na uwadze tożsamość przedmiotu (udziały w spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego) i stron dokonujących poszczególnych czynności, że przeprowadzenie ich w ramach jednego aktu notarialnego było uzasadnione z ekonomicznego punktu widzenia i korzystne skarżącego, jednak darowizna i sprzedaż stanowiły niezależne od siebie czynności cywilnoprawne nie mające na siebie wzajemnego wpływu. Czynności te na etapie ich zawierania rodziły różne skutki prawne dla skarżącego. W wyniku darowizny skarżący stał się posiadaczem 9/10 części udziałów w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, a dokonując zakupu pozostałej 1/10 udziału nabył prawo do wyłącznego dysponowania lokalem mieszkalnym.
W kwestii zarzutu skarżącego, iż poniósł on koszty związane z nabyciem lokalu, których organ I instancji nie uwzględnił przy wydawaniu decyzji, Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że kosztów w łącznej kwocie 11.365,55 zł, nie należy traktować niepodzielnie, tym bardziej, że były to koszty związane z nabyciem poszczególnych udziałów (darowizny i umowy sprzedaży) były odwrotnie proporcjonalne do ich wielkości. Nabył w drodze darowizny udział 9/10 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, a czynność ta zwolniona była od podatku z tytułu pokrewieństwa na podstawie art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadku i darowizn. Udział ten w pełni zaspakajał potrzeby mieszkaniowe skarżącego i dawał mu prawo do zamieszkania i korzystania z lokalu mieszkalnego. Koszty związane z zakupem udział 1/10 części w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu wiążą się z rozszerzeniem praw skarżącego i nie uzasadniają wypłaty świadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie P. K. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 6 k.p.a. polegające na wydaniu rozstrzygnięcia niezgodnego z przepisami prawa, art. 7 k.p.a. polegającego na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej oraz 8 k.p.a. polegającego na prowadzeniu postępowania w sposób podważający zaufanie obywatela do organów władzy publicznej w zw. a art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wystarczająco rzetelnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 88, art. 94 i art. 94 ust. 1 ustawy O Policji, poprzez błędną wykładnię wskazanych przepisów ustawy o Policji, w następstwie czego odmówiono skarżącemu - osobie spełniającej ustawowe przesłanki, pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że organ bezpodstawnie wezwał go o dołączenie aktu notarialnego, podczas gdy skarżący wcześniej przedłożył zaświadczenie ze Spółdzielni Mieszkaniowej, z którego wynikało, że nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Nadto organ II instancji bezpodstawnie ustaliły, że skarżący stał się posiadaczem 9/10 udziałów w przedmiotowym lokalu, a nie stał się posiadaczem pozostałej części lokalu, dokonując zakupu 1/10 części tego lokalu.
Zdaniem skarżącego ustawa o Policji nie warunkuje uzyskania pomocy finansowej w zależności od formy uzyskania lokalu. Pojęcie "uzyskanie" obejmuje, zdaniem skarżącego wszelkie zdarzenia prawne, z którymi wiąże się skutek nabycia lokalu, prowadzący do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza. Skoro przepisy ustawy nie zawężają możliwości nabycia lokalu do czynności odpłatnych, to należy uznać, że przez nabycie lokalu należy rozumieć każdą formę uzyskania lokalu, niezależnie od tego czy jest odpłatna czy jest nieodpłatna, a także niezależnie od wielkości powierzchni mieszkalnej nabytej nieruchomości. Na poparcie swoich twierdzeń powołał wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 976/10.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302), dalej "P.p.s.a.", Sąd dokonuje kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem zgodności z prawem nie będąc związany zarzutami, podstawą prawną i wnioskami określonymi w skardze.
Mając na uwadze powyższe kryterium kontroli, a także stan faktyczny przedmiotowej sprawy, należy wskazać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zdaniem Sądu organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu w jaki mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U.2019.161), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U.2013.864), dalej jako rozporządzenie z 2001 r., a także rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów z dnia 18 maja 2005 r. (Dz.U.2013.1170), dalej jako rozporządzenie z 2005 r.
Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy, "Policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych". Prawo to jest realizowane bądź w formie rzeczowej – przez przydział mieszkania na podstawie decyzji administracyjnej, bądź finansowej – przez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego we własnym zakresie. W myśl art. 94 ust. 1 ustawy " Policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość".
Ponadto rozporządzenie MSWiA z 2001 r. będące aktem wykonawczym do art. 94 ust. 2 ustawy, reguluje zasady przyznawania pomocy finansowej. Zgodnie z § 3 powyższego rozporządzenia, pomoc finansową przyznaje się na wniosek policjanta. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta (...) o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności: 1) zaświadczenie o członkostwie ze spółdzielni mieszkaniowej albo 2) wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną albo, 3) w przypadku budowy domu jednorodzinnego - aktualny wyciąg z księgi wieczystej potwierdzający własność gruntu (...) oraz pozwolenie właściwego organu na budowę domu albo, 4) pozwolenie na budowę lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość.
Sąd podziela stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji, że powyższy przepis wymienia tylko przykładowo dokumenty, których organ może zażądać na potwierdzenie nabycia przez funkcjonariusza prawa do lokalu (lub domu). Niezasadny zatem jest zarzut skarżącego, że organ bezpodstawnie wezwał go o akt notarialny. Tym bardziej, że organ miał obowiązek ustalić na jakiej podstawie skarżący uzyskał prawo do lokalu mieszkalnego. Z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia ze Spółdzielni Mieszkaniowej, wynikało jedynie, że skarżący nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, jednak nie wiadomo było na jakiej podstawie. Natomiast z aktu notarialnego Rep.A nr [...] z dnia 11 lutego 2019 r., jednoznacznie wynikało, że skarżący uzyskał przedmiotowy lokal, zawierając dwie odrębne umowy cywilnoprawne, a mianowicie umowę darowizny w wyniku której uzyskał prawo własności 9/10 części udziału spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, którego powierzchnia mieszkalna wynosiła 37,70 m2 oraz umowę kupna-sprzedaży, w wyniku której uzyskał 1/10 części udziału w prawie do tego lokalu.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że gramatyczna wykładnia art. 88 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 1 ustawy prowadzi do wniosku, iż przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa, a to z kolei oznacza, że ten rodzaj pomocy jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Za takim rozumieniem przepisu art. 94 ust. 1 ustawy przemawia sama istota prawa policjanta do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy.
Prawo policjanta do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest przy tym wyraźnie powiązane nie tylko z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza (...), ale uprawnienie to dotyczy tylko wypadku, gdy uzyskanie (nabycie) lokalu ma charakter odpłatny. Wynika to z charakteru instytucji pomocy finansowej jako instytucjonalnego wsparcia poniesionych - niejako w zastępstwie organów Policji - przez policjanta kosztów związanych z zapewnieniem mu, wynikającego z przepisu art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, uprawnienia do mieszkania. Skuteczne ubieganie się o pomoc wymaga zatem wykazania, że czynność prawna, która doprowadziła do uzyskania mieszkania miała charakter odpłatny (w orzecznictwie przyjmuje się nawet, że może to być także umowa dożywocia, zbliżona rodzajowo do darowizny, ale różnicującą ją pewną ekwiwalentnością świadczeń stron tej umowy – zob. wyrok NSA z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I OSK 139/12 - publ. orzecenia.nsa.gov.pl).
Wykluczone jest natomiast uzyskanie pomocy w razie uzyskania lokalu (lub domu) w drodze darowizny, gdyż w takim wypadku nie można mówić o poniesieniu przez policjanta kosztów nabycia lokalu. Nie chodzi tu przy tym o szeroko rozumiane koszty związane z nabyciem lokalu, do których należy koszt poszukiwań lokalu, koszt pośrednika, różnego rodzaju odstępne dla dotychczasowego najemcy lokalu itp., ale o koszty zakupu w ścisłym tego słowa znaczeniu. W uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 222/10 (publ. orzecenia.nsa.gov.pl), w którym poddano analizie orzecznictwo sądów administracyjnych, dotyczących pomocy finansowej na nabycie lokalu w służbach mundurowych, trafnie zaznaczono, że w zakresie ustalania prawa funkcjonariusza policji do otrzymania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, nie można było wykładni wymienionego przepisu dokonać wyłącznie na podstawie językowych dyrektyw interpretacyjnych. Niezbędne było dokonanie wykładni systemowej i celowościowej, przy uwzględnieniu nie tylko przepisów ustawy o Policji, ale też konstrukcji równokształtnych instytucji uregulowanych w innych ustawach dotyczących służb mundurowych. (wyrok NSA z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1186/13, wyroku NSA z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK - publ. orzecenia.nsa.gov.pl)
W akcie notarialnym z dnia 11 lutego 2019 r. doszło do zawarcia przez skarżącego dwóch umów cywilnoprawnych dotyczących przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a to umowy darowizny i umowy kupna sprzedaży.
Sąd podziela stanowisko organu, że pojęcie uzyskania lokalu mieszkalnego, którym posługuje się art. 94 ust. 1 ustawy o Policji oznacza uzyskanie jedynie odpłatne uzyskanie lokalu lub domu, nie zaś uzyskanie na podstawie umowy darowizny. Nie zmienia tego fakt, że skarżący uzyskał prawo do przedmiotowego lokalu w 9/10 cz. na podstawie umowy darowizny.
Jak słusznie wskazały organy, skarżący po złożeniu oświadczenia o przyjęciu darowizny 9/10 części w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu stał się już właścicielem tego lokalu (w udziale 9/10 części) i nabył prawo do posiadania i rozporządzania prawem do tego lokalu. Nabycie 9/10 udziału w przedmiotowym lokalu spowodowało, że skarżący uzyskał prawo do lokalu o przysługującej mu normie zaludnienia, zgodnie z wymaganiami rozporządzenia z 2005 r. Natomiast zakup kolejnej 1/10 części spowodował, że skarżący uzyskał prawo do posiadania i rozporządzania całym lokalem.
W konsekwencji organy prawidłowo odmówiły skarżącemu przyznania prawa pomocy finansowej na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji.
W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut skarżącego w części w jakim domagał się on przyznania mu pomocy finansowej na pokrycie kosztów sporządzenia aktu notarialnego z dnia 11 lutego 2019 r. Nie są to bowiem koszty uzyskania lokalu mieszkalnego, a jedynie są to wydatki pośrednie, na które nie przysługuje pomoc finansowa z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji.
Reasumując Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego bądź naruszenia przepisów postępowania procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło