III SA/Kr 773/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lutego 2011 r. w dniu 7 marca 2011 r. w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia 7 czerwca 2010 r. znak: [...] zasiłku celowego w przedmiocie postanawia I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego Skarżący J. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Skarżący podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wskazał też, że utrzymuje się ze środków otrzymywanych z pomocy społecznej. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne i na podstawie wyjaśnień, jakie skarżący składał we wcześniejszych sprawach (sygn. akt III SA/Kr 1023-1024/08) z urzędu ustalono, że źródłem utrzymania skarżącego jest zasiłek stały w wysokości 444 zł. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy (aktualizacja wywiadu k. 8 i następne akt adm.). Ustalenia organów potwierdzają, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo, matka skarżącego jest osobą chorą o orzeczonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności a ojciec skarżącego mieszka w Domu Pomocy Społecznej. Skarżący zamieszkuje w domu rodzinnym stanowiącym własność matki (k. 5 akt. adm.). Z wyjaśnień skarżącego składanych w innych sprawach wynika, że opłaca on w połowie rachunki za gaz, energię elektryczną, telefon. Ponosi wydatki na leczenie i lekarstwa. Ostatnio była to kwota łącznie 194,57 zł wydana na przestrzeni miesiąca (vide: kopie faktur k. 1-3 akt adm.). Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 4 lutego 2011 r. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla pełnomocnika z urzędu. Skarżący wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza, podnosząc, że "orzeczenie o stopniu niepełnosprawności utraciło ważność z dniem 31 marca 2010 r." oraz że nie otrzymuje już zasiłku stałego, ponieważ Wójt Gminy 14 stycznia 2011 r. odmówił mu przyznania zasiłku. Dlatego zdaniem skarżącego powinien zostać całkowicie zwolniony od kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie "ppsa", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Art. 245 § 2 ppsa stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z art. 245 § 3 ppsa prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "a" ppsa nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zaskarżona przez J. J. decyzja dotyczyła zasiłku celowego, a więc jest to sprawa z zakresu pomocy społecznej. Dlatego skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, co oznacza, że nie musi on wnosić opłat sądowych jak i ponosić wydatków. Zatem postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych było bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Umorzenie postępowania w tym zakresie nie jest orzeczeniem niekorzystnym dla skarżącego, gdyż nie nakłada na niego obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, lecz potwierdza, że skarżący jest zwolniony od kosztów na mocy samej ustawy i nie jest do tego potrzebne orzeczenie sądu. Odnośnie wniosku skarżącego o ustanowienie radcy prawnego Sąd uznał, że skarżący jest osobą niezamożną i utrzymuje się z niewielkich kwot przyznanych w ramach pomocy społecznej oraz boryka się z problemami zdrowotnymi. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki finansowe, jakimi skarżący dysponuje, wystarczają jedynie na zapewnienie podstawowego utrzymania, nie ma on więc możliwości opłacenia kwalifikowanego pełnomocnika. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru to należało przyznać mu pełnomocnika z urzędu. Ponownie podkreślić trzeba, że ustanowienie radcy prawnego oznacza przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, lecz w pozostałej części (dotyczącej zwolnienie od kosztów sądowych) skarżący korzysta ze zwolnienia ustawowego. Dlatego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245, 246 § 1 pkt 2 ppsa.