III SA/Kr 775/18
PostanowienieWSA w Krakowie2018-11-07
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która domaga się ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli jej dochody i majątek, mimo posiadania nieruchomości i znaczących długów, nie pozwalają na pokrycie kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, jeżeli wraz z wnioskiem złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy dochody strony są niewielkie, a majątek obciążony znacznym długiem egzekwowanym przez komornika, nawet posiadanie nieruchomości o potencjalnej wartości nie pozwala na pokrycie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący G. P. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. Skarżący wskazał na umiarkowany stopień niepełnosprawności, niewielkie dochody z emerytury, posiadanie piętra w kamienicy zajętego przez komornika z powodu zadłużenia alimentacyjnego, a także ponoszenie kosztów utrzymania i leczenia. W aktach sprawy znajdowały się dokumenty potwierdzające zadłużenie alimentacyjne i egzekucję komorniczą.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył iż domaga się ustanowienia adwokata.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną wskazał brak osób z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek podał, że należy do niego piętro w starej kamienicy w L o powierzchni ok. 100 m2 i wartości szacunkowej ok. 70 tyś. zł , zajęte przez komornika w związku zadłużeniem alimentacyjnym na ok. 15 tyś. zł.
Swoje stałe miesięczne dochody oszacował łącznie na kwotę 1220 zł wyjaśniając, że składa się na to 1020 zł emerytury i około 200 zł (tj. 56 USD) emerytury z USA.
Uzasadniając swoje starania podniósł, że ma umiarkowany stopień niepełnosprawności. Powtórzył deklarowaną wysokość i składniki swojego dochodu dodając, że na lekarstwa przeznacza ok. 200 zł, na hotel robotniczy 744 zł, na żywność ok. 500 zł. Wyjaśnił, że wykazane piętro w starej kamienicy zajął komornik, że jest ono do remontu, bez lokatorów. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazał na swoje zadłużenie alimentacyjne sięgające kwoty 150 tyś. zł, koszt hotelu robotniczego 744 zł, wydatki na lekarstwa 200 zł i żywności 500 zł.
Z przedstawionych przez organ wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo. Z dorosłymi dziećmi nie ma kontaktu. Posiada zadłużenie alimentacyjne na ok. 160 tyś. zł w związku z czym w stosunku do skarżącego prowadzona jest egzekucja komornicza. Od lat zamieszkuje w jednoosobowym pokoju w hotelu pracowniczym za który obecnie płaci 744 zł miesięcznie (tj. 24 zł dziennie). Skarżący nie pracuje. Ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Pobiera wykazaną emeryturę w USD, prócz tego Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wypłaca mu świadczenie pieniężne w wysokości 400,96 zł. Korzysta także z rozmaitych form pomocy MOPS. Jest współwłaścicielem wykazanej nieruchomości.
Wobec tego, iż nie jest to pierwszy ani jedyny wniosek skarżącego o prawo pomocy z urzędu stwierdza się nadto, iż w aktach o sygn. III SA/Kr 394/18 zalegają dołączone przez skarżącego następujące materiały dokumentowe: postanowienia Komornika Sądowego przy SR z 15.02.2018 r. sygn. [...] oraz sygn. [...] oraz pisma komornika z 20.03.2018 r. informujące o stanie zaległości w sprawie sygn. [...] (alimenty zaległe 68.133,97 zł, odsetki 65793,87 zł; odsetki w skali miesiąca 389,70 zł) oraz w sprawie o sygn. Kmp 72/08 (alimenty zaległe 5152,36 zł, odsetki 4203,33 zł; odsetki w skali miesiąca 27,30 zł); wyciąg z rachunku skarżącego obrazując realizowany przez [...] Bank przelew 70 USD tytułem Social Security Administration oraz wypłaconą przez skarżącego (po potrąceniu zaliczki na pdf i ubezpieczenie) kwotę 56 USD; wydruk z Portalu Podsystem Dostępu do Centralnej Bazy Danych Ksiąg wieczystych informacji nt. KW [...] prowadzonej dla lokalu stanowiącego odrębną własność położonego w L, składającego się z trzech pokoi, kuchni i łazienki o pow. 106,12 m2, którego właścicielem jest skarżący.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 §1 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie adwokata (art. 245 §3 ppsa) o ile wraz z wnioskiem (art. 243 ppsa) złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów wynagrodzenia dla takiego pełnomocnika bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania.
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 §1 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami zarówno dającymi się wyczytać z przedstawionych przez organ - wraz ze skargą - akt administracyjnych jaki i znanymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony bez konieczności wzywania o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe. Skarżący generalnie rzecz biorąc jest osobą niezamożną. Tak bowiem należy postrzegać osobę otrzymującą niewielką emeryturę, zmuszoną poszukiwać wsparcia w ramach systemu pomocy społecznej, obciążoną znacznym długiem alimentacyjnym egzekwowanym przez komornika. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb bytowych w niezbędnym zakresie. Okoliczność, że do skarżącego należy wykazane piętro w kamienicy o powierzchni 100 m2 nie zmienia tej optyki. Chociaż bowiem potencjalnie posiada ono pewną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak nie można tracić z pola widzenia wysokości wykazanego zadłużenia alimentacyjnego ani sygnalizowanego przez skarżącego stanu technicznego lokalu który wedle relacji skarżącego jest do remontu. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru jest problematyczna i uzasadnia twierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania.
Mając powyższe na uwadze i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru, to należało udzielić mu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło