III SA/Kr 777/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom z trzema pokojami oraz kuchnią i działka o powierzchni 0,57 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 880 zł otrzymywanej renty rodzinnej. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jest osobą chorą na cukrzycę insulozależną, niedowidzi, niedosłyszy, posiada trudności w zrozumieniu spraw urzędowych. Natomiast syn jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku a przy tym alkoholikiem. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. radcy prawnego (art. 245 §2 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie takie stopniowane jest przekonaniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Obrazuje, ono że sytuacja skarżącej jest trudna. Ponieważ syn skarżącej jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku więc źródło utrzymania tej dwuosobowej rodziny stanowi tylko niewielka renta rodzinna, której wysokość odbiega znacząco od średniej wysokości płac w gospodarce. Wykazany przez skarżącą dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie oscyluje przy tym w okolicach progu ubóstwa wyznaczanego przez przepisy ustawy o pomocy społecznej (880/2=440). Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że takie środki wystarczają co najwyżej na skromną egzystencję, zwłaszcza że część ze środków skarżąca musi rezerwować na wydatki związane ze swym leczeniem, specjalną dietą. Problemem, którego nie należy bagatelizować przez opisie sytuacji skarżącej jest też alkoholizm jej syna. Biorąc pod uwagę kondycję zdrowotną skarżącej i sygnalizowane przez nią ułomności trudno wymagać od niej jakiś zasadniczych działań nakierowanych na poprawę swojej sytuacji. Wreszcie, ujawniony przez skarżącą majątek nie sprzeciwia się przyjętemu oglądowi. Trudno bowiem wymagać od skarżącej wyzbycia się go gdyż godziłoby to w podstawy egzystencji tej rodziny. Mając powyższe na uwadze udzielono skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczność, iż w skardze oraz przy piśmie przewodnim składanym wraz z wypełnionym formularzem PPF w znajduje się wzmianka o działaniu skarżącej przez wskazywaną tam pełnomocnik nie sprzeciwia się takiemu rozstrzygnięciu. Mimo wezwania (vide: zarządzenie i pismo z 23 września 2009 r.) i upływu terminu (vide: zarządzenia z 9 i 12 października 2009 r.) rzekoma pełnomocnik nie przedstawiła bowiem wymaganego pełnomocnictwa. Dokument taki nie zalega też w aktach sprawy ani pośród kart pomocniczych akt administracyjnych. W związku z tym logiczny a przez to prawidłowy jest wniosek, że skarżąca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem tak jak oświadczyła to składając swój podpis pod wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.