III SA/Kr 779/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. H. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 kwietnia 2016 r. nr [ ] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwoakta. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i córką. Opisując swój majątek i stan majątkowy osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym zadeklarowała dom o powierzchni 85 m2 i wartości 130 tyś. zl, nieużytkowaną nieruchomość rolną o powierzchni 1,85 ha i wartości ok. 17 tys. zł, budynek gospodarczy o powierzchni 25 m2 i wartości 6 tyś. zł, altanę o powierzchni 15,75 m2 i wartości 5 tys. zl. Dochody gospodarstwa domowego oszacowała łącznie na 1431,76 zł wyjaśniając, że składa się na to 1278,76 zł renty męża i 153 zł zasiłku opiekuńczego Uzasadniając swoje starania podniosła, że posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w stopniu lekkim. Powiada, że nie pracuje. Opiekuje się mężem, który także posiada orzeczenie o niepełnosprawności ale w stopniu znacznym. Wykazana renta i zasiłek opiekuńczy męża stanowi jedyne źródło utrzymania tej trzyosobowej rodziny. Z tego względu rodzina korzysta również z pomocy społecznej. Wskazując na zobowiązania i stałe wydatki podała, że miesięcznie przeznacza na prąd 140 zł, gaz 60 zł, media 250 zł, koszty leczenia 100 zł. Kwartalnie zaś na podatek 50 zł, na śmieci 50 zł, na ścieki 60 zł, na wodę 50 zł. Rocznie na ubezpieczenie budynku 80 zl. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawę opatrzono symbolem "6329" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa zakresu pomocy społecznej. Skoro zaś skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) ppsa - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – to rozpoznanie w tym zakresie wniosku jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwoakta. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji skarżącego i jego możliwości płatniczych. Skarżąca i jej rodzina nie należy do zamożnych. Nie można tracić z pola widzenia, że jedynym dochodem trzyosobowego gospodarstwa domowego jest niska renta męża wraz z zasiłkiem opiekuńczym. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakie ma do dyspozycji rodzina, wystarczają z trudem po uiszczeniu wykazanych, miesięcznych i kwartalnych obciążeń na opędzenie podstawowych potrzeb bytowych. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest zresztą ta część wyjaśnień skarżącej gdzie podaje, że rodzina zmuszona jest korzystać z pomocy społecznej. Okoliczność że do skarżącej należy wykazany dom, zabudowania i nieruchomość rolna nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem potencjalnie posiadają one określona wartość sprzedażną lub podkładową to po pierwsze niewielką, po drugie nie można wymagać od skarżącej rozporządzeń tego rodzaju albowiem godziłoby to w podstawy egzystencji jej rodziny a po trzecie skarżącą ma znikomą zdolność do regulowania przyjmowanych zobowiązań. Uwzględniając to wszystko udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwoakta, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.