III SA/Kr 779/17

WyrokWSA w Krakowie2017-11-23

Skład orzekający: Bożenna Blitek, Maria Zawadzka, Janusz Bociąga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów oraz odmowa aktualizacji operatu ewidencyjnego na działkach stanowiących drogi dojazdowe do nieruchomości sąsiednich jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że gleboznawczą klasyfikację gruntów można przeprowadzić wyłącznie dla gruntów rolnych i leśnych, a działki stanowiące drogi dojazdowe do nieruchomości sąsiednich nie podlegają takiej klasyfikacji. Ponadto, klasyfikacja gruntów o powierzchni mniejszej niż 0,25 ha bez uwzględnienia działek przyległych jest nieracjonalna i sprzeczna z przepisami. W konsekwencji odmowa zmiany klasyfikacji i aktualizacji operatu ewidencyjnego była prawidłowa.
Stan faktyczny
T. O. i inni wnieśli wniosek o zmianę gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działkach o łącznej powierzchni 0,14 ha w miejscowości J, twierdząc, że gleba jest kamienista i nie nadaje się do uprawy. Starosta odmówił zmiany klasyfikacji, uznając, że działki stanowią drogi dojazdowe i nie wymagają zmiany. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili błędy proceduralne i merytoryczne w decyzjach organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 31 maja 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów oraz odmowy aktualizacji operatu ewidencyjnego skargę oddala. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 31 maja 2017 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej w skrócie ustawa) oraz po rozpoznaniu odwołania T. O., A. O., D. S., J. O., P. P., A. P., B. S., M. S., E. L. od decyzji Starosty z [...] 2017 r., orzekającej o odmowie zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości J oraz o odmowie aktualizacji operatu ewidencyjnego w tym zakresie – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ustalił następujący stan faktyczny sprawy. T. O., A. O., D. S., J. O., P. P., A. P., B. S., M. S., E. L. wystąpili z wnioskiem do Starosty o przeprowadzenie zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntu na działkach nr [...] i [...] o powierzchni 0,14 ha położonych w miejscowości J, twierdząc, że na tych działkach jest gleba kamienista i nie nadająca się do uprawy. We wniosku strony wskazały, że gleboznawczą klasyfikację gruntów wykona klasyfikator – M. S. Starosta decyzją z [...] 2017 r., orzekł o odmowie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na tych działkach. Stwierdził, że dotychczasowa klasyfikacja gruntów nie zawiera błędów. Wskazał, że działki nr [...] i [...] stanowią wąski pas gruntu, przeznaczony pod drogę, znajdujący się w kompleksie działek, będących w większości gruntami klasy Rllla, a ponadto Br-Pslll, Rlllb, S-PsIII i po ustaleniu proponowanego użytku w operacie klasyfikacyjnym stanowiłyby enklawę pomiędzy opisanymi użytkami. Od tej decyzji strony wniosły odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazali, że wykonawca operatu klasyfikator M. S., przyjętego do przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 7.12.2016r. Nr [...], wskazał na "szereg cech wpływających na obniżenie klasy bonitacyjnej". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpatrując powyższe odwołanie stwierdził, że główną przesłanką odmowy ustalenia klasyfikacji gruntów na przedmiotowych działkach jest ocena stanu użytkowania gruntów będących przedmiotem wniosku. W operacie ewidencyjnym (rejestrze gruntów) wykazane są działki: -nr [...] o pow. 0,06ha - zawierają użytki: RIMb o pow. 0,04 ha, S-PsIII o pow. 0,01 ha; Br-PsIII o pow. 0,01 ha; -nr [...] o pow. 0,08ha - zawiera użytki: RHIa o pow. 0,05 ha, Rlllb o pow. 0,02 ha; Br-RIlla o pow. 0,01 ha. Wszystkie występujące w przedmiotowych działkach użytki gruntowe są częścią większych konturów klasyfikacyjnych, obejmujących działki sąsiednie. Natomiast z operatu technicznego, sporządzonego przez klasyfikatora M. S., przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wynika, iż wszystkie występujące w działkach użytki gruntowe zostały zastąpione użytkiem "RIVa i "Br-RlVa"., Zatem po przeprowadzeniu klasyfikacji gruntów na przedmiotowych działkach wg klasyfikatora nastąpiło obniżenie klasy gruntów o 1 i 2 klasy. Z protokołu wykonania czynności, sporządzonego przez M. S. w dniu 25.11.2016r. na działkach nr [...] i [...] wynika, że przedmiotowe działki w części stanowią drogi dojazdowe do działek siedliskowych (Br), a zatem na tym obszarze ustalono użytek Er. Na podstawie budowy profili glebowych w odkrywkach nr 1, 2 i 3 ustalono klasę RIVa". Zatem ww. protokole klasyfikator wskazał, że obie działki w części stanowią drogi dojazdowe do działek sąsiednich. Potwierdza to "ortofotomapa", z której wynika, że obie działki w znacznej części stanowią "drogę dojazdową" - dojazd do nieruchomości sąsiednich (w tym do 5 nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi). Natomiast północne, niewielkie części obu działek użytkowane są rolniczo - łącznie z nieruchomościami przyległymi. Konfiguracja (kształt i powierzchnia) obu działek, stanowi obszar o łącznej szerokości ok. 4 m i długości ok. 330 m dowodzi, że działki nr [...] i [...] stanowią "drogi dojazdowe do nieruchomości sąsiednich". Również analiza materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, a w szczególności operatów pomiarowych z uprzednio przeprowadzonej gleboznawczej klasyfikacji gruntów i z operatu założenia ewidencji gruntów i budynków wskazuje, iż obszar który obecnie stanowią działki nr [...] i [...] był wyznaczony jako dojazd do działek sąsiednich (początkowo nie wyodrębniony jako osobne działki, lecz zaznaczony na mapie linią przerywaną). Organ wskazał, że zgodnie z załącznikiem nr 6 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.) do "użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty, które są pasami drogowymi dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460, z późn. zm.). Do użytku gruntowego o nazwie "drogi" nie zalicza się gruntów w granicach pasów drogowych dróg wewnętrznych, jeżeli: 1) wchodzą w skład gospodarstwa rolnego lub leśnego; 2) wchodzą w skład działki budowlanej, która nie jest osiedlem mieszkaniowym, dworcem kolejowym lub dworcem komunikacji autobusowej albo też nie jest odrębnym pasem gruntu wydzielonym wyłącznie w celu zapewnienia dostępu tej działki do drogi publicznej. Grunty w granicach pasów drogowych dróg wewnętrznych niezaliczone do użytku gruntowego "drogi" włącza się do przyległego użytku rolnego, jeżeli wchodzą w skład gospodarstwa rolnego lub odpowiedniego użytku z grupy użytków zurbanizowanych i zabudowanych, jeżeli wchodzą w skład działki budowlanej". Zatem zgodnie z powyższą definicją obszar, jaki stanowią działki nr [...] i [...] o opisanym powyżej użytkowaniu winien być zaklasyfikowany do użytków przyległych. A taki właśnie stan odzwierciedla obecnie obowiązująca ewidencja gruntów i budynków. Bowiem działki te przylegają do działek o użytkach gruntowych:..RHIa". ..RIIlb' ..Br-Rllla", "Br-RIIIb". "S-PsJII". Natomiast działki te nie przylegają do użytku gruntowego "RIVa", bowiem użytek taki nie występuje w sąsiedztwie klasyfikowanych działek. Zatem ustalenie klasyfikatora M. S. zawarte w protokole wykonania czynności związanych z klasyfikacją gruntów w dniu 25.11.2016 r. cyt. dominujące rodzaje użytków gruntowych, oraz dominujące klasy bonitacyjne to RIVa , Br-RIVa" - nie znajduje potwierdzenia na obowiązującej mapie ewidencyjnej. Ponadto objęcie gleboznawczą klasyfikacją gruntów działek o łącznej powierzchni 0,14 ha bez uwzględnienia działek przyległych (którym zapewniają dojazd i są wspólnie zagospodarowanie) jest nieracjonalne i stanowi naruszenie przepisu § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Zgodnie z powyższym przepisem przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie obejmuje w pierwszej kolejności prawidłowe ustalenie zasięgu gruntów podlegających klasyfikacji, a klasyfikacją objęte są tylko grunty rolne i leśne (zgodnie z art. 20 ust.3 ustawy, a nie grunty, które stanowią "drogi dojazdowe" do gruntów rolnych. Zasadą jest, iż kontury klasyfikacyjne wydzielane są od obszaru powyżej 0,25 ha (patrz Wademekum klasyfikatora gleb — Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy 2015r. str.226 oraz Instrukcja w sprawie przeprowadzenia klasyfikacji gleboznawczej gruntów stanowiąca załącznik do zarządzenia Ministra Rolnictwa nr 127 z 14.06.1956r. - pkt 39). Ustalenie zasięgu konturów typów gleb oraz klas bonitacyjnych następuje na podstawie badań zasięgowych. Określony na gruncie zasięg powinien zostać zamierzony z zastosowaniem właściwych technik geodezyjnych, szczególnie w przypadku konturów klasyfikacyjnych posiadających znaczenie ewidencyjne. Punkt załamanie konturu klasyfikacyjnego według instrukcji G-4 stanowił szczegół 3 grupy pomiaru dokładności (do 0,5m). Również według § 28 ust. 3 pkt 3 lit a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 263 póz. 1572) "Kontury użytków gruntowych oraz odkrywki glebowe na potrzeby gleboznawczej klasyfikacji gruntów" stanowią szczegóły terenowe 111 grupy tzn. szczegóły, których jednoznaczna identyfikacja w terenie jest utrudniona i zależna od osoby wykonującej pomiar. Mając na uwadze powyższy przepis kontury klasyfikacyjne, ze względu na sposób ich identyfikacji, zależny od ustaleń klasyfikatora zaliczyć również należy do szczegółów III grupy. Odnośnie do szczegółów terenowych III grupy geodezyjny pomiar sytuacyjny wykonuje się w sposób zapewniający określenie położenia punktu sytuacyjnego względem najbliżej położonych punktów poziomej osnowy geodezyjnej oraz osnowy pomiarowej z dokładnością nie mniejszą niż 0,50 m (§ 29 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia w sprawie standardów). W przypadku dynamicznego tworu przyrodniczego, jakim jest gleba, określenia z taką dokładnością zasięgu klasy bonitacyjnej, warunkowanej typologią, pochodzeniem i uziarnieniem gleby, wydaje się często niemożliwe. Zatem organ odwoławczy podzielił stanowisko przedstawione w literaturze fachowej, że kontury klasyfikacyjne winny być wydzielane poczynając od obszaru o powierzchni wynoszącej przynajmniej 0,25 ha wzwyż. Tymczasem wydzielony nowy kontur klasyfikacyjny posiada powierzchnię 0.14 ha. nie spełnia zatem powyższej zasady. Ponadto wątpliwości organu odwoławczego budzi w ogóle zasadność wydzielenia konturu klasyfikacyjnego o szerokości 4m w granicach dwóch działek ewidencyjnych o łącznej powierzchni 0,14 ha. Wprawdzie przepisy dotyczące gleboznawczej klasyfikacji gruntów nie określają minimalnej powierzchni gruntu, jaka może podlegać klasyfikacji, jednakże w rozpatrywanym przypadku brak możliwości wskazania celowości i zasadności dokonania klasyfikacji, która obejmuje między innymi badanie profili gleboznawczych, w tym określenie uziarnienia w ich poszczególnych poziomach genetycznych powoduje, że nie sposób znaleźć racjonalne uzasadnienie jej dokonania. Utworzenie konturu klasyfikacyjnego o powierzchni 0,14 ha pokrywającego się z granicami działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] nie ma nic wspólnego z tzw. "dobrą praktyką", wypracowaną w okresie kilkudziesięciu lat, przez klasyfikatorów i organy administracji publicznej w zakresie dokonywania gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Odnosząc się z kolei do powodów obniżenia klasy badanych gruntów na "RIVa", wskazanych przez klasyfikatora M. S. w protokole, sporządzonym w dniu 25.11.2016r. na działkach nr [...] i [...] tj. wadliwe stosunki powietrzno-wodne, należy stwierdzić, że ustosunkowanie do podanej przyczyny ewentualnych zmian i potwierdzenie powyższego nie jest możliwe do zweryfikowania ze względu na okres w którym była wykonana ta klasyfikacja – 25 listopada 2016r. Generalną zasadą wykonywania gleboznawczej klasyfikacji gruntów są miesiące poza okresem listopada - marca, kiedy to właśnie stosunki wodne zostają zakłócone przez opady i ujemne temperatury (bez względu na to czy w danym dniu leżał śnieg czy nie). W pozostałym zakresie, dokonując porównania profili glebowych (typu, rodzaju i gatunku gleby) dotychczas wykonanych klasyfikacji na analizowanym obszarze (pierwotnej wykonanej w 1963r. i powtórnej wykonanej w 1984r. - zatwierdzonej decyzją Naczelnika Miasta i Gminy z 26.06.1985r. znak: [...]) oraz klasyfikacji przeprowadzonej przez klasyfikatora M. S. stwierdzam, że gleba została zaklasyfikowana do tego samego typu: B- gleba brunatna, podtypu: gleba brunatna kwaśna; tego samego rodzaju: 6 - wytworzona z lessów; nie określono gatunku gleby zarówno w dotychczas obowiązującej klasyfikacji jak i obecnej, gdyż brak jest odpowiednika w tabeli klas gruntów). Różnica w opisie profili glebowych polegała w zasadzie na odmiennie wykazanych stosunkach wodnych, co ze względu na opisane powyżej okoliczności wykonywanej klasyfikacji nie może zostać zweryfikowane. Rodzaj użytku gruntowego ustala się na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zwrócić należy uwagę, że choć ustalenie użytku gruntowego jest w rozporządzeniu w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów umiejscowiony w ramach czynności polowych, niezbędna jest tutaj analiza wstępna dostępnych materiałów (§5 ust. 1 pkt 1). Analizy tej (w kontekście użytków gruntowych występujących na przedmiotowych działkach) klasyfikator nie dokonał prawidłowo. Nadto wskazano, iż przyjęcie dokumentacji geodezyjnej do państwowego zasobu, nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego - mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjny lub kartograficzny, przyjęty do zasobu, jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian danych z uwagi na ich przedmiot. Organ odwoławczy, ze względu na powyższe wyjaśnienia uznał, że operat pomiarowy, włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 7.12.2016r. nie może być podstawą ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów w działkach nr [...] i [...] obrębu J. Stwierdzono zatem, że brak było podstaw do uwzględnienia w obowiązującej klasyfikacji gruntów zmian w zakresie klasy bonitacyjnej gleby. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł T. O. zarzucając naruszenie: 1/ art. 7 i art. 77 § 1 i 4 w związku z art. 136 K.p.a. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności poprzez brak wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym nie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, z przesłuchania biegłego, czy też dowodu z opinii innego biegłego, a to pomimo istniejących w ocenie organu niewyjaśnionych w sprawie faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia; 2/ art. 6, art. 8, art. 9 K.p.a. poprzez przeprowadzenie przez organ I i II instancji postępowania z naruszeniem przepisów prawa, obniżenie zaufania obywateli do organów państwa, nieprzeprowadzenie wnikliwego postępowania w sprawie oraz prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; 3/ art. 84 § 1 K.p.a. poprzez ocenę operatu technicznego sporządzonego przez klasyfikatora M. S. w zakresie w jakim operat ten dotyczył wiadomości specjalnych i stanowił opinię wydaną w zakresie posiadanych przez klasyfikatora wiadomości specjalnych i w efekcie uznania, że operat techniczny włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 7 grudnia 2016 r. nie może być podstawą ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów w działkach nr [...] i [...] obrębu J; 4/ art. 85 § 1 K.p.a. poprzez nieuzasadnione odstąpienie przez organ od przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości, w sytuacji gdy z twierdzeń zawartych w uzasadnieniu skarżonej decyzji wynika już, że to właśnie oględziny w terenie pozwalają na podjęcie właściwego rozstrzygnięcia tego, czy istnieje konieczność ustalenia klasyfikacji. W konsekwencji naruszania przywołanego przepisu postępowania doszło m.in. do błędnego ustalenia, że działki nr [...] i [...] stanowią drogi dojazdowe do nieruchomości sąsiednich podczas, gdy zarówno z protokołu wykonania czynności związanych z klasyfikacją gruntów sporządzonego przez klasyfikatora M. S. jak również z ortofotomapy jednoznacznie wynika, że działki jedynie w części stanowią drogi dojazdowe do działek sąsiednich; 5/ § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. poprzez jego błędną interpretację skutkującą uznaniem, że klasyfikacja przeprowadzona na podstawie dotychczasowych przepisów zachowuje ważność, nawet w sytuacji gdy kontrola tej klasyfikacji wykaże, że pierwotna klasyfikacja nie została wykonana prawidłowo i istnieją różnice w budowie profili glebowych uzasadniających zmianę pierwotnie ustalonej klasy. Przyjęta przez organ interpretacja § 12 rozporządzenia przy hipotetycznym założeniu, że była ona prawidłowa – winna skutkować odmową wszczęcia postępowania w przedmiocie zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów, czego jednak organ nie uczynił; 6/ § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. poprzez błędną interpretację skutkującą uznaniem, że w niniejszej sprawie dokonywanie klasyfikacji jest niecelowe i niezasadne; 7/ art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz nieodniesienie się przez WINGiK do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących rozbieżności pomiędzy stanem prawnym a stanem faktycznym; 8/ błędne ustalenie, że oceniane grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] i [...] położone w J nie wymagają zmiany klasyfikacji; 9/ błędne przyjęcie przez organ, ze działki nr [...] i [...] stanowią pas gruntu przeznaczony pod drogę, podczas gdy na części gruntu brak jest jakichkolwiek śladów użytkowania działki jako drogi dojazdowej; 10/ błędne przyjęcie przez organ, że w niniejszej sprawie nie doszło do rzeczywistego pogorszenia klasy gruntów rolnych w skutek zaistnienia przyczyn nie będących efektem działań właściciela. W dalszej części skargi zarzucono miedzy innymi błędne rozumowanie i niewłaściwe stosowanie pojęć związanych z ewidencją gruntów i budynków oraz wewnętrzną sprzeczność w przeprowadzonym przez organ postępowaniu. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzające ją decyzji organu i instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlegała oddaleniu. Przed przystąpieniem do oceny legalności decyzji objętej skargą wskazać należy że zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. W świetle treści art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy w ewidencji gruntów wskazuje się informacje dotyczące między innymi położenia gruntów, ich granic i powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych a także oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Przepis art. 20 ust. 3 tej ustawy stanowi, że grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Z kolei jak to wynika z art. 22 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy oraz z § 44 - 49 rozporządzenia wykonawczego do obowiązków organów prowadzących ewidencję gruntów (starostów) należy utrzymywanie operatu ewidencji w aktualności, czyli i jej aktualizowanie i wprowadzanie w niej zmian zgodnie z obowiązującymi przepisami. Aktualizacja ta dotyczy m.in. danych, o jakich mowa w art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Aktualizacji tej organy dokonują z urzędu lub na wniosek, przy czym w myśl § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, wprowadza się z urzędu. Z powołanych regulacji wynika, że gleboznawczą klasyfikację gruntów można przeprowadzić wyłącznie dla gruntów rolnych i leśnych. W niniejszej sprawie strona skarżąca wywodzi, że działki mają charakter rolny. Istotnie w operacie ewidencyjnym (rejestrze gruntów) przedmiotowe działka nr [...] o pow. 0,06ha - ma wykazane użytki: RIMb o pow. 0,04 ha, S-PsIII o pow. 0,01 ha; Br-PsIII o pow. 0,01 ha, natomiast działka nr [...] o pow. 0,08ha - ma użytki: RHIa o pow. 0,05 ha, Rlllb o pow. 0,02 ha; Br-RIlla o pow. 0,01 ha. Bezsporne jest, że wszystkie występujące w przedmiotowych działkach użytki gruntowe są częścią większych konturów klasyfikacyjnych, obejmujących działki sąsiednie. Z dokumentu sporządzonego przez M. S. w dniu 25 listopada 2016 r. (protokół wykonania czynności na tych działkach) wynika, że działki w części stanowią drogi dojazdowe do działek siedliskowych (Br). Potwierdza to także ortofotomapa z której wynika, że obie działki w znacznej części stanowią "drogę dojazdową" - dojazd do nieruchomości sąsiednich (w tym do 5 nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi). Natomiast północne, niewielkie części obu działek użytkowane są rolniczo - łącznie z nieruchomościami przyległymi. Konfiguracja (kształt i powierzchnia) obu działek, stanowi obszar o łącznej szerokości ok. 4 m i długości ok. 330 m. Zatem słusznie organy obu instancji stwierdzają, że działki nr [...] i [...] stanowią "drogi dojazdowe do nieruchomości sąsiednich". Również analiza materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, a w szczególności operatów pomiarowych z uprzednio przeprowadzonej gleboznawczej klasyfikacji gruntów i z operatu założenia ewidencji gruntów i budynków wskazuje, iż obszar który obecnie stanowią działki nr [...] i [...] był wyznaczony jako dojazd do działek sąsiednich (początkowo nie wyodrębniony jako osobne działki, lecz zaznaczony na mapie linią przerywaną). Grunty w granicach pasów drogowych dróg wewnętrznych niezaliczone do użytku gruntowego "drogi" włącza się do przyległego użytku rolnego, jeżeli wchodzą w skład gospodarstwa rolnego lub odpowiedniego użytku z grupy użytków zurbanizowanych i zabudowanych, jeżeli wchodzą w skład działki budowlanej". Zatem zgodnie z powyższym obszar, jaki stanowią działki nr [...] i [...] o opisanym powyżej użytkowaniu winien być zaklasyfikowany do użytków przyległych. A taki właśnie stan odzwierciedla obecnie obowiązująca ewidencja gruntów i budynków. Bowiem działki te przylegają do działek o użytkach gruntowych:..RHIa". ..RIIlb' ..Br-Rllla", "Br-RIIIb". "S-PsJII". Natomiast działki te nie przylegają do użytku gruntowego "RIVa", Taki bowiem użytek rolny nie występuje w sąsiedztwie klasyfikowanych działek. Ustalenie klasyfikatora M. S. zawarte w protokole wykonania czynności związanych z klasyfikacją gruntów w dniu 25.11.2016 r. , a to że dominujące rodzaje użytków gruntowych, oraz dominujące klasy bonitacyjne to RIVa , Br-RIVa" jest błędne, nie znajduje potwierdzenia w ewidencji gruntów (na obowiązującej mapie ewidencyjnej). Poza tym Sąd podziela stanowisko organu, że objęcie gleboznawczą klasyfikacją gruntów działek o łącznej powierzchni 0,14 ha bez uwzględnienia działek przyległych, (którym zapewniają dojazd i są wspólnie zagospodarowanie) jest nieracjonalne i stanowi naruszenie przepisu § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Klasyfikacją objęte są tylko grunty rolne i leśne (zgodnie z art. 20 ust.3 ustawy, a nie grunty, które stanowią "drogi dojazdowe" do gruntów rolnych. Zatem prawidłową przesłanką odmowy ustalenia klasyfikacji gruntów na przedmiotowych działkach jest ocena stanu użytkowania gruntów będących przedmiotem wniosku. Sąd podziela w całości stanowisko zajęte przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło