III SA/Kr 784/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skarg M. N. – J. na decyzje Wojewody z dnia 6 maja 2011 r. nr [...] z dnia 28 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję z dnia 28 czerwca 2011 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] 2011 r. nr [...] oraz decyzję Wojewody z dnia 6 maja 2011 r. nr [...] i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M. N. – J. kwotę 200,00 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2011 r. znak sprawy [...] Prezydent Miasta orzekł o odmowie zameldowaniu na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące skarżącej – M. N. – J. w lokalu przy ul. B 25 w K. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że skoro sama skarżąca twierdzi, iż zamieszkuje w budynku przy ul. B 25 w K w części mieszkalnej oznaczonej nr 2 i ma dostęp tylko do części budynku, którą zajmuje, a nie ma dostępu do całości spornej nieruchomości, to organ prowadzący postępowanie nie może wydać decyzji o zameldowaniu skarżącej w budynku mieszkalnym przy ul. B 25 w K jako w całości nieruchomości. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca, która podkreśliła, iż wyodrębnienie lokali ma charakter tymczasowy. Decyzją z dnia 6 maja 2011 r. nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania skarżącej uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Na uzasadnienie swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż przyczyną uchylenia decyzji jest fakt, że w sentencji decyzji nie podano czasokresu zameldowania skarżącej pod adresem: K, ul. B 25. Wymóg ten wynika wprost z treści przepisu art. 12 w zw. z art. 11 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ odwoławczy podkreślił, iż decyzja jest prawidłowa, a jej uchylenie następuje tylko i wyłącznie ze względu na uchybienie formalne. Decyzją z dnia [...] 2011 r. znak sprawy [...] Prezydent Miasta na podstawie: - art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. Nr 139 z 2000 r. poz. 993 ze zm.); - art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98. poz. 1071 z 2000 r. ze zm.); orzekł o odmowie zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące od dnia 22 listopada 2010 r. do dnia 22 listopada 2015 r. skarżącej – M. N. – J. w lokalu przy ul. B 25 w K. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że w dniu 22 listopada 2010r. skarżąca złożyła wniosek o zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące w lokalu przy ul. B 25 w K. Do wniosku dołączyła druk meldunkowy "zgłoszenie pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące" z podanym zamierzonym czasem trwania pobytu do dnia 22 listopada 2015 r. Organ I instancji w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego bada fakt zamieszkania osoby w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ I instancji uznał, iż skarżąca przebywa tylko w części mieszkalnej budynku przy ul. B 25 w K oznaczonej nr 2 i nie ma dostępu do całości spornej nieruchomości. Organ podkreślił, iż w przedmiotowej nieruchomości wydzielone są dwa odrębne lokale mieszkalne nr 1 i 2, z oddzielnymi wejściami. Skarżąca nie ma możliwości przejścia do części budynku oznaczonej nr 1 z części domu, który zajmuje. Posiada klucze do zajmowanej przez siebie części budynku. Organ podniósł, iż w Sądzie Rejonowym Wydział I Cywilny pod sygn. akt [...] toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości, tj. budynku przy ul. B 25 w K. Organ podkreślił, iż skarżąca nie złożyła wniosku o zameldowanie w lokalu nr 2, ponieważ, jak twierdzi, obowiązujący podział na lokale mieszkalne w domu przy ul. B 25 w K jest podziałem wstępnym. Ostateczna decyzja o podziale spornej nieruchomości należy do sądu, a skarżąca jeszcze nie zdecydowała, czy chce, aby przydzielona została jej część domu stanowiąca lokal oznaczony nr 2 . Na rozprawie administracyjnej wyjaśnienia w sprawie złożył S. J., który potwierdził wyjaśnienia złożone przez skarżącą, dotyczące podziału nieruchomości położonej w K przy ul. B 25 na dwa lokale mieszkalne oznaczone nr 1 i 2. Wyjaśnił również, że zajmuje część mieszkalną oznaczoną nr 1. W trakcie postępowania przesłuchano pod odpowiedzialnością karną świadków, którzy zgodnie potwierdzili, że nieruchomość przy ul. B 25 w K podzielona jest na dwa lokale mieszkalne oznaczone nr 1 i 2. Organ wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się odpis zwykły księgi nr [...] dla spornej nieruchomości z dnia 13 stycznia 2011 r. z wpisem ostrzeżenia z dnia 28 października 2010 r. w dziale III tej księgi w brzmieniu: "Zabezpieczenie normujące prawa i obowiązki stron na czas toczącego się postępowania poprzez przyznanie do wyłącznego korzystania pomieszczeń w budynku nr 25, położonym przy ul B w K – S. J. odpowiadających lokalowi nr 1, a M. N. – J. odpowiadających lokalowi nr 2 - wg. wariantu i projektu wyodrębnienia lokali sporządzonego przez biegłego sądowego J. G. w dniu 9 października 2007 r." Organ stwierdził, iż zachodzą przesłanki do odmowy zameldowania skarżącej na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące w K przy ul. B 25, gdyż nie została spełniona przesłanka z art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy o ewidencji ludności i dowodów osobistych do zameldowania osoby na pobyt czasowy w przedmiotowym lokalu. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca zarzucając jej: a) naruszenie prawa materialnego poprzez przyjęcie błędnej wykładni prawnej literalnej i celowościowej stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia, naruszenie norm o charakterze powszechnie obowiązującym stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, w tym ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz kodeksu postępowania administracyjnego; b) naruszenie interesu prawnego skarżącej; c) naruszenie przepisów prawa formalnego, w tym: - naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., 80 k.p.a., 140 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego, a tym samym nie wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy oraz brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, poprzez brak rozpatrzenia zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącego, a przez to brak rozpatrzenia sprawy i brak dokonania oceny całego materiału dowodowego i wydanie decyzji na podstawie fragmentarycznego materiału dowodowego, pomimo że organ miał obowiązek dokonać oceny na podstawie całego materiału dowodowego; - w zakresie oceny dowodów, poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji Prezydenta Miasta znak [...] z dnia [...] 2011 r. orzekającej o odmowie zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące od dnia 22 listopada 2010 r. do dnia 22 listopada 2015 r. skarżącej w lokalu przy ul. B 25 w K; - mającą wpływ na wynik postępowania obrazę przepisów postępowania, polegającą na nie dokonaniu wszechstronnej oceny dowodów i zastosowaniu wadliwych kryteriów ich oceny poprzez błędne uznanie, polegające na tym, że skarżąca nie spełnia kryteriów wynikających z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych; - naruszenie przepisów poprzez błędne uznanie za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi niższej instancji. Skarżąca podniosła, iż jest współwłaścicielem nieruchomości położonej ul. B 25 w K oraz, że w dniu 22 listopada 2010 r., tj. w dniu złożenia przez skarżącą wniosku o zameldowanie pod adresem ul. B 25 w K - skarżąca zamieszkiwała i przebywała w sposób stały w w/w budynku od dnia 1 listopada 2011 r. Skarżąca podkreśliła, iż oświadczenia niektórych świadków o rzekomym nie zamieszkiwaniu przez nią w w/w budynku we wskazanym czasie - nie zasługują na wiarę. Zdaniem skarżącej organ I instancji w treści zaskarżanej decyzji błędnie wskazuje jakoby przed Sądem Rejonowym, Wydział I Cywilny pod sygn. akt [...] oczy się postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości, tj. budynku przy ul. B 25 w K. Podkreśliła, iż przed Sądem Rejonowym, Wydział I Cywilny pod sygn. akt [...] toczy się postępowanie o podział majątku dorobkowego pomiędzy skarżącą i jej byłym mężem. Nieruchomość - tj. działka oraz budynek mieszkalny położony przy ul. B 25 w K to zatem tylko jeden z elementów wspólnego majątku dorobkowego w/w stron. Postępowanie toczące się przed Sądem Rejonowym, Wydział I Cywilny pod sygn. akt [...] - nie zostało zakończone i pozostaje w toku. Skarżąca wskazała, iż tylko na czas toczącego się procesu sądowego Sąd przyznał do wyłącznego korzystania skarżącej M. N. – J. lokal wstępnie oznaczony jako nr 2, zaś S. J. lokal wstępnie oznaczony jak nr 1 - według projektu wyodrębnienia lokali w w/w budynku. Zdaniem skarżącej, skoro tak to w/w postępowanie sądowe nie zostało prawomocnie zakończone, nie został dokonany ostateczny i prawomocny podział budynku przy ul. B 25 w K na dwa odrębne lokale. Skarżąca podkreśliła, iż lokale ostatecznie nie zostały jeszcze podzielone i wydzielone. Budynek przy ul. B 25 w K administracyjnie nadal oznaczony jest jako całość i ma nadany jeden numer, a jego współwłaścicielami jako całości pozostają skarżąca oraz jej były mąż S. J. Zdaniem skarżącej przysługuje jej prawo do zameldowania w budynku przy ul. B 25 w K, albowiem skarżąca nie może zostać w ogóle pozbawiona prawa do zameldowania w budynku w którym zamieszkuje. Decyzją z dnia 28 czerwca 2011 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych po rozpatrzeniu odwołania skarżącej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na uzasadnienie organ podniósł, że sprawa o zameldowanie skarżącej na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące od dnia 22 listopada 2010 r. do dnia 22 listopada 2015 r. w lokalu przy ul. B 25 w K była już przedmiotem postępowania odwoławczego przed organem II instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżona decyzja, jest zasadna i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, iż w sytuacji gdy skarżąca nadal wyraża zamiar dokonania czynności zameldowania w przedmiotowej nieruchomości, to czynność ta winna mieć miejsce jedynie pod adresem: K, ul. B 25/2 - co będzie zgodne z obowiązującym obecnie podziałem lokali w przedmiotowym budynku, oczywiście pod warunkiem, że skarżąca w lokalu tym zamieszkuje. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję złożyła skarżąca podtrzymując w całości zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr, 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 47 ust. 1 tej ustawy organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (ust. 2). Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że w dniu 20 października 2008 r. Sąd Okręgowy Wydział II Cywilno – Odwoławczy wydał postanowienie, którym w drodze zabezpieczenia unormował prawa i obowiązki stron na czas toczącego się postępowania poprzez przyznanie do wyłącznego korzystania pomieszczeń w budynku nr 25, położonym przy ul. B w K – S. J. odpowiadających lokalowi nr 1, a M. N. – J. odpowiadających lokalowi nr 2 - według wariantu I projektu wyodrębnienia lokali sporządzonego przez biegłego sądowego J. G. w dniu 9 października 2007 r. Bezspornym również jest fakt, iż skarżąca i jej były mąż są współwłaścicielami nieruchomości przy ul. B 25. Jednakże wskazać należy, z punktu widzenia celów ewidencji ludności warunek legitymowania się prawem do lokalu przez osobę dopełniającą zameldowania nie ma znaczenia. Znaczenie ma jednak status prawny nieruchomości tj. czy dany lokal jest wyodrębniony tylko faktycznie - jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - czy też prawnie. Postanowieniem z dnia 20 października 2008 r. Sąd dokonał podziału nieruchomości do korzystania (użytkowania) zwanego też podziałem quoad usum. "Polega on na tym, że każdy ze współwłaścicieli otrzymuje do wyłącznego użytku fizycznie wydzieloną część nieruchomości wspólnej. Zgodę na podział quoad usum muszą wyrazić wszyscy współwłaściciele, gdyż jest to czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu. W razie braku zgody pomiędzy współwłaścicielami, współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą na podstawie art. 199 k.c. żądać ustanowienia podziału quoad usum przez sąd (...) Należy jeszcze podkreślić, że dokonanie podziału quoad usum nie jest zniesieniem współwłasności i nie zmienia stosunków własnościowych, a wywołuje jedynie skutki prawne w sferze obligacyjnej." Filipiak T.A. "Kodeks cywilny komentarz" LEX 2009 stan prawny: 1 maja 2009 r. Podnieść należy, iż skarżąca i jej były mąż są nadal współwłaścicielami nieruchomości, która stanowi całość w sensie prawnym, a podział istniejący jest jedynie podziałem faktycznym. Tak więc odmowa zameldowania skarżącej pod wskazanym przez nią adresem tj. ul. B 25 z uwagi na istniejący podział nie jest prawidłowa. Zgodnie z art. 9 b ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod "oznaczonym adresem". Ustęp 2 pkt 1stanowi, iż adres określa się przez podanie w gminach, które uzyskały status miasta - nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego. Podkreślić należy, iż jeżeli skarżąca rzeczywiście zamieszkuje w ww. lokalu to organ jest obowiązany zameldować ją pod wskazanym przez nią adresem tj. ulica B 25, bez wskazywania numeru lokalu, gdyż pomieszczenia lokalu nr 1 i nr 2 wyodrębnione są jedynie faktycznie, na podstawie projektu wyodrębnienia sporządzonego przez biegłego sądowego. Faktycznie więc adres pod którym chce być zameldowana skarżąca składa się z nazwy miasta, ulicy, numeru domu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego, bez numeru lokalu. Sąd uchylił jednakże zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, oraz decyzję Wojewody z dnia 6 maja 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] 2011 r. – mając na uwadze treść art. 135 p.p.s.a zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - również z uwagi na naruszenie zasad postępowania dowodowego wynikających z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie, czy skarżąca faktycznie zamieszkuje w miejscu w którym chce być zameldowana. Mieszkanie jest bowiem tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe. Jest to więc lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe, a organy nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości czy takim miejscem dla skarżącej jest lokal przy ul. B 25 w K. Ponadto Sąd wskazuje na naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie przez Wojewodę, który decyzją z dnia 6 maja 2011 r. nr [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Na uzasadnienie swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż przyczyną uchylenia decyzji jest fakt, iż w sentencji tej decyzji nie podano czasokresu zameldowania skarżącej pod adresem K, ul. B 25. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W uchylonej decyzji nie podano czasookresu zameldowania skarżącej, jak podkreślił sam organ odwoławczy uchybienie to miało charakter formalny, a w jego ocenie decyzja była prawidłowa. Sąd wskazuje, iż w zaistniałych okolicznościach organ odwoławczy winien był uchylić zaskarżoną decyzję w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy zgodnie z art.138 § 1pkt 2 k.p.a. Czasookres wnioskowany przez skarżącą wynika wprost z akt sprawy k. 8 – zgłoszenie pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie wymagał żadnego wyjaśniania. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy obowiązane są uwzględnić stanowisko Sądu zawarte w niniejszym wyroku i wyjaśnić w wydanym rozstrzygnięciu, czy skarżąca rzeczywiście zamieszkuje w K ul. B 25, a jeżeli tak zameldować ja pod wskazanym przez nią adresem. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, oraz decyzja Wojewody z dnia 6 maja 2011 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] 2011 r. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik spraw, oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) - orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje stronie skarżącej od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych.