III SA/Kr 785/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-08-12
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA, a jeśli tak, czy może mu być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, ponieważ jest to sprawa z zakresu pomocy społecznej, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA. W związku z tym postępowanie w części dotyczącej żądania zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone. Jednocześnie, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego czynności bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, co w niniejszej sprawie zostało wykazane.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżący wskazał na swój znaczny stopień niepełnosprawności, niskie dochody z zasiłku stałego i pielęgnacyjnego, ponoszone koszty utrzymania mieszkania i mediów oraz wydatki na leczenie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek wskazał, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Uzasadniając swoje starania podniósł, że z uwagi na znaczny stopień niepełnosprawności otrzymuje zasiłek stały w wysokości 324 zł oraz 153 zł zasiłku pielęgnacyjnego. Zamieszkuje pod jednym adresem ze swoim kuzynem. Prowadzą jednak odrębne gospodarstwa. W mieszkaniu kwaterunkowym, które zajmują skarżący ma własny pokój, korzysta z kuchni i łazienki. Czynsz i opłaty medialne dzielą po połowie. Ostatnio na czynsz skarżący przeznaczał 287 zł, na prąd 38,65 zł, na gaz 41,43 zł. Ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Z uwagi na schorzenia którymi jest dotknięty pozostaje w leczeniu u kilku wymienionych przez siebie specjalistów. Powiada, że na lekarstwa przeznacza co 2 miesiące ok. 400 zł. Ubiega się i korzysta z pomocy społecznej.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zasiłek celowy a skargę opatrzono symbolem "6320" (vide: zarządzenie z 12.07.11 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. Skarżący korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Mając na uwadze powyższe postanowiono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienie adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) o ile wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to korespondując ze składanymi przez skarżącego wcześniej w innych sprawach a także informacjami znanymi orzekającemu z urzędu jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego oraz jego aktualnych możliwości płatniczych. Obrazuje, że skarżący jest osobą niezamożną. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku, pozostającą w leczeniu z uwagi na stan zdrowia, z niewielkim dochodem przyznanym w ramach pomocy społecznej którego znaczną cześć pochłaniają wydatki na opłacenie mieszkania i mediów. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakimi skarżący dysponuje wystarczają więc na opędzenie podstawowych potrzeb dnia codziennego. Biorąc to pod uwagę udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Oczywistym bowiem pozostaje, że w aktualnej sytuacji skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia tego pełnomocnika bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania.
Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło