III SA/Kr 790/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. i W. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów postanawia: I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić go z wpisu od skargi, II. w pozostałej części wniosek oddalić. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni 3,06 ha. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na 800 zł swojej renty, oraz 180 zł dochodu z gospodarstwa rolnego. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że dochody gospodarstwa domowego skarżącego niemal w całości pochłaniane są przez bieżące wydatki o charakterze stałym które składają się z około 150 zł opłat na prąd, 200 zł za telefon, 45 zł za gaz, 350 zł za ogrzewanie. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń wyjaśnił, że dochód z gospodarstwa rolnego wyliczył w oparciu o ryczałtowy dochód jaki jest przyjmowany dla celów zasiłkowych w wysokości 1000 zł za 1 ha przeliczeniowy. Dodał, że nie prowadzi upraw wysokodochodowych a jedynie tradycyjne uprawy zbóż i ziemniaków. Do swych wyjaśnień dołączył kopie rachunków; za prąd na 337, 97 zł, telefon 235,84 zł, raty kredyty 385 zł, obowiązkowe ubezpieczenie 552 zł oraz odcinka renty z września bieżącego roku. Podniósł, że rachunków za gaz butlowy nie zbiera lecz jest w stanie wydatki z tego tytułu określić na kwotę 80 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 § 1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest z kolei przeświadczeniem czy to sądu czy to referendarza, że strona okoliczności te wykazała to znaczy przedstawiła je w sposób przekonywujący. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Dodatkowo bowiem na wezwanie przedstawił kopie posiadanych dokumentów źródłowych wraz z pisemnymi wyjaśnieniami. Skarżący nie należy do osób specjalnie zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę z niezbyt wysokim świadczeniem rentowym prowadzący niewielkie gospodarstwo rolne nastawione na tradycyjną uprawę zbóż i ziemniaków. Okoliczność, że ujawniony majątek ma on określoną wartość podkładową dla ewentualnej pożyczki nie zmienia takiego spojrzenia. Wysokość bieżących dochodów skarżącego powoduje bowiem, że kwestia wymaganej przez banki zdolności kredytowej jest dyskusyjna zwłaszcza że skarżący już wcześniej zaciągnął takie zobowiązanie i obecnie je spłaca, równocześnie zaś dochody gospodarstwa domowego skarżącego niemal w całości pochłaniane są przez bieżące wydatki o charakterze stałym. Zbycia gospodarstwa w celu zdobycia środków na koszty postępowania trudno byłoby od niego wymagać. Stanowiłoby to bowiem pozbawienie skarżącego koniecznego utrzymania (por. orzecz. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Biorąc powyższe pod uwagę należało skarżącemu udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponieważ jednak sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. (tak. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I) udzieloną skarżącemu pomoc należało ograniczyć o tyle o ile niektórym z wydatków skarżącego trudno przypisać cechę niezbędności. Odnosi się to głownie do ponad przeciętnych rachunków za telefon . W tym akurat zakresie nic nie stoi na przeszkodzie by skarżący poczynił pewne oszczędności. Stąd też nie przyznano skarżącemu jak tego chciał zwolnienia od kosztów sądowych w całości a z wpisu od skargi. Rozstrzygnięcie takie uwzględnia bowiem ogólny status majątkowy skarżącego zabezpieczając mu gwarantowane konstytucją prawo do sądu. Jednocześnie chroni wymiar sprawiedliwości przed ewentualną, zbędną roszczeniowością strony. Z przytocznych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 § 3 ppsa.