III SA/Kr 791/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec spr. Sędziowie: NSA Grażyna Danielec NSA Piotr Lechowski Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 24 kwietnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Wojewoda [...] decyzją z dnia 25 kwietnia 2006 r. [...] utrzymał w mocy orzeczenie Starosty [...] z dnia [...].12.2005 r. [...] (wydane po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...].12.2005r.) uchylające: decyzję ostateczną Starosty [...] z dnia [...].07.2004r. znak [...], przyznającą M. S. z dniem [...].03.2004r. prawo do świadczenia przedemerytalnego w wysokości i na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) i orzekającej o przyznaniu M. S. : 1) od dnia [...].03.2004 r. do [...].10.2005 r. prawo do świadczenia przedemerytalnego w wysokości [...] zł, 2) od dnia [...].11.2005 r. prawo do świadczenia przedemerytalnego w wysokości [...] zł. Jako podstawę prawną powyższych orzeczeń organy powołały przepis art. 150 d ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.). Przepis ten stanowi że "Prawo do świadczeń przedemerytalnych przyznanych przez powiatowy urząd pracy na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu w trybie określonym w tych przepisach na wniosek osoby uprawnionej (zainteresowanej) lub z urzędu, jeżeli po dniu przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaty tych świadczeń zostaną ujawnione nowe okoliczności: 1) określone w art. 145 § 1 i 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego powodujące wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności, 2) mające wpływ na prawo do świadczenia przedemerytalnego lub jego wysokość, zaistniałe po dniu ustalenia prawa do tego świadczenia, ust. 2 Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku ponownego obliczenia przez organ rentowy wysokości emerytury dla celów ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego wskutek: 1) doliczenia dotychczas nieuwzględnionego okresu uprawniającego do emerytury, przebytego przed dniem nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, 2) ponownego ustalenia podstawy wymiaru w myśl art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub doliczenia dotychczas nieuwzględnionego dochodu – przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe lub ubezpieczenie na podstawie przepisów prawa polskiego za okres, który wskazano do ustalenia podstawy wymiaru emerytury - z tym, że wysokość emerytury oblicza się przy zastosowaniu kwoty bazowej ostatnio przyjętej do obliczeń wysokości tej emerytury. Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy uzasadniający zastosowanie w/w przepisu przedstawia się następująco: Jak wynika z akt administracyjnych M. S. została zarejestrowana jako osoba bezrobotna w Urzędzie Pracy Powiatu K. Filia w S. z dniem [...].03.2004 r. na podstawie decyzji Starosty [...] z tej samej daty. Następnie decyzją Starosty [...] z dnia [...].07.2004r. [...] przyznane zostało prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...].03.2004r. W dniu [...].04.2005r. do PUP w S. wpłynęło pismo ZUS Oddział w K. wraz z decyzją organu rentowego z dnia [...].03.2005 r. znak [...] ponownie przeliczającą wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. Na tej podstawie organ zatrudnienia pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...].12.2005 r. znak [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] przyznającą M. S. prawo do świadczenia przedemerytalnego. W wyniku wznowionego postępowania Starosta w dniu [...].12.2004 r. wydał opisaną na wstępie decyzję uchylając swoją wcześniejszą decyzję przyznającą świadczenie przedemerytalne M. S. a w to miejsce orzekł przyznając świadczenie w/w od [...].03.2004 r. do [...].10.2005 r. w wysokości [...] zł tj. jak należy się domyślać w dotychczasowej wysokości, a od [...].11.2005 r. tj. od daty wejścia w życie art. 150d dodanego ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 164, poz. 1366). M. S. z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się i odwołała się do Wojewody [...] domagając się przyznania świadczenia przedemerytalnego w wysokości uwzględniającej wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego ustaloną na dzień [...].03.2004 r. na mocy decyzji organu rentowego z dnia [...].03.2005 r. Wojewoda [...] rozpatrując to odwołanie zwracał się do Ministra Pracy i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy o wykładnię przepisu art. 150d ustawy o promocji zatrudnienia na tle stanu faktycznego w tej konkretnej rozpatrywanej sprawie. W niezwykle lakonicznej odpowiedzi Ministerstwo stwierdziło, że "zmiana sytuacji prawnej strony postępowania przed terminem wcześniejszym i zaliczeniu na mocy w/w przepisu, może podlegać tylko okres uprawniający do zasiłku przed przyznaniem określonego prawa". Przepis art. 150 d stosujemy, jak wyjaśnił Minister od dnia 01.11.2005 r. Podpierając się tym stanowiskiem, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty wydając opisaną na wstępie decyzję z dnia 25.04.2006r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. Skarga zarzuca naruszenie art. 107 § 1 kpa poprzez nie wyczerpanie podstaw prawnych wydanej decyzji naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasady praworządności poprzez obciążenie skarżącej jako strony skutkiem błędnej decyzji oraz błędną interpretację przepisu art. 150 d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez przyjęcie iż przepis ten należy stosować od 01.11.2005 r. Powyższe naruszenia szczegółowo opisane w uzasadnieniu skargi uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji starosty, gdyż pozbawia ona skarżącą kwoty [...] zł stanowiącą różnicę pomiędzy otrzymywanym zaniżonym świadczeniem, a świadczeniem w prawidłowej wysokości. Błąd organu nie jest przez skarżącą zawiniony, gdyż przedłożyła w dacie rejestracji wszystkie niezbędne dokumenty. Natomiast w sytuacji gdyby błąd nastąpił na "korzyść" skarżącej, byłaby zobowiązana do zwrotu nadpłaconej w wyniku takiego błędu kwoty. Skarżąca nadmieniła także, że jej sytuacja materialna jest ciężka i ta kwota ma dla niej ogromne znaczenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Powołany przez organy przepis art. 150 d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy został dodany ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ...... (w/w). Przepis ten ma na celu regulację spraw o charakterze przejściowym w związku z przejęciem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wypłaty świadczeń przyznanych na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 141). Świadczy o tym umieszczenie go w rozdziale 22 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Oznacza to, że przepis ten nie stwarza nowej materialno-prawnej podstawy do ponownego ustalenia wysokości przyznanych świadczeń, a jedynie wskazuje, który organ jest kompetentny do ponownego ustalenia wysokości świadczenia w przypadku ujawnienia nowych okoliczności. W rozpatrywanym przypadku nową okolicznością jest wydanie przez organ rentowy nowej decyzji, którą ustalona została wysokość emerytury, przysługującej M. S. na dzień [...].03.2004 r. Data ta została wskazana decyzją organu rentowego z dnia [...].03.2005 r. będącą podstawą wznowienia postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie. Na marginesie sprawy należy wskazać choć nie ma to istotnego znaczenia, że jako podstawę wznowienia organ winien wskazać pkt 8 art. 145 § 1 kpa. Wydając decyzję w trybie art. 151 § 1 kpa organ pierwszej instancji winien, kierując się ogólnymi zasadami rządzącymi postanowieniem po wznowieniu postępowania, wydać decyzję uwzględniającą stan istniejący już w dniu wydania ostatecznej decyzji z dnia [...].07.2004 r., który to stan był już w tej dacie przez skarżącą udokumentowany, na co wskazuje treść decyzji organu rentowego ponownie ustalającej wysokość emerytury. Zmiana decyzji organu rentowego winna być uwzględniona także co do daty wskazanej jako dzień, na który ustalono wypłatę emerytury. Wejście w życie przepisu art. 150 d ma to znaczenie, że począwszy od tej daty, to organy zatrudnienia, a nie organy rentowe mają szczególną kompetencję do działania w trybie wskazanym w tym przepisie w sytuacji gdy świadczenie przedemerytalne zostało przyznane przez powiatowy urząd pracy i na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Natomiast przepis ten nie zmienia zasady iż ponownie wydana decyzja uwzględnia stan istniejący w dacie wydania decyzji uchylonej wskutek wznowienia, jako dotkniętej wadami uzasadniającymi wznowienie postępowania i uchylenie decyzji ostatecznej. Organy błędnie przyjęły, że przepis art. 150 d ma charakter nowej przesłanki materialno-prawnej i dopiero wejście w życie tego przepisu pozwala na uwzględnienie zweryfikowanej ponownie przez organ rentowy decyzji ustalającej wysokość emerytury. Zaznaczyć należy, że decyzja organu rentowego nie wskazuje żadnego trybu jej wydania poza ogólnie powołaną ustawą z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, natomiast wyraźnie wskazuje na datę 02.03.2004 r. jako dzień, na który wysokość emerytury została ustalona (w miejsce dotychczasowej - niższej). Uchybienie powyższe wynikające z niewłaściwej interpretacji art. 150 d (w/) miało istotny wpływ na wynik postępowania co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 145 § 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji – na podstawie art. 134 tej ustawy. Na końcu należy powiedzieć, że trafny jest zarzut naruszenia art. 107 § 1 kpa, albowiem organy nie wskazały dlaczego przyjęły taką interpretację art. 150a, powołując się jedynie na stanowisko uzyskane w Ministerstwie, co nie stanowi źródła prawa.