III SA/Kr 791/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 czerwca 2008 r. nr. [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z czterema córkami i trzema synami. M., A., E., Ł. są już osobami pełnoletnimi. Pozostała trojka, nie. Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi 85 metrowy dom mieszkalny, czteropokojowe mieszkanie z łazienką, nieruchomość rolna o areale 1,56 ha. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych a z przedmiotów wartościowych samochód osobowy z 1988 r. oraz ciągnik rolniczy z 1987 r. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na 530 zł brutto przyznanej renty (438 zł netto). Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że ograniczona sprawność ruchowa syna M. uniemożliwia jej podjecie pracy. Do wniosku dołączyła kopię dokumentacji z której wynika, że syn skarżącej M. zaliczony został czasowo do osób niepełnosprawnych. Wezwana przedłożyła kopię decyzji ZUS potwierdzającą wysokość otrzymywanej przez męża renty. Nadto kopie faktur za energię elektryczną na kwoty po 212, 15 zł, 240,05 zł, 318 zł, kopie faktur za usługi telekomunikacyjne na kwoty po 115,62 zł, 113 zł, 126,67 zł, 108,19 zł oraz kopie faktur za gaz na kwoty po 133,27 zł i 115,96 zł. Z kolei na potwierdzenie, że córka E. oraz syn Ł. kontynuują naukę wymagane zaświadczenia ze szkół do których uczęszczają te dzieci. Jeśli zaś chodzi o córkę A. to wyjaśniła, że ta jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, poszukująca pracy bez prawa do zasiłku. (dowód: kopia karty zgłoszeń). Córka nie ma swoich dochodów pozostaje na utrzymaniu rodziców. Prócz tego z własnej inicjatywy przedłożyła kopie dokumentów jakie uznała za wskazane a mianowicie zaświadczenia że jest podatnikiem podatku rolnego z gruntu położonego na terenie gminy w G. i decyzji ustalającej wysokość podatku rolnego w bieżącym roku łącznie na 37 zł płatnego w czterech ratach po 10 i 9 zł oraz zaświadczenia, że oboje wraz z mężem są podatnikami podatku rolnego i leśnego od nieruchomości na terenie gminy C. i decyzji ustalającej z tego tytułu łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2009 r. w wysokości 126 zł płatnego w czterech ratach po 30 i 32 zł. Wyjaśniła, że zakup paliwa do ciągnika i samochodu to miesięcznie wydatek rzędu ok. 30 zł. Nieruchomość rolną stanowi w zasadzie przydomowe gospodarstwo wykorzystywane na potrzeby rodziny po uprawy przydomowe. Nie prowadzi hodowli zwierząt gospodarskich ani produkcji działów specjalnych. Na zakup lekarstw dla syna przeznacza około 100 zł miesięcznie. Rachunków jednak nie posiada ponieważ wcześniej nie wymagano tego od niej. Na dojazdy do szkoły musi rezerwować około 96 zł miesięcznie (dowód: ulgowy bilet miesięczny na 92,82 zł. Kwartalnie opłaca ubezpieczenie rolnicze w łącznej wysokości 538 zł (dowód: pismo z KRUS, pokwitowania wpłaty, kopia raportu RMUA) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie m.in. radcy prawnego o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, nadto zaś złoży zapewnienie iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Oświadczenie takie zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów, na wezwanie udzieliła zaś dalszych wyjaśnień. Oświadczenia skarżącej uzupełnione dalszymi jej wyjaśnieniami oraz przedłożonymi dokumentami źródłowymi uznać należy za wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Skarżąca w sposób wyczerpujący starała się opisać i przedstawiać aktualną sytuację swojej rodziny, nie stroniła też od wykazania kopiami stosownych dokumentów źródłowych wysokości stałych miesięcznych obciążeń jej gospodarstwa domowego. Sytuacja rodziny nie należy do najłatwiejszych. Dochody jakie osiąga są nie tylko niższe od przeciętnych zarobków w gospodarce ale biorąc pod uwagę liczbę osób wchodzących w skład tego gospodarstwa domowego oscylują w graniach wyznaczonego przepisami ustawy o pomocy społecznej progu ubóstwa (por. art. 8 ustawy). Okoliczność, że rodzina posiada majątek nieruchomy w postaci domu gdzie zamieszkuje i nieruchomości rolnej wykorzystywanej jako gospodarstwo przydomowe nie może być w realiach tego przypadku rozstrzygająca. Zarówno bowiem sprzedaż jak i obciążenie tego majątku w celu zdobycia środków na koszty procesu stanowiłoby w istocie pozbawienie rodziny skarżącej koniecznego utrzymania (por. orzeczen. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52) Mając na uwadze powyższe i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że przy wskazywanych dochodach i bieżących obciążeniach skarżącej nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie – jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze skarżącej. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru to należało jej w takim zakresie, zgodnie z wnioskiem udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z jego wnioskiem ustanowić adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.