III SA/Kr 792/04

WyrokWSA w Krakowie2006-05-23

Skład orzekający: Grażyna Danielec, Halina Jakubiec, Elżbieta Kremer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego, które nastąpiło w wyniku włamania i kradzieży, a także z powodu awarii uniemożliwiającej zamieszkiwanie, może być podstawą do wymeldowania z pobytu czasowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wymeldowanie z pobytu czasowego jest dopuszczalne, gdy osoba dobrowolnie opuściła lokal i nie podjęła skutecznych kroków prawnych w celu powrotu. W sytuacji, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło w wyniku przymusu (np. włamania, wymiany zamków) lub gdy lokal nie nadaje się do zamieszkania, nie można mówić o dobrowolnym opuszczeniu miejsca pobytu, co wyklucza podstawę do wymeldowania. Samo wymeldowanie nie pozbawia prawa własności do lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. J. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu skarżącego z pobytu czasowego. Skarżący zarzucił, że opuścił lokal z powodu awarii i włamania, a także wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej dotyczącej fałszywego aktu notarialnego. Organ odwoławczy uznał, że skarżący dobrowolnie oświadczył, iż nie mieszka w lokalu od stycznia 2004 r., co stanowi podstawę do wymeldowania. Sąd badał legalność decyzji, analizując przesłanki wymeldowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Grażyna Danielec spr. Sędziowie : WSA Halina Jakubiec WSA Elżbieta Kremer Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2006 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 28 czerwca 2004 r , Nr : [...] w przedmiocie wymeldowania I skargę oddala , II przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na rzecz adw. E. T. Spółka Jawna w [...] ul. [...] kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści ) złotych powiększoną o kwotę podatku VAT z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. Wojewoda [...] decyzją z dnia 28 czerwca 2004 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.)po rozpatrzeniu odwołania T. J. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu T. J. z pobytu czasowego ponad 2 miesiące z lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w [...] przy ul. [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji wymeldował z pobytu czasowego trwającego ponad 2 miesiące T. J. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] z uwagi na to, że opuścił on powyższy lokal. Decyzję powyższą zaskarżył do Wojewody [...] T. J., zarzucając, iż dowody na których organ pierwszoinstancyjny oparł swoje rozstrzygnięcie co do Jego nieprzebywania w przedmiotowym lokalu są bardzo wątpliwe. Jakkolwiek nie zaprzecza w swym odwołaniu, iż lokal ten nie nadaje się do zamieszkiwania z uwagi na przebytą awarię w wyniku której został doszczętnie zalany, a ponadto zamieszkiwanie obecnie nie jest możliwe z uwagi na bezprawne działania W. W. tj. włamanie do mieszkania i kradzież. Wnosi o zawieszenie niniejszego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu wydania wyroku karnego w stosunku do W. W. o manipulację i krętactwa dokonane przez Nią wraz z notariuszem wprowadzając do obiegu prawnego fałszywy akt notarialny w przedmiocie kupna mieszkania spółdzielczego. Wnosi równocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej i utrzymywanie nadal dotychczasowego zameldowania czasowego. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje: Sprawa dotyczy wymeldowania T. J. z pobytu czasowego ponad 2 miesiące zgłoszonego na okres od [...] września 2002 r. do [...] września 2007 r. Organ odwoławczy nie ma podstaw do przyjęcia, aby ustalenia organu pierwszej instancji co do faktu nieprzebywania skarżącego w lokalu przy ul. [...] w [...] były dowolne i wątpliwe i aby dowolna była ocena dowodów w oparciu, o które fakt ten został ustalony. Najbardziej wiarygodnym dowodem, podnosi organ, na którym oparte zostało rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne są wyjaśnienia skarżącego złożone w dniu [...] kwietnia 2004 r. T. J. oświadczył wówczas, że w przedmiotowym lokalu nie mieszka od stycznia 2004 r. i nie posiada tam żadnych rzeczy. Ta okoliczność, w ocenie organu, jest wystarczająca do przyjęcia, że spełniona została przesłanka określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten w obowiązującym obecnie stanie prawnym po wprowadzeniu zmian od 1 maja 2004 r. ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz.887) stanowi, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dalej organ stwierdza, że biorąc pod uwagę fakt, iż obowiązek wymeldowania winien być zgłoszony najpóźniej w dniu opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego przyjąć należy, ze w stosunku do skarżącego obowiązek ten zaistniał w dniach styczniowych 2004 r. tj. wówczas, gdy doszło do opuszczenia przez niego lokalu. Za chybiony uznał organ zarzut, że organ pierwszej instancji niedokładnie wyjaśnił sprawę i oparł swoją decyzję orzekającą o wymeldowaniu na wątpliwych dowodach. Dalej organ wskazuje, że kwestie podnoszone w odwołaniu dotyczące spraw finansowych związanych z zakupem lokalu o którym stale mowa organy administracyjne właściwe w sprawach ewidencji nie brały pod uwagę, gdyż te zagadnienia nie należą do ich kompetencji i nie mają żadnego wpływu na obowiązek meldunkowy. Stąd też wnioskowane przez Odwołującego zawieszenie niniejszego postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego do czasu zakończenia spraw sądowych jako spraw nie związanych z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie zostało uwzględnione przez organy orzekające. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu, nie jest uzależnione od uprawnień do lokalu. Nadto organ odwoławczy podniósł, że jako organ o charakterze reformacyjnym orzekając w niniejszej sprawie wziął pod uwagę i uwzględnił obowiązujący od 1 maja 2004 r. stan prawny jaki zaistniał po dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł T. J.. Skarżący zarzucił decyzji brak wnikliwości, podstaw prawnych i wniósł o wydanie wyroku przywracającego mu zameldowanie w przedmiotowym lokalu. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zameldowanie następuje na podstawie posiadanej własności mieszkania lub zgody właściciela, a w jego przypadku udokumentowane jest, że poniósł koszty na zakup tego lokalu. Nadto podniósł, że W. W. włamała się do mieszkania i dokonała kradzieży oraz wymiany zamków. Zaprzeczył skarżący ustaleniom organów, że lokal nie nadaje się do mieszkania z uwagi na awarię ciepłowniczą. Podkreśla, że dobrowolnie nie opuścił mieszkania. Zarzuca, że organy zignorowały całkowicie przedstawione przez niego dokumenty wskazujące na jego prawo do lokalu, a działania W. W. spowodowały jego bezdomność. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) jako z przesłankę do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Natomiast, jeśli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Zatem przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący wyprowadził się z przedmiotowego lokalu. Podnosił, że ma tytuł prawny do tego lokalu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o opuszczeniu lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Skarżący nie próbował powrócić do tego mieszkania po opuszczeniu, jak też nie podjął żadnych skutecznych kroków prawnych, aby tam powrócić. Z materiału dowodowego wynika, iż mieszkanie to znajduje się w stanie nienadającym się do zamieszkania. Podnoszone w skardze zarzuty nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym. Należy przy tym podnieść, iż wymeldowanie nie pozbawia prawa własności do lokalu. Skoro zatem skarżący wyprowadził się z przedmiotowego mieszkania i nie podjął żadnych właściwych kroków prawnych, aby do niego powrócić skarga jako nieuzasadniona musiała ulec oddaleniu na mocy art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło