III SA/Kr 792/10
PostanowienieWSA w Krakowie2010-11-09
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" PPSA, który zwalnia z obowiązku uiszczania kosztów w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W takiej sytuacji postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych powinno zostać umorzone. Jednocześnie, osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, na podstawie art. 262 PPSA, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek G. K. o przyznanie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 kwietnia 2010 r. odmawiającą przyznania pomocy finansowej. Skarżąca przedstawiła trudną sytuację materialną i zdrowotną swoją oraz rodziny, wskazując na niskie dochody, brak zatrudnienia członków rodziny, przewlekłe choroby i wysokie koszty leczenia. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla G. K. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 kwietnia 2010 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla G. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek G. K. o przyznanie pełnomocnika z urzędu do reprezentowania skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skarżąca zawarła prośbę, aby mógł ją reprezentować adwokat K. L. wykonujący zawód w kancelarii w W. przy ul. [...].
W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 lipca 2010 roku skarżącej został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie skarżąca złożyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 wniosku wynika, że skarżąca, oprócz ustanowienia na jej rzecz adwokata, domaga się także zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem S. K. oraz 17-letnim synem D. Ich miesięczny dochód wynosi 1.121,67 zł i stanowi go świadczenie z funduszu alimentacyjnego na syna D. w wysokości 400 zł, zasiłek z tytułu niepełnosprawności w wysokości 70,67 zł, zasiłek rodzinny na syna w wysokości 141 zł oraz zasiłki celowe z MOPS na żywność 360 zł oraz na gaz, prąd, wodę i leki 150 zł. w skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni 482 m² (w tym 100 m² powierzchni mieszkalnej w dużej mierze do remontu) zajęty przez Komornika Sądowego. Skarżąca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła iż od 1998 roku jest przewlekle chora. Cierpi na kłębkowe zapalenie nerek, nadciśnienie, zakrzepicę kończyn dolnych, toczeń. Pomimo usilnych starań o pracę skarżąca nie zdołała jej podjąć. Syn D., cierpiący na astmę oskrzelową, jest bezrobotny. Skarżąca ponosi znaczne koszty leczenia. Jest zmuszona korzystać ze specjalistycznego leczenia w poradniach oddalonych 70 km od miejsca zamieszkania. Czynniki te powodują trudności w normalnym funkcjonowaniu rodziny. Mąż wnioskodawczyni jest również osobą bezrobotną, ma ogromne trudności ze znalezieniem pracy, nawet dorywczej. Po uregulowaniu zawsze przeterminowanych rachunków, rodzina pozostaje w stanie skrajnego ubóstwa.
Do wniosku skarżąca załączyła następujące dokumenty: rachunek z dnia 12 sierpnia 2010 roku za wymaz z rany, siedem faktur za zakup leków, zaświadczenie z dnia 27 grudnia 2006 roku o stanie zdrowia skarżącej, rachunki za gaz, energię elektryczną oraz wodę, zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 26 lipca 2010 roku o zarejestrowaniu męża skarżącej jako osoby bezrobotnej,
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Odnośnie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu administracji w sprawach z zakresu szeroko rozumianej pomocy społecznej, a do takiej kategorii spraw należą także sprawy dotyczące zasiłku celowego specjalnego, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jej rzecz adwokata. Zgodnie z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie sytuacja finansowa G. K. nie pozwala na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Za taką decyzją przemawia wykazana przez skarżącą trudna sytuacja materialna, o czym świadczy fakt regularnego korzystania przez rodzinę wnioskodawczyni z pomocy społecznej. Skarżąca jest osobą schorowaną, stan jej zdrowia wymaga stałej opieki specjalistycznej oraz przyjmowania kosztownych lekarstw. Syn skarżącej jest osobą niepełnosprawną, schorowaną. Żaden z członków rodziny skarżącej nie ma stałego zatrudnienia. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych. Wykazane dochody, zdaniem orzekającego, nie są wystarczające na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącej oraz jej rodziny.
Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło