III SA/Kr 795/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat M. Ż. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia od zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 maja 2012 r. sygn. III SA/Kr 795/11 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. przyznać z sum budżetowych pozostających do dyspozycji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokat M. Ż. wykonującej zawód w Kancelarii Adwokackiej przy al. [...] w K kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia od zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 maja 2012 r. sygn. III SA/Kr 795/11, II. podwyższyć kwotę ustalonego w punkcie I wynagrodzenia o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Adwokat M. Ż. wyznaczona przez organ samorządu zawodowego w miejsce mecenasa R. T. (k. 157) jako ustanowiony dla skarżącego adwokat (k. 47 i n.) w złożonym dnia 3 lipca 2012 r. piśmie wniosła o przyznanie od Skarbu Państwa na swoją rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w niniejszej sprawie, które nie zostały uiszczone w całości ani w części. Do pisma dołączyła odpis sporządzonej opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego WSA w Krakowie z dnia 9 maja 2012 r. o pozostawieniu pisma skarżącego z dnia 12 kwietnia 2012 r. bez rozpoznania, wraz z dowodem nadania jej listem poleconym na adres skarżącego. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez adwokata ustanowionego z urzędu (§1 rozp.). Sytuacja jest jasna gdy adwokat sporządza i wnosi zażalenie. Wówczas na mocy przepisu §18 ust. 1 pkt. 2 lit. d może oczekiwać wynagrodzenia w kwocie 120 zł powiększone o należny podatek VAT. Rodzi się jednak pytanie, co w sytuacji gdy adwokat nie decyduje się na zainicjowanie postępowania zażaleniowego? Czy okoliczność, że przepisy powołanego rozporządzenia nie regulują stawek wynagrodzenia za oświadczoną w opinii odmowę sporządzenia zażalenia uzasadnia oddalenia wniosku adwokata ex machina? W ocenie orzekającego - nie. Podtrzymać należy w tym zakresie ogólniejszy pogląd i stanowisko zajęte wcześniej w sprawie zapisanej do sygn. akt III SA/Kr 199/04, iż wzmiankowane rozporządzenie nie formułuje listy numerus clausus czynności adwokata a jego przepisy powinny być interpretowane w sposób możliwie najpełniej zapewniający realizację zasad wyrażonych w ustawach na podstawie i w celu wykonania których zostały ustanowione. Ponieważ sąd nie zakwestionował tam przyjęcia takiej optyki stąd też konsekwentnie opowiedzieć należy się za tym, że brak jest wystarczających racji aby odmawiać adwokatowi wynagrodzenia o ile tylko ten udzielił stronie dla której został ustanowiony z urzędu pomocy prawnej, która w myśl art. 4 ustawy Prawo o adwokaturze nie wyczerpuje się w spełnionym zastępstwie procesowym ale również polega na udzielaniu porad prawnych i sporządzaniu opinii prawnych. Potwierdzeniem słuszności takiego spojrzenia zdaje się być zresztą i to, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa wniesienie przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd środka prawnego oczywiście bezzasadnego nie uzasadnia przyznania mu od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (por. postan. SN z 20 września 2007 r. II CZ 69/07 OSNC 2008/3/41). W takich realiach trudno byłoby więc wymagać od adwokata podejmowania działań za które przewiduje, iż nie otrzyma zapłaty od Skarbu Państwa skoro on sam dostrzega bezzasadność pretensji strony dla której został ustanowiony z urzędu. Zarazem nieporozumieniem byłoby oczekiwać aby podmiot trudniący się zawodowo świadczeniem takich usług poświęcał swój czas i umiejętności pro bono, skoro nie budzi wątpliwości, iż decyzja o ustanowieniu adwokata z urzędu oznacza przejęcie przez Skarb Państwa na siebie ciężaru finansowego związanego z zapłatą adwokatowi stosownego wynagrodzenia. Przenosząc to wszystko na grunt niniejszej sprawy wypada uznać, że skoro adwokat M. Ż. przedłożyła opinię o braku podstaw do wniesienia zażalenia wykładając w niej swoje racje oraz powody dla których nie chce tego uczynić, okoliczności te powodują, że złożony przezeń wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu należy rozpoznać odpowiednio (§5 w związku z §2 ust. 2 rozporządzenia) według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (§18 ust. 1 pkt. 2 lit. b). Tak określoną czynność adwokata należy bowiem uznać za rodzajowo najbardziej zbliżoną do opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W konsekwencji za sporządzoną w niniejszej sprawie opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia zażalenia adwokatowi przysługuje opłata w wysokości 120 zł co stanowi i odpowiednik 50% stawki minimalnej określonej przepisie §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c i nie przekracza stawki wynagrodzenia jakie adwokat mógłby otrzymać w związku ze sporządzeniem zażalenia (§18 ust. 1 pkt. 2 lit. c i d rozp.). Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona w ten sposób opłata ulegała powiększeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji.