III SA/Kr 796/07

WyrokWSA w Krakowie2009-09-30

Skład orzekający: NSA Piotr Lechowski, WSA Elżbieta Kremer, WSA Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może odmówić wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym, jeśli stan wynikający z ewidencji jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej, mimo istnienia rozbieżności między danymi ewidencyjnymi a dokumentami źródłowymi (np. aktem własności ziemi)?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nieprawidłowo odmówiły wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Sąd wskazał, że ewidencja gruntów ma odzwierciedlać stan prawny, a nie go tworzyć, a w przypadku rozbieżności między danymi ewidencyjnymi a dokumentami źródłowymi (takimi jak akt własności ziemi czy księga wieczysta), organy powinny dążyć do uzgodnienia ewidencji z tymi dokumentami, a nie odmawiać zmian jedynie z powodu zgodności z księgą wieczystą.
Stan faktyczny
Skarżący K. Ł. złożył wniosek o zmianę granic i powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] w operacie ewidencji gruntów. Starosta odmówił wprowadzenia zmian, uznając, że stan ewidencji jest zgodny ze stanem prawnym wynikającym z księgi wieczystej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił błędy w mapach i niezgodność ewidencji z dokumentami potwierdzającymi jego własność. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Przyznano adwokatowi zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Tadeusz Wołek Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2009 r. sprawy ze skargi K. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 3 lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata R. P. - Kancelaria Adwokacka ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 3 lipca 2007 roku nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. Ł. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2007 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] Gm. [...] polegającej na zmianie granic oraz powierzchni działki ewidencyjnej nr [...]. Decyzja została oparta na przepisach: art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.), art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240 z 2005 r., poz. 2027) oraz - § 46 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Organ odwoławczy poczynił następujące ustalenia w sprawie: K. Ł. pismem z dnia 20 kwietnia 2005r. zgłosił do Starosty rozbieżność w przedmiocie granic i powierzchni będącej jego własnością działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,32 ha, objętej KW [...] w stosunku do stanu zarejestrowanego w jednostce rejestrowej nr [...], operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], Gm. [...]. Starosta pismem z dnia 5 grudnia 2005 r., znak: [...] zawiadomił uczestników i wnioskodawcę o wszczęciu postępowania w powyższej sprawie. W dniu 16 grudnia 2005 r. dokonano wizji terenowej mającej na celu wstępne uzgodnienie zakresu obszarowej rozbieżności. Podczas wizji lokalnej nie stwierdzono rozbieżności zdań, tak ze strony właściciela działki nr [...], jak i pozostałych stron – sąsiadów – obecnych na gruncie. Protokół z wizji uczestnicy podpisali bez zastrzeżenia. Starosta na podstawie analizy materiałów geodezyjnych oraz wyników wizji w terenie zlecił z urzędu wykonanie pomiaru geodezyjnego dla potrzeb aktualizacji danych ewidencyjnych działki [...]. Geodeta uprawniony, operatem: [...] dokonał protokolarnego ustalenia granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...]. Następnie Starosta decyzją z dnia [...] 2007 r., orzekł o odmowie dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla obrębu [...], w przedmiocie działki ewidencyjnej nr [...]. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ pierwszej instancji stwierdził, iż analiza operatu pomiarowego, [...], z aktualizacji danych ewidencyjnych, wykazała, że zakres zmian działki nr [...] jest rozbieżny ze stanem prawnym wynikającym z treści księgi wieczystej nr [...], co również potwierdzili w trybie art. 10 § 1 kpa uczestnicy postępowania administracyjnego.. W związku z powyższą okolicznością organ pierwszej instancji podkreślił, iż jest on wyłącznie obowiązany rejestrować stany prawne nieruchomości na podstawie danych geodezyjno-kartograficznych stanowiących zasób państwowy, bez prawa ustanawiania nowych stosunków własnościowych. Wskazując, że stan zarejestrowany w operacie ewidencyjnym okazał się zgodny z treścią KW nr [...] orzekł o odmowie dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Od powyższej decyzji odwołał się K. Ł. Opisał wynik wizji lokalnej i podkreślił, że nie istnieje spór pomiędzy nim a sąsiadami odnośnie przebiegu granic jego działki. Wykazał także, iż posiada on odpowiednie dokumenty jak akt notarialny potwierdzające wielkość jego działki. Skarżący zarzucił, także, iż organ celowo utrudnia wyjaśnienie tej sprawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w trybie art. 136 Kpa przeprowadził z urzędu postępowanie uzupełniające, w wyniku którego stwierdził nabycie przez S. Ł. – ojca K., aktem własności ziemi z nr [...] własności działek nr [...], [...] o łącznej powierzchni 3,19 ha, położonych w [...], Gm. [...]. W oparciu o powyższe ustalenia organ odwoławczy uznał, że zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków, nie wynikającą z decyzji (orzeczeń, aktów notarialnych), zgłaszający ją obowiązany jest dokumentować dokumentami geodezyjnymi oraz innymi niezbędnymi do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów. Wskazując na przepis art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organ odwoławczy podkreślił, że żądający wprowadzenia zmiany winien ją udokumentować dokumentami geodezyjnymi i innymi dokumentami niezbędnymi do wprowadzenia zmiany, o co nie był wzywany przez organ I instancji. Przeprowadzone z urzędu postępowanie wyjaśniające w II instancji ustaliło tytuł K. Ł. do działek [...] i [...], objętych AWZ, o łącznej powierzchni 3,19 ha, z którymi stan ewidencji jest zgodny. Wskazując na powyższe organ odwoławczy utrzymał decyzją z dnia 3 marca 2007 r. w mocy zaskarżoną decyzję Starosty, przyjmując, że stan ewidencji jest zgodny ze stanem prawnym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, złożył K. Ł. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa skarżący podnosił, że otrzymał działkę zgodnie z aktem notarialnym dziadków oraz, że nie było prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe, a na mapach zakradł się błąd na niekorzyść jego poprzedników prawnych. Podkreślał też, że brak sporu z sąsiadami co do zakresu granic w jakich posiada działkę. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego w uzupełnieniu zarzutów skargi podniósł naruszenie przepisów art. 8, 10 § 1 i 10 § 3 kpa oraz § 46 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z § 6 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (z dnia 17 maja 1999 r.) w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępnienia zasobu /Dz. U. Nr 49, poz. 493/. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że stan ewidencji jest zgodny ze stanem prawnym, a zatem nie jest dopuszczalna aktualizacja ewidencji pozostającej w sprzeczności z obowiązującym stanem prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek częściowo tylko z przyczyn podniesionych na jej poparcie. Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), przedmiot kontroli działalności administracji publicznej wywołanej skargą stanowi zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W sprawowaniu tej kontroli zgodnie z treścią art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej ustawa p.p.s.a. – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na tych zasadach kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, prowadzi do wniosku wyrażonego na wstępie. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji w swej podstawie prawnej odwołują się do przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) - dalej ustawa - oraz wydanego na jej podstawie Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) - zwanego dalej rozporządzeniem. W myśl przepisu art. 2 pkt 8 powołanej ustawy przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości), rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach i budynkach, lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami i budynkami. Nośnikiem powyższych informacji, zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy jest operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków jest Starosta (art. 22 ust. 1 ustawy). Zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu ewidencyjnym prowadzonym w I instancji przez Starostę. Zarówno motywy zaskarżonej decyzji jak i zarzuty skargi wymagają przybliżenia przepisów regulujących tzw. postępowanie ewidencyjne. Ustawa w przypisie art. 20 określa rodzaje informacji jakie objęte są ewidencją gruntów i budynków. Zgodnie z art. 20 ust.1 pkt. 1 ustawy, w odniesieniu do gruntów ewidencja obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jaki zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Są to tzw. informacje przedmiotowe. Tych przedmiotowych danych określających przebieg granic działki ewidencyjnej [...] a w konsekwencji danych o jej powierzchni dotyczył wniosek skarżącego K. Ł. zawarty w piśmie z 20.04.2005 r. Rozbieżności upatrywał skarżący pomiędzy danymi obecnie obowiązującej ewidencji gruntów zarówno w jej części geodezyjno - prawnej (dawniej opisowa) a w szczególności danymi z rejestrów gruntów jak i części opisowo - kartograficznej (dawniej cz. kartograficzna) operatu, przedstawiającej na mapie ewidencyjnej działkę [...], wglądem danych – czego organy nie zaakcentowały w uzasadnieniu decyzji – wynikających ze starych (dawnych) rejestrów i map katastralnych oraz dawnych wpisów hipotecznych. W obowiązującej ewidencji gruntów nie ma bowiem rozbieżności, gdyż i w rejestrze gruntów i na mapie ewidencyjnej działce przypisano powierzchnię 32 a, w granicach ewidencyjnych. Księga wieczysta [...] określa zbiorczą powierzchnię całej nieruchomości. Należy tu przypomnieć, że określając przedmiot ewidencji oraz sposób jej gromadzenia w postaci operatu ewidencyjnego ustawa w zasadzie nie reguluje zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, czyniły to przypisy obowiązującego od 3 czerwca 2001 r. powołanego wyżej Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z przepisów Rozdziału 3 Rozporządzenia (§ 44 in) regulującego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi ( § 44 pkt 2). Aktualizacja zaś operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji. Usuwanie zatem błędów lub omyłek ewidencji w ramach "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć. Nie jest więc aktualizowaniem ewidencji wprowadzenie zmian na podstawie dokumentów stwierdzających stan wcześniejszy, niż wynikający z aktualnie obowiązującego stanu prawnego. Zawarty w tym samym Rozdziale 3 Rozporządzenia przepis § 47 ust. 3 stanowi, że w wypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych stron lub uzyskania dodatkowych dowodów, Starosta przeprowadza w prawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy. Ten ostatni przepis w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy stanowi podstawę dokonania zmian w ewidencji w drodze tzw. zgłoszenia, którego tryb reguluje § 48 in Rozporządzenia. Przyjęcie przez Starostę trybu postępowania administracyjnego do rozpoznania wniosku w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów, obligowało organy do przeprowadzenia postępowania administracyjnego z zachowaniem jego podstawowych reguł. W szczególności organy zobowiązane były przepisami art. 7 i 77 Kpa do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy, przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, z zachowaniem określonych przepisami art. 80 i 81 Kpa reguł jego oceny. Dostrzeżenie przez organ odwoławczy braków faktograficznych postępowania przed organem I instancji i częściowe ich uzupełnienie w postępowaniu wyjaśniającym, nie dało jednak podstawy do stanowczego rozstrzygnięcia decyzją w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów. Oznacza to, że na tle zebranego materiału, nie można zaakceptować stanowiska skargi, iż sporządzony za nr [...], a przyjęty dnia [...] 08.07 r. do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego za nr ewid. [...] operat pomiarowy aktualizacji ewidencji gruntów w obrębie działki nr [...], stanowił wystarczającą i samodzielną podstawę wprowadzenia żądanych zmian w ewidencji. Przepis § 46 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia zawiera regulację w myśl której wprowadzanie zmian stanowić może (poza opisanymi w pkt 1,3 i 4) także opracowanie geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykaz zmian danych ewidencyjnych. Elementy wykazu zmian danych ewidencyjnych określa przepis § 46 ust. 3. Jednakże wielokrotnie w orzecznictwie podkreślano, iż obowiązkiem organów jest ocena czy w okolicznościach sprawy opracowanie geodezyjno - kartograficzne mimo przyjęcia do zasobu może stanowić samodzielną i wystarczającą podstawę do wprowadzenia zmian. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało wypracowane powszechnie akceptowane stanowisko, że rejestr gruntów jest włącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości (por. np. wyrok NSA z 1998.01.21 III SA 725/97 Lex 41837), że przepisy ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami wzajemnych uprawnień i obowiązków (np. wyrok NSA z 1998.04.16 II SA 258/98, Lex nr 41288), czy wreszcie, że ewidencja gruntów pełniąc funkcję informacyjno-techniczną nie może rozstrzygać sporów o prawo do gruntów, a przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można udowadniać swych praw właścicielskich (wyrok NSA z 1998.08.20, II SA 766/98, Lex 41298). Jednakże wskazanie na takie orzecznictwo Sądów administracyjnych i konstatacja przez organy, że stan ewidencji gruntów co do działki [...] jest zgodny ze stanem ujawnionym w księdze wieczystej co do tej działki, nie dawało jeszcze podstaw do odmowy wprowadzenia ewentualnych zmian. Organy ewidencji przeoczyły bowiem, że w istocie wniosek skarżącego zmierza do wprowadzenia w ewidencji gruntów zmian danych służących opisowi nieruchomości objętej KW [...] w zakresie w jakim jej składnikiem jest działka ewid. [...]. Z kolei skarżący tytułu prawnego swej własności upatruje w akcie notarialnym z [...] 1960 r., którym matka skarżącego w drodze darowizny m. in. nabyła działkę gruntową L. kat. [...] z Lwh [...] o pow. 69 a 90 m2, której odpowiednikiem ma być działka ewidencyjna [...]. Skarżący całkowicie pomija, iż podstawę nabycia prawa własności m.in. działki ewidencyjnej [...] przez rodziców skarżącego stanowiły przepisy ustawy dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 z późn. zm.), co stwierdzono aktem własności ziemi wydanym dnia [...] 1979 r. Nr [...]. Istota nabycia własności nieruchomości (działek) w trybie przepisów tej ustawy polegała na tym, że nabycie następowało z mocy samego prawa według stanu na dzień 4 listopada 1971 r. Zatem nie data aktu notarialnego z 1960 r., lecz stan posiadania na dzień 4 listopada 1971 r. wyznaczał granice nabytej własności. Granice ewidencyjne odzwierciedlały zatem stan władania w dniu 4.11.1971 r. Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków m. in. stanowią podstawę oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych. Przepis ustawy powtarza zatem regulację zawartą w art. 26 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.), zgodnie z którym podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z katastru nieruchomości, tj. zgodnie z definicją z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, właśnie dane z ewidencji gruntów i budynków. W myśl przepisu art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o Księgach wieczystych i hipotece oznaczenie nieruchomości zawarte jest w dziale I-O księgi wieczystej. Stosownie do przepisu § 28 ust.1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz.1122 z późn. zm.), dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestrów gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Identyczną regulację zawierają postanowienia § 15 i 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz. U. Nr 162, poz. 1575). Powszechnie jest jednak przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. wyrok SN z dnia 24 listopada 1997 r., II CKU 110/97 Prok. i Pr. 1998/28 Lex Nr 32492) jak i w piśmiennictwie (por. ST. Rudnicki, Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Wyd. III 2000 r., str. 36 wraz z powołanym orzecznictwem), że elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa (art. 3), ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art.5) statuowanymi tą ustawą. Przeciwnie, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej zgodnie z art. 26 ust. 1 wyżej powołanej ustawy są dane z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości). Przepis art. 27 tej ustawy przewiduje tryb postępowania w przedmiocie sprostowania oznaczenia nieruchomości przed sądem prowadzącym księgę wieczystą, w wypadku stwierdzenia niezgodności danych ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, na wniosek właściciela, wieczystego użytkownika lub z urzędu – na skutek zawiadomienia właściwej państwowej jednostki organizacyjnej prowadzącej ewidencję gruntów i budynków. W świetle powyższych regulacji nieruchomość skarżącego objęła księgę wieczystą [...] winna być m. in. w zakresie działki ewid. [...] opisana wyrysem z mapy ewidencyjnej i wypisem z rejestru gruntów, a także winien istnieć dokument geodezyjny, według którego opisana została działka [...] wymieniona w akcie własności ziemi, który stanowił podstawę wpisu. Odniesienie, się do tych dokumentów winno być przedmiotem ustaleń organów, czy dane obowiązującej ewidencji gruntów pozostają w rozbieżności z danymi, którymi opisano działkę [...] w akcie własności ziemi i w założonej m. in. na jego podstawie księdze wieczystej. To uchybienie przepisom postępowania w zakresie wymogu zebrania materiału niezbędnego do załatwienia sprawy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli uzupełniony materiał dowodowy da podstawę do ustalania, że obowiązująca ewidencja gruntów odpowiada opisowi działki [...] stanowiącemu podstawę oznaczenia jej w akcie własności ziemi i w księdze wieczystej, to żądanie zmiany granic działki, na odpowiadające parceli (działce gruntowej [...] z Lwh [...]), w istocie zmierzało by do niedopuszczalnej już w postępowaniu administracyjnym, a w postępowaniu ewidencyjnym w szczególności, zmiany ostatecznej decyzji aktu własności ziemi. Od dnia 1 stycznia 1992 r. zgodnie z przepisem art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 z późn. zm.), do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27 poz. 250 z późn. zm.) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany decyzji. Żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczyć może tylko wprowadzania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków a więc w jego częściach geodezyjno-prawnej (dawniej opisowa) i opisowo-kartograficznej (dawniej kartograficzna), określonych przepisami § 20 i n. Rozporządzenia, a nie zmian na gruncie, gdyż te mogą być następstwem decyzji i orzeczeń wydanych w innym niż ewidencyjne postępowanie, które ma odzwierciedlać stan prawny, a nie tworzyć ten stan prawny. Z powyższych względów nie ma doniosłości prawnej dla rozstrzygnięcia sprawy akcentowana przez skarżącego okoliczność, że w toku ustalania na gruncie przebiegu granic zewnętrznych działki [...] – jak to określił protokół z 5.12.2005 r. (k.19), nie było rozbieżności co do okazywanych znaków granicznych oraz, że w toku dalszego postępowania część właścicieli działek sąsiednich sprzeciwiła się zmianie granic na rzecz skarżącego. Zgodnie z § 36 ust. 5 rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonego m. in. na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej. Przepis ten obejmuje zatem i dokumentację wykorzystaną do wydania decyzji - aktu własności ziemi. Przewidziany przepisami § 37 i 38 tryb ustalenia granic dla celów ewidencyjnych poprzez ustalenie tych granic na gruncie ma miejsce wówczas – co wynika z § 37 - gdy brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub zawarte w niej dane nie są wiarygodne lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym. Organy nie poczyniły ustaleń, z których wynikałaby dopuszczalność przyjęcia procedury przewidzianej § 37 i 38 Rozporządzenia. W przypadku ustalenia, iż dane obowiązującej ewidencji pozostają w rozbieżności z danymi stanowiącymi podstawę opisu działki [...] w akcie własności ziemi i księdze wieczystej, organy dokonują stosownej zmiany uzgadniającej obowiązującą ewidencję z dokumentami źródłowymi. Z powyższych względów orzeczono jak w II punkcie sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Orzeczenie w punkcie II oparto na przepisie art. 152 w/w ustawy i traci ono moc z chwilą uprawomocnienia wyroku. Zawarte w pkt. III sentencji orzeczenie w przedmiocie przyznania na rzecz adwokata wyznaczonego kwoty 360,- zł tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oparte zostało na przepisach art. 250 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t. j. Dz. U. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) i przepisach § 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 19 pkt 1 w zw. z art. § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło