III SA/Kr 796/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Bożenna Blitek Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 maja 2017 r. znak [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala. Decyzją z [...] 2016 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny odmówił stwierdzenia u M. C. (skarżącej) choroby zawodowej – pylicy płuc krzemowej. W uzasadnieniu odwołał się do orzeczeń lekarskich jednostek obu stopni: Ośrodka Medycyny Pracy (1-ego stopnia) oraz Instytutu Medycyny Pracy (2-ego stopnia). Specjaliści obu jednostek orzeczniczych stwierdzili, że aby rozpoznać pylicę płuc jako chorobę zawodową to zacienienia na radiogramach płuc powinny występować z gęstością co najmniej 1/1. Takie zalecenia wynikały z klasyfikacji Międzynarodowego Biura Pracy. Natomiast w przypadku skarżącej trzykrotnie wykonane badania radiologiczne (9 września 2010 r., 7 czerwca 2016 r. oraz 10 sierpnia 2016 r.) nie wykazały tego rodzaju zmian. Gęstość zacienień została oceniona na 0/1, p/q, a obraz radiologiczny nie był charakterystyczny dla pylicy płuc. Organ dodatkowo wskazał przy tym, że na stanowiskach zajmowanych przez skarżącą (tkacz i nakładacz lamel w Andrychowskich Zakładach Przemysłu Bawełnianego – w latach 1964-1973 i 1976-1991) stwierdzono ekspozycję na pył bawełniany o zawartości wolnej krzemionki do 5% o wartościach nieprzekraczających najwyższego dopuszczalnego stężenia. W odwołaniu skarżąca podkreśliła, że ciągle pracowała w zapyleniu bawełnianym i ciągle chorowała na zapalenie oskrzeli, płuc i gardła. W czasie pracy "dusiła się" i musiała wychodzić na zewnątrz. Od lat leczy się pulmonologicznie. Wykonywała też testy w kierunku astmy oskrzelowej. Badania tomografii komputerowej wykazały zmiany w obrębie całych płuc w postaci gęsto rozsianych guzków. Decyzją z 8 maja 2017 r. Państwowy Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podkreślił przede wszystkim, że orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych obu stopni w sposób zdecydowany wykluczyły pylicę krzemową płuc z uwagi na obraz radiologiczny płuc nieodpowiadający kryteriom określonym w zalecaniach Międzynarodowego Biura Pracy oraz niecharakterystyczny obraz płuc dla tej choroby. Organ wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) podstawą do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub jej braku są w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim. Dalej organ wyjaśnił, że wprawdzie w odwołaniu nie podano nowych faktów, jednakże sam organ, działając z urzędu, ustalił dodatkowo, że w związku z licznymi schorzeniami skarżącej w latach 1997-1998 były prowadzone postępowania dotyczące astmy oskrzelowej (zakończone prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 17 maja 2005 r. oddalającym skargę na negatywną decyzję), uszkodzenia słuchu (zakończone negatywną decyzją z 22 kwietnia 1999 r.), byssinozy (zakończonej prawomocną decyzją negatywną z 21 listopada 2016 r.). Na koniec organ zaznaczył, że zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi pylicy płuc krzemowej (poz.3/1 wykazu chorób zawodowych) objawy choroby mogą się ujawnić po wielu latach po zakończeniu narażenia na działanie czynnika szkodliwego – dlatego też negatywna decyzja nie zamyka na przeszłość możliwości ubiegania się o rozpoznanie tego typu choroby zawodowej. W wniesionej skardze skarżąca wskazała, że kolejny raz została oszukana, pomimo że od lat zmaga się z astmą, pylicą krzemową i alergią. Jej zdaniem, dostarczyła szereg dokumentów lekarskich. Potwierdziła, że przez miejscowego pulmonologa została wysłana w 1981 r. do szpitala specjalistycznego, ale wróciła do pracy w szkodliwych warunkach na kolejne 10 lat i "później było tylko gorzej". Skarżąca zaznaczyła, że w 1997 r. otrzymała orzeczenie poradni chorób zawodowych potwierdzające astmę oskrzelową, ale od tej decyzji odwołał się pracodawca. Wskazała, że w 2011 r. przy badaniu serca wyszło, że ma guzki w dolnej i górnej części obu płuc. Były to guzki o rozmiarach od 7mm do 11mm. Lekarze spytali ją w pierwszej kolejności czy pracowała w środowisku zapylonym, jednakże lekarskie jednostki orzecznicze obu stopni wykluczyły pylicę krzemową płuc. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że był związany treścią orzeczeń lekarskich właściwych w sprawie ośrodków medycyny pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga nie mogła zostać uwzględniona ponieważ ani organy inspekcji sanitarnej, ani sąd administracyjny nie mogą orzekać sprzecznie z wydanymi w sprawie chorób zawodowych orzeczeniami lekarskimi, o ile prawidłowość przeprowadzonych badań i dokonanej diagnozy nie zostanie skutecznie zakwestionowana. Skarżąca nie przeczyła, że stwierdzona przez lekarskie jednostki orzecznicze gęstość zaciemnień płuc (0/1, p/q) jest zgodna z rzeczywistością. Obie lekarskie jednostki orzecznicze powoływały się na wytyczne Międzynarodowego Biura Pracy (ILO), co zgodne jest z poglądami specjalistów medycyny pracy. Organizacja ta opracowała klasyfikację powszechnie stosowaną przy ocenie radiogramu klatki piersiowej w każdym przypadku podejrzenia pylicy płuc, w celu rozpoznania tej choroby. Badanie radiologiczne jest zaś istotnym elementem diagnostyki tej choroby (por. M. Muszyńska-Graca, B. Dąbkowska, P.Z. Brewczyński "Wytyczne stosowania międzynarodowej klasyfikacji radiogramów pylicy płuc Międzynarodowego Biura Pracy (ILO) – istotne zmiany w obecnie obowiązującej edycji", Medycyna Pracy Nr 67(6)/2016, s.834-837; dostępne: http://medpr.imp.lodz.pl/Co-nowego-w-Wytycznych-Stosowania-Miedzynarodowej-Klasyfikacji-Radiogramow-Pylic-Pluc-Miedzynarodowego-Biura-Pracy-,63249,0,2.html). Sąd uznał więc, że wydane w sprawie orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych medycyny pracy obu stopni (w K i w Ł) były ze sobą spójne (przywoływały takie same wyniki badań i podobnie je oceniały) oraz zgodne ze standardami orzekania w przedmiocie pylicy krzemowej płuc (wytyczne ILO). Słusznie organy inspekcji sanitarnej wskazywały na podstawowe znaczenie tego typu orzeczeń w materiale dowodowym gromadzonym w celu ustalenia czy u skarżącej wystąpiła choroba zawodowa. Zgodnie z §8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W orzecznictwie sądów administracyjnych zaznacza się, że w świetle przepisów prawa orzeczenie lekarskie w istocie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, o ile nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów i jest prawidłowe pod względem formalnym (logiczne, spójne i rzeczowe, wydane przez właściwych orzeczników). W konsekwencji, zakwestionowanie orzeczenia lekarskiego przez organ administracji lub sąd administracyjny jest dopuszczalne, ale wyłącznie w przypadku, jeżeli zostanie wykazane, że nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia lub zawiera ewidentne błędy, niejasności, które dyskwalifikują jego walor dowodowy (por. wyrok WSA w Szczecinie z 31 maja 2017 r., II SA/Sz 376/17). Sąd nie neguje, że skarżąca od wielu lat zmaga się z licznymi schorzeniami. Istotne jest jednak to, że rozstrzygany spór dotyczył wyłącznie pylicy krzemowej płuc, a nie innych problemów zdrowotnych. Sąd uznał, że organ inspekcji sanitarnej prawidłowo sprawdził korelacje pomiędzy schorzeniami skarżącej, a odrębnymi postępowaniami administracyjnymi. To, że zakończyły się one negatywnie dla skarżącej nie może być argumentem przemawiającym za stwierdzeniem istnienia pylicy krzemowej płuc – skoro i ta choroba w sposób definitywny została wykluczona przez uprawnione do orzekania jednostki orzecznicze. Sąd doszedł do wniosku, że organy inspekcji sanitarnej nie naruszyły ogólnych zasad postępowania administracyjnego; w sposób też właściwy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Decyzje obu organów w sposób prawidłowy powołują kluczowe dla sprawy przepisy (zwłaszcza ww. §8 ust.1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych), cytują istotne fragmenty orzeczeń lekarskich i zestawiają je z argumentacją skarżącej. Organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo zrealizowały swoje obowiązki w zakresie postępowania wyjaśniającego, zapewniając skarżącej prawo czynnego udziału w postępowaniu. O prawach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. skarżąca została poinformowana w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z 24 lutego 2016 r. Kolejnym pismem z 7 listopada 2016 r. skarżąca została poinformowana o zakończeniu postępowania dowodowego, możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Z uprawnienia tego skarżąca nie skorzystała. Podobnie organ odwoławczy pismem z 5 kwietnia 2017 r. poinformował skarżącą o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań w terminie 7 dni. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało więc przez organy przeprowadzone w sposób prawidłowy, wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy. Uzasadnienie decyzji jest przekonywujące, zgodne z zasadami logiki, a przede wszystkim ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Sąd chciałby również powtórzyć za organem odwoławczym – że brak jest przeszkód do zainicjowania w przyszłości kolejnego postępowania w sprawie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej pylicy krzemowej płuc, jeśli wystąpią udokumentowane jej objawy. Jest to bowiem choroba, w przypadku której nie można określić czasu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej mimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.